Θανάσης Γιοχάλας και Ζωή Βαΐου
Οδός Πανεπιστημίου (19ος-21ος αι.): Ιστορία και ιστορίες
Εστία
Το αστικό βουλεβάρτο που ολοκληρώθηκε το 1859 για να συνδέσει το Σύνταγμα με την πλατεία Ομονοίας αποτελεί ίσως τον δρόμο που αντικατοπτρίζει πιο χαρακτηριστικά από κάθε άλλον τις αλλαγές που έχει υποστεί έκτοτε η πόλη. Μετά το «Η Αθήνα τον 19ο αιώνα», επίσης από τις εκδόσεις της Εστίας, o Θανάσης Γιοχάλας και η Ζωή Βαΐου συνεχίζουν την ιστορική περιήγησή τους σε ένα τοπόσημο που έχει σημαδέψει το παρελθόν της Αθήνας. Με αντικείμενο της έρευνάς τους αυτήν τη φορά την οδό Πανεπιστημίου, χαρτογραφούν το παλίμψηστο ενός δρόμου που εδώ και τρεις αιώνες παραμένει κέντρο αναφοράς για την πολιτική, πνευματική, εκπαιδευτική και κοινωνική ζωή της πόλης. Τριάντα ένα κείμενα συγγραφέων, που καταγράφουν τις αναμνήσεις τους, συμπληρώνουν και χρωματίζουν αυτή την περιδιάβαση. Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες περιπέτειές της, με τις συνεχείς αναπλάσεις και παρεμβάσεις, η πολύπαθη οδός μοιάζει να αναζητά ακόμα πιο έντονα την αποκατάσταση της χαμένης της αίγλης. Το βιβλίο των Θανάση Γιοχάλα και Ζωής Βαΐου αναδεικνύει τη σημασία της, αποτυπώνοντας τη συναρπαστική, παλλόμενη και διαρκώς μεταβαλλόμενη παρουσία της στην καρδιά της Αθήνας.
Μικέλα Χαρτουλάρη
61 πολαρόιντ για την ελληνική περιπέτεια
Πόλις
Υπάρχει αντικειμενική ιστορία του ’21; Ποια είναι τα μεγάλα ταμπού στην Ελλάδα; Έχει πράγματι μετατοπιστεί η χώρα ιδεολογικά, αξιακά και πολιτισμικά; Τι σημαίνει το ότι μπήκαμε στην εποχή της «πολυκρίσης»; Ποια είναι η επόμενη μέρα της ελληνικής κοινωνίας; Η δημοσιογράφος Μικέλα Χαρτουλάρη συνομιλεί με 61 προσωπικότητες από διαφορετικές γενιές και χώρους (από την ιστοριογραφία και τις κοινωνικές επιστήμες έως την τέχνη και τη λογοτεχνία), δημιουργώντας ένα πολυφωνικό αφήγημα που επιδιώκει να αποτυπώσει κρίσιμες στιγμές από την «ιστορία του παρόντος», χωρίς ωραιοποιήσεις, ακριβώς όπως σε μια πολαρόιντ. Μετά τις σαρωτικές αλλαγές που γνώρισε η ελληνική κοινωνία τις ταραχώδεις τελευταίες δεκαετίες, το βιβλίο αυτό έρχεται να βοηθήσει στην αποκρυπτογράφηση του παρελθόντος αλλά και να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις σε σημαντικά ερωτήματα που αφορούν το μέλλον της.
Μάρω Δούκα
Ζήτω η Άγκαθα Κρίστι
Πατάκης
Με τον παιγνιώδη τίτλο «Ζήτω η Άγκαθα Κρίστι», το νέο μυθιστόρημα της σπουδαίας Ελληνίδας πεζογράφου Μάρως Δούκα αποτελεί έναν ύμνο στην καθημερινότητα και την κρυμμένη ομορφιά της, τη διαρκή περιέργεια για καθετί καινούργιο και τη βαθιά, ασίγαστη δίψα για ζωή. Η ηρωίδα της, η 75χρονη Πολυξένη που ονειρεύεται πως είναι η Μις Μαρπλ, η πιο διάσημη ερασιτέχνιδα ντετέκτιβ της αστυνομικής λογοτεχνίας, αλλά δεν είναι παρά μια συνταξιούχος του ΙΚΑ που ζει στο Σούνιο, παρατηρεί με προσοχή τον κόσμο και έχει για μότο της το «να ζεις και να ονειρεύεσαι σαν αθάνατος». Ένα πτώμα που ξεβράζει η θάλασσα γίνεται η αφορμή για τη λύση ενός πιθανού εγκλήματος, αν και στην πραγματικότητα δεν απαιτούνται καν εγκλήματα για να υπάρξει μυστήριο, καθώς «κάθε άνθρωπος είναι και μια υπόθεση». Με τρυφερότητα και λεπτό χιούμορ, αυτό που εν τέλει μοιάζει να υπερασπίζεται η Μάρω Δούκα είναι πως μπορεί κανείς να παραμείνει ακμαίος, ζωηρός και περήφανος απέναντι στα γηρατειά.
Παναγιώτης Ευαγγελίδης
Κωνσταντίνος
Γεννήτρια
«Δεν υπάρχει λοιπόν τίποτα τόσο απλό που να μη χρειάζεται να του ρίξει κανείς δεύτερη ματιά;…» Με αυτήν τη φράση ξεκινά το θρυλικό queer μυθιστόρημα «Κωνσταντίνος» του συγγραφέα, σεναριογράφου και σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Παναγιώτη Ευαγγελίδη, που μετά από σχεδόν τριάντα χρόνια επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις Γεννήτρια. Το βιβλίο, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1997, μας δίνει την ευκαιρία να ρίξουμε μια δεύτερη ματιά σε μια εποχή αρκετά μακρινή, ο απόηχος της οποίας, όμως, φτάνει με ένταση μέχρι και το σήμερα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, σε μια πολύ διαφορετική Αθήνα, ο Κωστής ερωτεύεται τον αινιγματικό Κωνσταντίνο, γνωρίζοντας ελάχιστα γι’ αυτόν και χωρίς να μπορεί να πει με σιγουριά αν ο Κωνσταντίνος τον ερωτεύτηκε κι αυτός. Φίλοι και γνωστοί γύρω τους πεθαίνουν από AIDS, ενώ οι γραμμές των αποκλειστικά σταθερών τηλεφώνων μεταφέρουν έναν queer ερωτισμό πολύ πριν από το Grindr, με την απειλή του θανάτου να τον σκιάζει διαρκώς.
Νίκος Ερηνάκης
Υπερδιαλεκτική της ευτοπίας: ανθρωπινότητα, τεχνητότητα, ελευθερία
Κείμενα
Σε μια εποχή αλματωδών τεχνολογικών εξελίξεων, όπου η ψηφιακή υπερπραγματικότητα κερδίζει συνεχώς έδαφος έναντι της φυσικής, το δοκίμιο του Νίκου Ερηνάκη, επίκουρου καθηγητή Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας και Φιλοσοφίας του Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, «Υπερδιαλεκτική της ευτοπίας», θέτει καίρια και επίκαιρα ερωτήματα: Τι θα θέλαμε να είναι και πώς να λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη; Πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια εκδημοκρατισμένη και εξανθρωπισμένη σχέση με την τεχνολογία; Τι σημαίνει να είναι κανείς άνθρωπος σε αυτή την καινοφανή εποχή; Ποιος είναι ο ρόλος της δημιουργικότητας και της αυθεντικότητας σε ένα τοπίο πρωτόγνωρων δυνατοτήτων; Με ψυχραιμία και χωρίς τεχνοφοβικές κορόνες, το βιβλίο του Νίκου Ερηνάκη αναδεικνύει τις πολλαπλές προκλήσεις που ανοίγονται μπροστά μας για την ελευθερία και την ευημερία μας.
Ειρήνη Βλάχου
Το άσυλο
Αντίποδες
Ένα κρίσιμο βιβλίο για το προσφυγικό ζήτημα αλλά και μια πολύτιμη μαρτυρία για το πώς «η τεχνική γλώσσα των ευρωπαϊκών οργάνων, της ελληνικής διοίκησης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, αλλά και η νομική γλώσσα με τους μηχανισμούς της, ακουμπούν πάνω στα σώματα των ανθρώπων» είναι το «Άσυλο» της Ειρήνης Βλάχου, δικηγόρου που έχει εργαστεί στο πεδίο του προσφυγικού. Η συγγραφέας καταγράφει την παράλογη, σχεδόν καφκική πραγματικότητα μετά την αλλαγή του νόμου περί ασύλου και την αυστηροποίηση της νομοθεσίας για το μεταναστευτικό. Πίσω από τα όργανα και τις νομικές ορολογίες συνθλίβονται ανθρώπινες ζωές. Έχοντας εργαστεί ως διαμεσολαβήτρια μεταξύ των απρόσωπων θεσμών και των ανθρώπων που φτάνουν στη χώρα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή, η Ειρήνη Βλάχου μεταφέρει με ακρίβεια τα κακώς κείμενα, τις παραδοξότητες και τους ανορθολογισμούς ενός συστήματος που καθιστά ανθρώπους όχι απλώς παράτυπους, αλλά παρίες και παράνομους.
Σεν Κονγκγουέν
Μεθοριακή πόλη
Μτφρ.: Σωτήρης Χαλικιάς
Ίνδικτος
O Σεν Κονγκγουέν (1902-1988) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της σύγχρονης κινεζικής λογοτεχνίας, αν και σχετικά άγνωστος στη Δύση. Η «Μεθοριακή πόλη» ήταν το αριστούργημά του που κυκλοφόρησε το 1934, αλλά παρέμεινε απαγορευμένο για δεκαετίες από το καθεστώς του Μάο. Το βιβλίο προσφέρει μια λεπτομερή και εξαιρετικά ζωντανή απεικόνιση της ζωής στην αγροτική Κίνα πριν από την Κομμουνιστική Επανάσταση μέσα από τη συγκινητική ιστορία μιας νεαρής κοπέλας και του παππού της σε μια μικρή πόλη στα νοτιοδυτικά σύνορα της χώρας. Η καθημερινή ζωή, τα τοπικά έθιμα, οι ανθρώπινες σχέσεις και η αθωότητα προβάλλουν με λυρισμό ως τεκμήρια ενός κόσμου που έχει χαθεί ανεπιστρεπτί.
Γκρέγκορ φον Ρετσόρι
Μια ερμίνα στο Τσέρνοπολ
Μτφρ.: Δέσποινα Κανελλοπούλου
Δώμα
Το βιβλίο του γεννημένου στην παλιά, κραταιά Αυστροουγγαρία Γκρέγκορ φον Ρετσόρι (1914-1998) «Μια ερμίνα στο Τσέρνοπολ» είναι «ασύλληπτα ευφυές, με ένα χιούμορ που φτάνει βαθιά στο σκοτάδι των πραγμάτων», σύμφωνα με τον Ντάνιελ Κέλμαν, και ένα βιβλίο που «μπορεί πλέον να πάρει τη θέση του στο ράφι πλάι στο “Τενεκεδένιο ταμπούρλο” και τα “Εκατό χρόνια μοναξιά”», κατά τον Τζον Μπάνβιλ. Η πλοκή τοποθετείται λίγο μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Το Τσέρνοπολ, που έχει περάσει από την ηττημένη Αυστροουγγαρία στο βασίλειο της Ρουμανίας, είναι το φόντο της τραγικής και συνάμα κωμικής ιστορίας του Τίλντι, ενός πρώην αξιωματικού του διαλυμένου πια αυστροουγγρικού στρατού. Ο Τίλντι παλεύει μάταια να διατηρήσει τη χαμένη αξιοπρέπειά του, απομεινάρι ενός κόσμου που έχει πεθάνει οριστικά. Το Τσέρνοπολ είναι μια φανταστική εκδοχή της πόλης Τσερνιβτσί της σημερινής Ουκρανίας, στο κέντρο μιας ρευστής και χαοτικής Ευρώπης που μέχρι και σήμερα δοκιμάζεται από πολέμους, ανακατατάξεις και κοινωνικοπολιτικές αλλαγές.
Νταν Μπράουν
Το μυστικό των μυστικών
Μτφρ.: Χρήστος Καψάλης
Ψυχογιός
Ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους συγγραφείς παγκοσμίως επιστρέφει με το «Μυστικό των Μυστικών», το έκτο θρίλερ με ήρωα τον καθηγητή Συμβολολογίας Ρόμπερτ Λάνγκτον. Ο Λάνγκτον ταξιδεύει στην Πράγα για να παρακολουθήσει μια διάλεξη της Κάθριν Σόλομον, νοητικής επιστήμονα και αγαπημένης του, η οποία έχει αποκαλύψει εντυπωσιακά μυστικά για τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης. Όμως μια αναπάντεχη δολοφονία και η εξαφάνιση της Κάθριν μαζί με το χειρόγραφό της θα ανατρέψουν τα πάντα. Ο καθηγητής γίνεται στόχος μιας πανίσχυρης μυστικής οργάνωσης και καταδιώκεται από έναν μυστηριώδη δολοφόνο. Η έρευνά του τον οδηγεί σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη, όπου προσπαθεί να σώσει την Κάθριν και να αποκαλύψει ένα μυστικό σχέδιο που θα μπορούσε να αλλάξει για πάντα την κατανόηση του ανθρώπινου νου.
Jo Nesbo
Η ώρα του λύκου
Μτφρ.: Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη
Μεταίχμιο
Ο Νορβηγός συγγραφέας-φαινόμενο της αστυνομικής λογοτεχνίας επιστρέφει με το «Η ώρα του λύκου», ένα ακόμα καθηλωτικό ψυχολογικό θρίλερ, τοποθετώντας τη δράση του στις Μεσοδυτικές Πολιτείες των ΗΠΑ. Ο «ροκ σταρ» του σκανδιναβικού νουάρ στρέφει αυτήν τη φορά τα βέλη του, μέσα από την αστυνομική πλοκή, σε μια Αμερική στο χείλος της καταστροφής, αντιμέτωπη με βαθιά πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα, όπως η οπλοκατοχή, ο τραμπισμός, ο ρατσισμός και η διαφθορά. Ξεφεύγοντας από τη σειρά του Χάρι Χόλε, το βιβλίο εκτείνεται σε δύο διαφορετικές χρονικές περιόδους: το 2016 με ήρωα τον ντετέκτιβ Μπομπ Οζ, Αμερικανό νορβηγικής καταγωγής, που ερευνά μια σειρά φόνων στη Μινεάπολη της Μινεσότας, και το 2022 στο Όσλο, με τον Νορβηγό συγγραφέα Ρούντι Χόλγκερ που ερευνά τους ίδιους φόνους.
