Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία

0

Η στενή σχέση του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα με το βιβλίο αναδύεται όχι μόνο από τη μεγάλη βιβλιοθήκη του, που διατηρείται σήμερα στο σπίτι του στην οδό Κριεζώτου 3, όπου στεγάζεται η Πινακοθήκη Γκίκα, αλλά και από το δικό του συγγραφικό έργο, το οποίο περιλαμβάνει πολλά ανέκδοτα διηγήματα, θεωρητικά κείμενα για την τέχνη και μεταφράσεις.


Ο Γκίκας δεν περιορίστηκε στη σχεδίαση συνθέσεων, αλλά συχνά συμμετείχε έμπρακτα στη συνολική παραγωγή των εκδόσεων, εκφέροντας άποψη για τον σχεδιασμό του εξωφύλλου, αναζητώντας τους κατάλληλους μεταφραστές, δουλεύοντας πάνω στα τυπογραφικά δοκίμια και ενσωματώνοντας πρωτότυπα χαρακτικά σε βιβλία και περιοδικά, κατά το γαλλικό πρότυπο των πολυτελών εκδόσεων εκτός εμπορίου.

Το κύριο ενδιαφέρον του Γκίκα υπήρξε η ποίηση. Σε συνέντευξή του το 1975, αναφέρει: «Δεν είμαι ποιητής, με την έννοια ότι γράφω στίχους, αλλά με ενδιαφέρουν οι στίχοι των ποιητών να τους διαβάζω. Πολλές φορές με εμπνέουν στη ζωγραφική μου».


Ήδη το 1937 κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή «Μια δέσμη αχτίδες στο νερό» του Αναστάσιου Δρίβα, με προμετωπίδα ένα πρωτότυπο χαρακτικό του καλλιτέχνη. Αργότερα πραγματοποιεί προμετωπίδες για τον Σεφέρη και τον Ελύτη ενώ εικονογραφεί πλήρως την «Οδύσεια» του Νίκου Καζαντζάκη (1958), που αποτελεί σημείο αναφοράς για τη συνεργασία του με ξένους εκδοτικούς οίκους, τα «Ποιήματα» του Κ. Π. Καβάφη (1966), και την «Αμοργό» του Νίκου Γκάτσου (1969).

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Προσχέδιο για την εικονογράφηση του Δάφνης και Χλόη του Λόγγου, 1970. Μελάνι με πένα και ακουαρέλα, 32 x 21,8 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Το κύριο ενδιαφέρον του Γκίκα υπήρξε η ποίηση. Σε συνέντευξή του το 1975, αναφέρει: «Δεν είμαι ποιητής, με την έννοια ότι γράφω στίχους, αλλά με ενδιαφέρουν οι στίχοι των ποιητών να τους διαβάζω. Πολλές φορές με εμπνέουν στη ζωγραφική μου».

 


Είναι χαρακτηριστικό ότι για τα «Ποιήματα» του Κ.Π. Καβάφη, που κυκλοφόρησαν από τις Εκδόσεις Ίκαρος το 1966, ο Γκίκας δεν σχεδίασε μόνο το εξώφυλλο –για το οποίο επέλεξε μια λιτή διακόσμηση με τις υπογραφές μόνο των δύο καλλιτεχνών–, αλλά επιμελήθηκε με λεπτομερή φροντίδα ολόκληρο το βιβλίο: διάλεξε τα πλάγια γράμματα για την εκτύπωση, επέλεξε ως υλικό τον αιματίτη και αποφάσισε για τη θέση όλων των σχεδίων, τα οποία άλλοτε είναι ολοσέλιδα και άλλοτε τοποθετούνται στο περιθώριο των ποιημάτων.


Το 1972 κυκλοφόρησε στο Μιλάνο από τον Αλέξανδρο Ιόλα το πολυτελές λεύκωμα «Λυρικά», που εικονογραφεί αρχαία ελληνικά ποιήματα με επτά έγχρωμες λιθογραφίες του Γκίκα και με αρχαιοπρεπές δέσιμο. Η έκδοση, την οποία ο Γκίκας σύμφωνα με την αλληλογραφία του σχεδίασε συνολικά, κυκλοφόρησε σε εκατό αντίτυπα με την υπογραφή του καλλιτέχνη, ορισμένα εκ των οποίων περιλάμβαναν και μια πρωτότυπη γκουάς.

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Ινδές με φορτία, 1958. Σινική μελάνη σε χαρτί Νεπάλ, 38 x 46 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη


Η πιο στενή συνεργασία του Γκίκα με εκδοτικούς οίκους ήταν εκείνη με τον «Ίκαρο», με τον οποίο πραγματοποίησε δεκατρείς εκδόσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το λεύκωμα «Ινδία» (1959), στο οποίο για πρώτη φορά εικονογραφεί κείμενά του, τις προσωπικές του εντυπώσεις από το ταξίδι του στην Ινδία το 1958 συνοδευόμενες από δώδεκα σχέδια με σινική μελάνη, το «Δάφνης και Χλόη» του Λόγγου (1970), για το οποίο εκτός από το εξώφυλλο φιλοτεχνεί και τέσσερα σχέδια, τα διηγήματα της Λητούς Κατακουζηνού, με εξώφυλλα και εικονογραφήσεις που σχεδιάζει από το 1948 μέχρι το 1977.


Όσον αφορά στη συνεργασία του με άλλους εκδοτικούς οίκους, εικονογραφεί διηγήματα του Πέτρου Χάρη, της Μαργαρίτας Λυμπεράκη, του Νέστορα Μάτσα και άλλων. Το 1977 κυκλοφορεί η «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη με πενήντα σχέδια και μια βινιέτα στο εξώφυλλο.


Ξεχωριστή κατηγορία εικονογράφησης αποτελούν τα λογοτεχνικά περιοδικά, για τα οποία ο Γκίκας είτε σχεδίασε τα εξώφυλλα είτε χρησιμοποίησε παλαιότερα σχέδιά του για προμετωπίδες ή εικονογράφηση.


Ήδη από το 1935 επιμελήθηκε και σελιδοποίησε, μαζί με τον Δημήτρη Πικιώνη, το περιοδικό «Το 3ο Μάτι», ενώ το 1939 το τεύχος της «Νέας Εστίας» που ήταν αφιερωμένο στα πενηντάχρονα του Δημοτικισμού, κυκλοφόρησε με μια αυθεντική λιθογραφία του. Τα εξώφυλλα των περιοδικών, «Αιξωνή», «Φιλολογική Κυριακή», «Griffon», καθώς και άλλων, παρουσιάζονται μαζί με τα προσχέδια εικονογράφησής τους.

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Εικονογράφηση για το ποίημα του Κ. Π. Καβάφη, «Περιμένοντας τους βαρβάρους», 1963. Αιματίτης σε χαρτί, 11,5 x 17,5 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Σχέδιο για τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, 1977. Σινική μελάνη σε χαρτί, 6 x 10,4 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Καζαντζάκης, The Odyssey. A Modern Sequel, εκδ. Simon and Schuster, Νέα Υόρκη, 1958. Σελίδα της έκδοσης με εικονογράφηση του Ν. Χ .Γκίκα. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα, Βιβλιοθήκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Οδυσσέας Ελύτης, Τα ετεροθαλή, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 1974, Προμετωπίδα του Ν. Χ. Γκίκα. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα, Βιβλιοθήκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Προσχέδιο για τα Ρουμπαγιάτ του Ομάρ Καγιάμ, 1970-1971. Μολύβι σε διαφανές χαρτί, 31 x 20 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Εικονογράφηση για το λεύκωμα Λυρικά, 1972. Έγχρωμη λιθογραφία, 49 x 34,5 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Προσχέδιο για την Αμοργό του Νίκου Γκάτσου, 1964. Σινική μελάνη με πινέλο και χρωματιστά μελάνια σε χαρτί, 28 x 19 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Δοκίμιο εικονογράφησης για το ποίημα του Κ. Π. Καβάφη, «Να μείνει», 1963. Αιματίτης σε χαρτί, 25 x 16 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Εικονογραφημένο χειρόγραφο για την ποιητική συλλογή Nous avons του René Char. Ακουαρέλα σε χαρτί, 37,4 x 27 εκ. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα ©2018 Μουσείο Μπενάκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Μαργαρίτα Καραπάνου - Λυμπεράκη, Τα ψάθινα καπέλα, Αθήνα 1946. Εξώφυλλο του Ν. Χ. Γκίκα. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα, Βιβλιοθήκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Περ. Agenda, τχ. 1, Λονδίνο, Χειμώνας 1969. Εξώφυλλο του Ν. Χ. Γκίκα. Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Γκίκα, Βιβλιοθήκη

Οι έξοχες εικονογραφήσεις του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα σε βιβλία Facebook Twitter
Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Εικονογράφηση για το βιβλίο Όμορφο καράβι μου - θύμησή μου της Λητώς Κατακουζηνού, 1977. Μελάνι σε χαρτί. Ιδιοκτησία αγνώστου. ©2018 Μουσείο Μπενάκη

 

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΙΣ 7.4.2018

Εικαστικά
0
Κορίνα Φαρμακόρη

Κορίνα Φαρμακόρη

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές και κατώτερο παραγόμενο υλικό».

Εικαστικά / Κώστας Τσόκλης: «Δεν έχω πάει στην Εθνική Πινακοθήκη. Δεν με ενδιαφέρει αυτό το τριτογενές παραγόμενο υλικό»

Ο μεγάλος εικαστικός μιλά για την εποχή μας και την τέχνη, απαντά σε όσους τον κατηγορούν ως προβοκάτορα και αλαζόνα, εξηγεί γιατί δεν έχει πάει ακόμα στη νέα Εθνική Πινακοθήκη και προχωρά σε έναν απολογισμό ζωής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ρεμπέκα Σόλομον: Μια προραφαηλίτισσα ζωγράφος, η διαφορετικότητα στα έργα της και το άδοξο τέλος της

Εικαστικά / Ρεμπέκα Σόλομον: Η διαφορετικότητα στα έργα της προραφαηλίτισσας ζωγράφου

Ανεξάρτητη και φεμινίστρια, υπήρξε ενεργή στα κοινωνικά μεταρρυθμιστικά κινήματα της εποχής της και το 1859 συμμετείχε σε μια ομάδα τριάντα οκτώ γυναικών καλλιτεχνών που ζητούσαν από τη Βασιλική Ακαδημία Τεχνών να ανοίξει τις σχολές της στις γυναίκες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Θα καταφέρει το Λούβρο να βρει 22 εκατομμύρια ευρώ για ένα καλάθι άγριες φράουλες;

Εικαστικά / Θα καταφέρει το Λούβρο να βρει 22 εκατομμύρια ευρώ για ένα καλάθι άγριες φράουλες;

Ενώ η αγορά του «Καλαθιού με άγριες φράουλες» από το Μουσείο Τέχνης Kimbell στο Τέξας είχε ολοκληρωθεί, το Λούβρο ζήτησε να χαρακτηριστεί το έργο του Ζαν-Σιμεόν Σαρντέν «εθνικός θησαυρός» και να παγώσει η εξαγωγή του για 30 μήνες.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ένας "Αμαζόνιος" στήνεται στο εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή στο Πολύδροσο

Εικαστικά / Ένας «Αμαζόνιος» στήνεται στο εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή στο Πολύδροσο

Το νέο πρόγραμμα του ΕΜΣΤ που πραγματοποιείται εκτός των τειχών του μουσείου ξεκινά στο παλιό εργαστήριο του Νίκου Κεσσανλή με έργο του Δημήτρης Τσουμπλέκα, εικαστικού καλλιτέχνη που εστιάζει κυρίως στη φωτογραφία.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Το χθες είναι τώρα. Γιώργος Λαζόγκας: Μύθοι και Αρχαιότητα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Πολιτισμός / «Το χθες είναι τώρα. Γιώργος Λαζόγκας: Μύθοι και Αρχαιότητα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Η έκθεση χωρίζεται σε τρείς ενότητες, «αποδράσεις στη Μεσόγειο», «θραύσματα μνήμης» και «μεταμορφώσεις εικόνων. Αποτελούν παλίμψηστα του χρόνου, έννοια που καθιέρωσε ο Λαζόγκας στην ορολογία της εγχώριας ιστορίας της τέχνης τη δεκαετία του ’70.
THE LIFO TEAM
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Η Αλεξάνδρα Βουτυρά μας συστήνει τη γλύπτρια Κατερίνα Χαλεπά-Κατσάτου

Εικαστικά / Κατερίνα Χαλεπά: Μια νέα έκθεση φωτίζει το έργο της γλύπτριας και μικρανεψιάς του Γιαννούλη

Η Αλεξάνδρα Βουτυρά, γενική διευθύντρια του Τελλογλείου Ιδρύματος Τεχνών ΑΠΘ, μας συστήνει την Κατερίνα Χαλεπά-Κατσάτου, που επέλεξε και τόλμησε να ακολουθήσει τη γλυπτική, παρά το βάρος του μεγάλου προγόνου της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ζωγραφικές διαδρομές»: Μια νέα έκθεση με πίνακες και θεατρικές μακέτες του Γιάννη Τσαρούχη

Εικαστικά / «Ζωγραφικές διαδρομές»: Μια νέα έκθεση με πίνακες και θεατρικές μακέτες του Γιάννη Τσαρούχη

Η πρόεδρος του Ιδρύματος Γ. Τσαρούχη, Νίκη Γρυπάρη μιλά για την έκθεση που εγκαινιάζεται στην ιστορική κατοικία και εργαστήριο-ατελιέ του ζωγράφου και θα περιλαμβάνει είκοσι έξι μεγάλους πίνακες και περισσότερες από σαράντα θεατρικές μακέτες.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τα προβατάκια που θα χαρίσουν στο μουσείο Ορσέ την πιο σημαντική του επέκταση

Εικαστικά / Τα προβατάκια που θα χαρίσουν στο μουσείο Ορσέ την πιο σημαντική του επέκταση

Τα διάσημα πρόβατα του Φρανσουά Ξαβιέ Λαλάν και τα διάσημα ζώα της Κλοντ Λαλάν θα χρηματοδοτήσουν το παράρτημα του μουσείου για την αρχειοθέτηση και την έρευνα της τέχνης του 19ου αιώνα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ