Ένα σαλόνι με δερμάτινα αναπαυτικά καθίσματα, μια κουλ συζήτηση με τρεις καλεσμένους και οικοδεσπότη τον Γιώργο Μουχταρίδη, έναν από τους πιο αγαπητούς ραδιοφωνικούς παραγωγούς, με πάθος για τη μουσική, σε έναν ρόλο εντελώς διαφορετικό, αυτού που προσκαλεί διαφορετικούς ανθρώπους και αναβιώνει μια συζήτηση «παρέας» με αφορμή ένα βιβλίο.
Αυτό είναι το κόνσεπτ της εκπομπής «Μικρά βιβλία, μεγάλες ιδέες» που η πρεμιέρα της κύλησε πολύ γρήγορα, σαν να συζητούσαν ακριβώς δίπλα οι φίλοι μας ένα χαλαρό βράδυ – φυσικά, το βιβλίο-θέμα της εκπομπής έδινε πολλή τροφή για συζήτηση. Ήταν το «Sapiens» του Γιουβάλ Νώε Χαράρι, που έχει πουλήσει 16 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλον τον κόσμο.
Ο ίδιος ο συγγραφέας είπε στην εκπομπή ότι οι περισσότεροι σκέφτονται με ιστορίες και δεν είναι λίγοι, φαντάζομαι, αυτοί που έμαθαν για το συγκεκριμένο βιβλίο, που ανακατεύει γνώσεις, επιστήμες και παιδεία με έναν πολύ τολμηρό τρόπο, ακούγοντας τη συζήτηση που έγινε σε αυτό το σαλόνι.
Αλήθεια, με ποιον τρόπο θα μπορούσαμε να δούμε ευχάριστα μια εκπομπή για το βιβλίο στην τηλεόραση και τι θέλουμε να ακούσουμε, που δεν είναι εξειδικευμένο, δύσκολο; Ποια βιβλία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο μιας τέτοιας εκπομπής; Με ποιο θέμα;
Κάπως έτσι σκέφτηκε ο Γιώργος Μουχταρίδης όταν αναρωτήθηκε πόσα βιβλία που μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο είναι πιθανό να διαβάσεις και αποφάσισε να κάνει την πρότασή του για μια σειρά εκπομπών, με αφορμή όσα διάβασε τα τελευταία πέντε χρόνια, όταν η σχέση του με τη λογοτεχνία περιορίστηκε αρκετά.
Είναι ωραίο που ξεκίνησε μια εκπομπή για το βιβλίο, η οποία δεν είναι διδακτική, μπορεί να την παρακολουθήσει ο καθένας μας ευχάριστα, δεν έχει στοιχεία και θεωρίες μόνο για «μυημένους» ή ειδικούς, έχει χιούμορ και, πάνω απ' όλα, μια δίψα να κάνει φίλους όσους από εμάς προβληματιζόμαστε πάνω στα ίδια θέματα, αναζητάμε απαντήσεις στα προβλήματα του σήμερα που κάποιοι αφηγούνται στα βιβλία τους μέσα από καταπληκτικές ιστορίες.
«Έχω βρει ένα μεγάλο πεδίο ενδιαφέροντος στα βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης. Εδώ και πάρα πολύ καιρό ένα από τα πράγματα που κάνω είναι να διαβάζω όχι μόνο τέτοια βιβλία αλλά και συνεντεύξεις, παρακολουθώ εκπομπές με ανθρώπους που σκέφτονται πράγματα για το παρόν και το μέλλον και κάποιες φορές συσχετίζουν αυτά που γίνονται με αυτά που θα 'ρθουν, γιατί βλέπω ότι είναι μια εποχή μεταιχμιακή, κατώφλι μεγάλων αλλαγών. Λίγο η τεχνολογία, λίγο η συσσωρευμένη γνώση που υπάρχει στον άνθρωπο, έχουμε τη δυνατότητα να προβληματιστούμε γύρω από την πορεία της ανθρωπότητας, την εξέλιξή της, αυτό που ζούμε σήμερα αλλά και να φανταστούμε το αύριο, που μπορεί να είναι καλύτερο.
Σε αυτά τα βιβλία βρίσκω ενδιαφέρον το ότι δεν χρειάζεται να έχεις κάνει κάποιες σπουδές για να τα διαβάσεις. Είναι βιβλία καλογραμμένα, από επιστήμονες που έχουν διανύσει τα πρώτα "δύσκολα μίλια" και μας δίνουν το απόσταγμα αυτών που έχουν διαβάσει, έχουν κάνει τις απαραίτητες συγκρίσεις και καταθέτουν τις σκέψεις τους πάνω στο κομμάτι της ζωής μας που έρχεται τα επόμενα χρόνια. Αυτό με καλύπτει και με μαγεύει γιατί, διαβάζοντάς τα, αισθάνομαι ότι έχω καλύτερο έλεγχο της ζωής μου», λέει ο Γιώργος Μουχταρίδης.
Έχετε αναρωτηθεί ποια είναι σήμερα τα πιο δημοφιλή βιβλία εκλαϊκευμένη επιστήμης; Η αυτοβελτίωση είναι αυτή που καλύπτει τον μεγαλύτερο όγκο της εκδοτικής παραγωγής και οι άνθρωποι αισθάνονται πάντα καλά με βιβλία που τους κάνουν καλύτερους. Κατά καιρούς, ανάλογα με το ποιος γράφει, μπορούμε να δούμε βιβλία Ιστορίας να γίνονται εξαιρετικά δημοφιλή, αυτά που μιλάνε για την Ιστορία με τρόπο που δεν έχουμε συνηθίσει.
Βιβλία που δημιουργούν ιδιαίτερη αίσθηση είναι συχνά αυτά που μιλούν για τις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές, γι' αυτά που μας επιφυλάσσει το μέλλον, π.χ. την τεχνητή νοημοσύνη, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, προβλήματα που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα τα επόμενα χρόνια. Μπορεί η λογοτεχνία να έχει μεγάλους σταρ αλλά και οι συγγραφείς των non-fiction βιβλίων, μέσα από νέες πλατφόρμες, ως διανοητές «σταρ» έχουν αποκτήσει εκατομμύρια φαν που τους ακολουθούν και τους παρακολουθούν σε όλο τον κόσμο.
«Αυτοί που εκλαϊκεύουν την επιστήμη είναι άνθρωποι που προσελκύουν τα φώτα της δημοσιότητας, είτε εμφανίζονται σε forum και μιλάνε για τις ιδέες τους είτε μιλούν κάθε φορά που εμφανίζεται ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Για παράδειγμα, τον καιρό της πανδημίας όλοι αυτοί ήταν σε πρώτη ζήτηση, για να μιλήσουν για θέματα προσωπικών δεδομένων, δημοκρατίας, υγειονομικά, να συσχετίσουν τις απόψεις τους και να μας δώσουν φιλτραρισμένα όλα αυτά που έχουν διαβάσει, για να μπορέσουμε να νιώσουμε κι εμείς καλύτερα ή να γνωρίζουμε τι θα συμβεί, ακόμα και αν δεν μας είναι ευχάριστο», λέει ο Γιώργος Μουχταρίδης.
Η εκπομπή «Μικρά βιβλία, μεγάλες ιδέες» θα μεταδίδεται από την ΕΡΤ2 κάθε Κυριακή και έχει στόχο να φέρει αυτές τις ιδέες, τη φιλοσοφία και την κουλτούρα της εκλαϊκευμένης επιστήμης, σε επαφή με όσο το δυνατόν νεότερο ηλικιακά κοινό.
Οι συντελεστές της εκπομπής δοκίμασαν αρκετά και διαφορετικά βιβλία, όλα τα βιβλία που είναι φορείς μεγάλων ιδεών, αφού τα τελευταία δυόμισι χιλιάδες χρόνια έχει αλλάξει περισσότερο ο τρόπος με τον οποίο αναρωτιόμαστε παρά τα ερωτήματα της ανθρωπότητας.
«Χωρίς να θέλω να είμαι απόλυτος, νομίζω ότι περισσότερο οι άνδρες και λιγότερο οι γυναίκες και οι άνω των 35 ετών ενδιαφέρονται γι' αυτά τα θέματα. Μάλιστα, θα ήθελα να σημειώσω ότι τα περισσότερα από αυτά τα βιβλία είναι γραμμένα από άνδρες», λέει ο Γιώργος Μουχταρίδης.
«Η τάση και το ενδιαφέρον γι' αυτά ενισχύονται και από το YouTube και τα podcasts, οι άνθρωποι θέλουν να ακούσουν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση γύρω από αυτά. Εμείς στην εκπομπή προσπαθούμε να συζητάμε γι' αυτές τις ιδέες, που είναι μεγάλες και πολύ ισχυρές, με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορεί να μπει όλο και περισσότερος κόσμος στο μεγάλο ταξίδι της εκλαϊκευμένης επιστήμης.
Γι' αυτό και στα πάνελ μας διαλέξαμε και έχουμε όχι μόνο επιστήμονες αλλά και καλλιτέχνες και άλλες ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, συνομιλητές και "συμπαρουσιαστές" τους οποίους συναναστρεφόμαστε, πάμε μαζί τους σε θέατρα και συναυλίες ή τους παρακολουθούμε οι ίδιοι, που είναι δίπλα μας και ζουν τον ρυθμό της πόλης, έχουν διαβάσει αυτά τα βιβλία ο καθένας με τον δικό του τρόπο, με ένα στυλ πιο χαλαρό, όχι αποκλειστικά ακαδημαϊκό».
Είναι ωραίο που ξεκίνησε μια εκπομπή για το βιβλίο η οποία δεν είναι διδακτική, μπορεί να την παρακολουθήσει ο καθένας μας ευχάριστα, δεν έχει στοιχεία και θεωρίες μόνο για «μυημένους» ή ειδικούς, έχει χιούμορ και, πάνω απ' όλα, μια δίψα να κάνει φίλους όσους από εμάς προβληματιζόμαστε με τα ίδια θέματα και αναζητάμε απαντήσεις στα προβλήματα του σήμερα που κάποιοι αφηγούνται στα βιβλία τους μέσα από καταπληκτικές ιστορίες.
Στην τρίτη εκπομπή «Μικρά βιβλία, μεγάλες ιδέες», που θα μεταδοθεί την Κυριακή 7 Νοεμβρίου, θα συζητήσουν ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος και η Δόμνα Μιχαηλίδου για το βιβλίο του Τζον Χιγκς «Το μέλλον αρχίζει εδώ και τώρα».
Η εκπομπή θα κλείνει πάντα με ένα τραγούδι που θα διαλέγει ο Γιώργος Μουχταρίδης, συνδέοντάς το με το θέμα, γιατί η μεγάλη αγάπη του, η μουσική, είναι πάντα παρούσα, σε κάθε του βήμα.
