Το 2009 η Λένα Κιτσοπούλου έγραψε τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α., μια κωμικοτραγική θεώρηση της φιλοσοφίας της ζωής, έναν μονόλογο για μια περίεργη τριανταεπτάχρονη γυναίκα που κολυμπάει μέσα σε άλυτα καθημερινά προβλήματα. Η παράσταση ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο και τη σκηνοθέτησε η συγγραφέας, που ήδη είχε εκδώσει την πρώτη της συλλογή διηγημάτων, τις «Νυχτερίδες», και είχε τιμηθεί με το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα του περιοδικού «Διαβάζω», μαζί με μια επίσης ιδιαίτερη καλλιτέχνιδα του ελληνικού θεάτρου, τη Μαρία Πρωτόπαππα, που υποδύθηκε τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. Η Πρωτόπαππα, ηθοποιός των ημιτονίων, μπήκε στο έργο και έδωσε νόημα στις μαύρες περιοχές του. Με το φανελάκι της, μέσα σε ένα κουζινάκι, έκανε μια αλησμόνητη ερμηνεία.
Την Κιτσοπούλου τότε τη θεωρούσαν ένα πολυτάλαντο πρόσωπο, μια ιδιαίτερη περίπτωση. Δεν είχε ανεβάσει ακόμα τον «Αθανάσιο Διάκο», δεν την είχε «περιποιηθεί», δημοσιεύοντας μια γυμνή φωτογραφία της, το «Πρώτο Θέμα», δεν είχαν ξεσηκωθεί εναντίον της οι πατριδολάτρες και κάθε λογής συντηρητικοί, τους οποίους προκαλούσε αδιάλειπτα. Αν εξετάσουμε την περίπτωσή της, είναι η μόνη που παραμένει πιστή σε αυτό που θέλει να εκφράσει, έχει διατηρήσει τη μοναδική και ενοχλητική γλώσσα της και έχει ξεσηκώσει θύελλα στο Twitter, ειδικά με αφορμή τους «Σφήκες» στην Επίδαυρο, με τους φανατικούς του ενός στρατοπέδου να οργανώνουν τα δικαστήρια της τέχνης.
Οι υποστηρικτές της την υπερασπίζονται εξίσου φανατικά για τη σκωπτική της διάθεση και το καυστικό χιούμορ με το οποίο σχολιάζει τη συστημική σαπίλα, τις κοιμισμένες άμυνες, τον ρατσισμό, τον φανατισμό, την άκαμπτη πολιτική ορθότητα της εποχής μας.
Η γυναίκα που περιγράφει η Κιτσοπούλου δεν υπάρχει σε αυτή την παράσταση, είναι ένα κομμάτι του παζλ μιας περσόνας που συμπληρώνει τον ρόλο της ως δυνατής λύτριας προβλημάτων της καθημερινής ζωής.
Σήμερα τη Λένα Κιτσοπούλου την αποκαλούν αιρετική και σχεδόν ξεμπερδεύουν αντί να πονοκεφαλιάσουν για να την κατατάξουν κάπου, πράγμα δύσκολο. Δεκαπέντε χρόνια μετά τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α., σχεδόν όλα τα έργα της ανεβαίνουν διαρκώς, κάθε χρόνο υπάρχουν δύο ή τρία δικά της στις στήλες των θεαμάτων.
Όταν αποφάσισα να δω τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. με τη Μαρία Σολωμού, πήρα τη φίλη μου Α. για να πάμε μαζί. «Αυτό που παίζει γυμνή η Σολωμού;» μου είπε και έψαξα να βρω αν η Σολωμού παίζει και κάπου αλλού γυμνή, γιατί στη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. δεν υπάρχει κάτι που να δικαιολογεί μια γυμνή εμφάνιση.
Η πιο πρόσφατη αναφορά στη δραστηριότητα της Μαρίας Σολωμού ετούτη την περίοδο ήταν αυτή: «Ξεσπά η Μαρία Σολωμού: "Το να πει κάποιος ότι βγαίνω γυμνή δεν είναι αρνητικό σχόλιο, είναι κακία" και "Δεν με ενδιαφέρει αν κάποιος σχολιάσει ότι βγαίνω γυμνή στο έργο"».
Είναι βέβαια αξιοπερίεργο το ότι κανένας δεν ρώτησε τίποτε άλλο για το έργο, για τη γυναίκα που υποδύεται, ότι πρώτη θέση στα δημοσιεύματα έχει η γυμνή εμφάνιση – μέρος του μάρκετινγκ, το δίχως άλλο, και ένας λόγος να αρχίσει μια συζήτηση χωρίς νόημα. Η οποία, ακόμα και αν η ίδια δεν θέλει, έπαιξε σε όλα τα πρωινάδικα και τα περιοδικά ποικίλης ύλης, δηλαδή όλοι έμαθαν ότι υπάρχει ανάμεσα σε εκατό παραστάσεις που γεμίζουν τα Δευτερότριτα τα θέατρα.
Από τη σειρά «Singles» και μετά, σχεδόν εδώ και είκοσι χρόνια, η Σολωμού έχει συγκροτήσει μια περσόνα που είναι πολύ διαφορετική από άλλων ηθοποιών αυτής της γενιάς. Σαν να ακολουθεί πιστά εκείνο τον ρόλο, εμφανίζεται αντισυμβατική, αδιάφορη για τα σχόλια, λίγο μάγκας και λίγο αντράκι, που δεν έχει ανάγκη κανέναν και «τρώει πολύ ξύλο», όπως λέει, αλλά τελικά αδιαφορεί. Στις γυναίκες η Σολωμού είναι συμπαθής, λέει πιο αθυρόστομα, με χιούμορ και αυθάδεια πράγματα που δεν λένε εκείνες και προβάλλει μια «αυθόρμητη ειλικρίνεια», κάτι που ενισχύεται από τα podcasts και τα vidcasts που κάνει «σαν ψυχοθεραπεία» όπως λέει η ίδια, αλλά που φέρνουν κι άλλα οφέλη, διαφημίσεις, sponsoring προϊόντων – εννοείται ότι καλά κάνει, δεν είναι η πρώτη ούτε η μόνη.
Είδα αρκετά από αυτά προτού δω το τρέιλερ της παράστασης, στο οποίο εμφανίζεται ως μοιραία γυναίκα που μπαίνει σε μια μπανιέρα, φοράει περούκα αλά Μέριλιν και πουσάρει τη σέξι εικόνα της Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.Σ., που δεν έχει καμία σχέση με το έργο.
Η διασκευή που έκανε με τη σκηνοθέτιδά της «φέρνει τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. στη εποχή μας», όπως δήλωσε η ίδια. Όταν γράφτηκε δεν υπήρχε Instagram ούτε κορωνοϊός και το έργο είχε παιχτεί σε ένα κουζινάκι, ενώ τώρα συμβαίνει σε ένα μπάνιο, με μια μπανιέρα καταμεσής της σκηνής, όπου η Σολωμού γδύνεται, αλλά υπάρχει και μια κουρτίνα που κρύβει, για να μη σηκωθεί κάποιο κινητό και κυκλοφορήσουν από το πουθενά γυμνές φωτογραφίες.
Φυσικά και θα μπορούσε να μην υπάρχει γυμνό και συζήτηση γύρω από αυτό, αλλά άντε να εξηγήσεις στις κάμερες των εκπομπών αυτού του τύπου την «περίπτωση Κιτσοπούλου», που την αγνοούν εντελώς.
Δευτέρα βράδυ το θέατρο έχει γύρω στους 120 θεατές, το κοινό είναι γυναικείο, με ελάχιστες εξαιρέσεις ανδρικής παρουσίας. Η Σολωμού μπαίνει χαρούμενη και μαζεύει μια μπουγάδα με λευκά σέξι εσώρουχα που κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των θεατών. Όταν ξεκινάει τον μονόλογο μοιάζει απαράλλαχτα με την περσόνα που ακούς στα podcasts. Όταν ξεφεύγει από τη σόκιν αφήγηση που κάνει το κοινό να γελάει, οι συναισθηματικές ποιότητες πατώνουν. Λέει στις γυναίκες που βρίσκονται στο κοινό λέξεις που εκείνες δύσκολα θα ξεστομίσουν.
Και, φυσικά, το όλο θέαμα, και σκηνοθετικά και υποκριτικά, δεν έχει καμία διαβάθμιση ώστε να σε οδηγήσει στο τελικό μέρος του μονόλογου, στον θάνατο της ηρωίδας. Καμία αλλαγή, έστω ανεπαίσθητα, δεν συμβαίνει και αυτή η παράσταση δεν θα μπορούσε να βοηθήσει να υπάρχουν τέτοιες αποχρώσεις.
Όσο παρακολουθώ, σκέφτομαι ότι η Μαρία Σολωμού μιλάει ακριβώς όπως στα podcasts, θα μπορούσε να είναι ένα δικό της stand up και να είναι και καλύτερο, γιατί εδώ υπάρχουν σημεία που δεν μπορεί να υποστηρίξει. Την υποστηρίζει καλύτερα την εικόνα της και με μεγάλη επιτυχία σε podcast με τίτλο «Είμαι ερωτευμένη με τον κουμπάρο μου», «Όταν μένεις έγκυος από το πρώτο ραντεβού», «Κρυφή σχέση με τον στρέιτ κολλητό μου», «Όταν καταστρέφεις τον γάμο του πρώην σου!», «Μήπως κατά βάθος είναι όλοι bisexual;» «Βρόμικες συζητήσεις για το σεξ!».
Η Μαρία Πρωτόπαπα μπήκε στο έργο πολύ βαθιά και από τη μαυρίλα του αναδύθηκαν τα παράξενα και αστεία κομμάτια του. Όταν έβριζε, κανένας δεν διανοούνταν να χαχανίσει, γιατί το σεξ και οι σχέσεις είχαν κάτι πολύ σκοτεινό που το κοινό διαισθανόταν.
Η Μαρία Σολωμού φόρεσε το έργο στην περσόνα της. Η Κιτσοπούλου έγραψε ένα έργο που ήρθε κουτί στο προφίλ που θέλει να εμφανίσει: μια γυναίκα η οποία μιλάει χωρίς ταμπού και με απίθανη ελευθερία για το σεξ και τους άντρες. Υπάρχει όμως κάτι βαθιά ποιητικό που εξαφανίζεται κάτω από αυτή την περσόνα γιατί η Σολωμού έχει ανάγκη να είναι αρεστή, οπότε ό,τι εμβόλιμο βάζει δικό της ελαφραίνει το έργο και τις σκοτεινές ποιότητές του. Καμία αλλαγή δεν υπάρχει στο ύφος, στον τόνο και στο συναίσθημα, σε όσα λέει πριν και μετά τον επί σκηνής θάνατό της.
Επιλέγοντας το έργο της Κιτσοπούλου, όσα λέγονται από σκηνής έχουν την καλλιτεχνική σφραγίδα μιας πολυσυζητημένης δημιουργού και την επικάλυψη της ποιότητας που χρειάζεται. Είναι «αθώα του αίματος», κανένας δεν μπορεί να σχολιάσει τα λόγια ως δικά της, άρα είναι και προστατευμένη.
Η Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. που υποδύεται η Σολωμού είναι ένας διασκεδαστικός μονόλογος χωρίς καμία απόχρωση ή εμβάθυνση. Γιατί το έργο αυτό είναι στην κόψη, γλιστράει από το γέλιο στην απόγνωση και θέλει μαεστρία και ακροβατική δεξιοτεχνία υποκριτικά για να μη πέσεις στο χάος της μίας ή της άλλης πλευράς.
Η γυναίκα που περιγράφει η Κιτσοπούλου δεν υπάρχει σε αυτή την παράσταση, είναι ένα κομμάτι του παζλ μιας περσόνας που συμπληρώνει τον ρόλο της ως δυνατής λύτριας προβλημάτων της καθημερινής ζωής. Η παράσταση ρίχνει απλώς νερό στον μύλο της διαφήμισης, στην προώθηση μιας ηθοποιού που θα γεμίσει το θέατρο από τις άλλες της δραστηριότητες. Και γιατί όχι; Τουλάχιστον δεν παριστάνει τη σοβαροφανή και δεν κηρύσσει την επανάσταση διαφημίζοντας ένα ενεργειακό ποτό. Θέλει να υπάρχει στο θέατρο και είναι δικαίωμά της, αλλά το έργο δεν υπάρχει.
Σήμερα, με ένα άλλο κοινό, αυτό μπορεί και να μην ενοχλεί κανέναν.
ΥΓ.: Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. θα πει Μην Αντιστέκεσαι, Ισοπεδώσου, Ρίξε Ολοκληρωτικό Ύπνο, Λυτρώσου, Αυτοκτόνα. Είναι το θαυματουργό χάπι που παίρνεις μια και τελειώνεις.
