Αν κάτι εντυπωσιάζει όταν βάζεις να παίζει το «Renaissance», το έβδομο άλμπουμ της Beyoncé, είναι ότι ακούγεται μονορούφι. Μοιάζει σαν ένα χορευτικό μιξ που διαρκεί περίπου μία ώρα και θα μπορούσες άνετα να το παίξεις ως set από την αρχή μέχρι το τέλος σε ένα καλοκαιρινό κλαμπ, χωρίς να υπάρχει ούτε μία στιγμή που να σε κάνει να το βαρεθείς και να πατήσεις skip ανάμεσα στα κομμάτια.
Για την ακρίβεια, κυριολεκτικά δεν παίρνεις ανάσα έτσι όπως εναλλάσσονται οι δεκαέξι συνθέσεις που περιλαμβάνει ο δίσκος. Είναι μουσική για πάρτι, για να περνάς καλά. Πετυχαίνει στο έπακρο αυτό που είχε δηλώσει η δημιουργός του όταν ανακοίνωνε την κυκλοφορία του, δηλαδή να προσφέρει απλόχερα μια αίσθηση απόδρασης, κάτι που φαίνεται ότι αναζητούσε διακαώς η Beyoncé μετά το τέλος της πανδημίας, και μαζί της ο υπόλοιπος πλανήτης – οπότε κάνει ακριβώς αυτό. Κάπως καθυστερημένα σε σχέση με άλλους συναδέλφους της, αλλά ποτέ δεν είναι αργά.
Το «Renaissance» είναι ένα πρότζεκτ που δούλευε περίπου τρία χρόνια και είναι η πρώτη ολοκληρωμένη σόλο δουλειά της από το «Lemonade» του 2016 – δεν πιάνεται το σάουντρακ του «Lion King». Μάλιστα, είναι το πρώτο άλμπουμ ενός μεγαλύτερου πρότζεκτ που θα χωρίζεται σε τρία μέρη.
Η μεγαλύτερη έκπληξη του δίσκου, πάντως, είναι η επιβλητική εμφάνιση ενός άλλου gay icon των '80s, της Grace Jones, στο «Move», που μαζί με την Tems απογειώνουν το όλο εγχείρημα και το πάνε σε ένα άλλο, σχεδόν υπερφυσικό επίπεδο.
Και όπως όλα έδειχναν από το πρώτο σινγκλ που κυκλοφόρησε, το «Break my soul» επιχειρεί κυρίως μια αναγέννηση της house. Αυτή η επιστροφή σε ένα τόσο γνώριμο ύφος πατάει τόσο στο παρελθόν όσο και στο μέλλον του συγκεκριμένου μουσικού είδους και δεν θα μπορούσε παρά να πλησιάζει την τελειότητα. Ηχητικά είναι αυτό που λέμε άψογο. Και είναι λογικό, αφού έχει τόσους παραγωγούς από πίσω.
«Break my soul»
Με τη βοήθεια των συνεργατών της αλλά και της ερμηνευτικής της ικανότητας, που δεν γνωρίζει όρια, η Beyoncé εξερευνά το συγκεκριμένο είδος σε όλες του τις εκφάνσεις, την ιστορία του και τους αφανείς ήρωές του και, ανά στιγμές με απρόβλεπτες αναφορές.
Θα ήταν, όμως, κάπως άκυρο να το χαρακτηρίσουμε ως έναν αποκλειστικά house δίσκο. Συμβαίνουν τόσο πολλά μέσα στο άλμπουμ που χρειάζεται συνεχείς ακρόασεις για να πιάσεις όλες τις λεπτομέρειες. Αυτό που προσπαθεί να κάνει εδώ είναι πολύ πιο σύνθετο από την πρόσφατη κυκλοφορία του «Drake» π.χ., που επιχείρησε κάτι ανάλογο.
Το «Renaissance» αγγίζει και άλλα είδη, από την ντίσκο, τη soul και το rap μέχρι πιο σύγχρονα, όπως η hyperpop, το τραπ, το afrobeats, το dancehall και η gqom, ενώ θυμίζει όλη τη μαύρη μουσική της τελευταίας δεκαετίας και κυρίως γυναίκες δημιουργούς όπως η Janelle Monae, η Azaelia Banks, η FKA Twigs κ.ά.
Επίσης, στο «Renaissance» συνεργάζεται με φρέσκα, ανερχόμενα ονόματα στον χώρο της μουσικής παραγωγής που ξεχωρίζουν, π.χ. με τoν Kelman Duran στο εναρκτήριο «I'm that girl» ή με τον AG Cook στο «All up in your mind», βοηθώντας τους με αυτό τον τρόπο να περάσουν σε ένα μαζικότερο ακροατήριο και να εδραιώσουν το όνομά τους.
«I'm that girl»
Τα samples οργιάζουν, με αποκορύφωμα το «Alien Superstar» που πιάνει απροκάλυπτα το «Too Sexy» των Right Said Fred –τόσο ώστε να μη φτάσει το απόλυτο κιτς–, ενώ μετά χρησιμοποιεί αποσπάσματα από το «Milkshake» της Kelis στο «Energy», το «Show me love» της Robin S στο «Break my soul» κ.ο.κ.
Στο «Break my soul» μιξάρει, επίσης, samples από το «Εxplode» της Big Freedia, μιας θρυλικής queer ράπερ από τη Νέα Ορλεάνη, τη φράση της«Release the stress / release the love». Και δεν σαμπλάρει μόνο την Big Freedia αλλά και λόγια από έναν διάσημο μονόλογο της τρανς κωμικού TS Madison: «I'm dark brown, dark skin, light skin, beige / Fluorescent beige, bitch, I'm black» – ακούγονται σε ένα σημείο του «Cozy», ενός κομματιού που αποθεώνει τη μαύρη ομορφιά. Δεν είναι οι μόνες στιγμές στο άλμπουμ που αποτίουν φόρο τιμής στα queer dancefloors, όπου δοξάστηκε η house. Τουναντίον, είναι γεμάτο με αναφορές στην γκέι κουλτούρα και την σκηνή των ballrooms. To αφιερώνει, μάλιστα, εκτός από τον άνδρα της, και στην οικογένειά της, στον «θείο» Johnny, όπως τον αποκαλούσε, έναν γκέι ξάδελφό της που πέθανε από AIDS και ήταν το πρόσωπο που τη μύησε σε αυτόν τον ήχο.
Η μεγαλύτερη έκπληξη του δίσκου, πάντως, είναι η επιβλητική εμφάνιση της ενός άλλου gay icon των '80s, της Grace Jones, στο «Move», που μαζί με την Tems απογειώνουν το όλο το εγχείρημα, πηγαίνοντάς το σε ένα άλλο, σχεδόν υπερφυσικό επίπεδο. Είναι η καλύτερη στιγμή του άλμπουμ με διαφορά, με την Beyoncé να ακούγεται περισσότερο ως γκεστ στο συγκεκριμένο κομμάτι. Έκπληξη αποτελεί ίσως και η «ξεδιάντροπη» αναφορά στο αξεπέραστο «I feel love» της Donna Summer στο «Summer Renaissance» που κλείνει ιδανικά και ξέφρενα το άλμπουμ. Δεν υπάρχει δυνατότητα να αποτύχεις ποτέ με Giorgio Moroder.
Πέρα από αυτά, όμως, το «Renaissance» είναι ίσως η πιο αισθησιακή δουλειά της, με τους πιο πορνογραφικούς, άγριους στίχους που της έχεις ακούσει να ξεστομίζει. Στα σαράντα της εκφράζει τη σεξουαλικότητά της με χιούμορ, σαν να μην υπάρχει αύριο. Στην «Guardian» αναρωτιούνται αν συμβαίνει κάτι με τον Jay-Z, ακούγοντάς τη να τραγουδάει «taste me / that fleshy part / I scream so loud» στο «Virgo's Groove» ή να περιγράφει πως της αρέσει να κάνει σεξ στο «Thique».
«Virgo's Groove»
Το να αναρωτιέται κανείς, όμως, για την ερωτική της ζωή με τον Jay-Ζ είναι το λιγότερο που θα μπορούσε να συμβεί με το συγκεκριμένο άλμπουμ που όσο περνάει ο καιρός αποδεικνύεται το πιο αμφιλογόμενο της καριέρα της. Το παρασκήνιο που δημιουργήθηκε πριν και μετά την κυκλοφορία του δεν έχει προηγούμενο. Οι συζητήσεις που έχει προκαλέσει δεν έχουν σταματήσει. Αρχικά, διέρρευσε μία μέρα πριν κυκλοφορήσει, και η Beyoncé ευχαριστούσε τους φαν της που δεν το μοιράστηκαν. Η Kelis εξαγριώθηκε που δεν της ζήτησε την άδεια για τη χρήση του sample από το «Milkshake». H Beyoncé αναγκάστηκε να το σβήσει από το «Energy», όπως πέταξε και τη λέξη «spaz» από το κομμάτι «Heated» επειδή πλέον θεωρείται υποτιμητικός όρος για μια μορφή εγκεφαλικής παράλυσης – στη δεύτερη περίπτωση πολύ σωστά έπραξε, όπως και η Lizzo σε αντίστοιχη φάση, όχι όμως όσον αφορά την Kelis. Μέχρι και η Μόνικα Λεβίνσκι απαίτησε να σβήσει μια αναφορά που κάνει στο όνομά της και το σόου συνεχίζεται με διάφορους διασήμους να λένε το μακρύ και το κοντό τους. Πλέον έχει καναντήσει κάπως γελοίο, αλλά αυτή η κατακραυγή μόνο καλό φαίνεται να της κάνει.
Την τελευταία φορά που η Queen B είχε ανέβει στην κορυφή του Hot100 του Billboard ήταν το 2008 με το «Single Ladies (Put a ring on it)». Κανείς δεν γνωρίζει αν θα το καταφέρει ξανά φέτος με το «Renaissance», αλλά για μια καλλιτέχνιδα του μεγέθους της, που κάθε κυκλοφορία της λειτουργεί σαν πολιτισμικό μανιφέστο, λίγη σημασία έχει. Αυτό το άλμπουμ έχει φτιαχτεί για να παίζει στο repeat! Ε, για καλοκαίρι δεν χρειάζεσαι κάτι καλύτερο.
