To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο

To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Εικόνα από το εξώφυλλο του βιβλίου για τα σκίτσα του Βαν Γκογκ που υποστηρίζουν ότι είναι αυτοπροσωπογραφία του ηλιοκαμένου ζωγράφου © éditions du Seuil
0

Πριν από λίγο καιρό μία σειρά, περίπου 65 έργα που είχαν αποδοθεί με καθυστέρηση στον Βίνσεντ Βαν Γκογκ, αποσύρθηκαν από το ομώνυμο μουσείο στο Άμστερνταμ, με το αιτιολογικό ότι επρόκειτο για απομιμήσεις. Όλα τους παρουσιάζονταν μάλιστα σε βιβλίο υπό τον τίτλο "Βίνσεντ Βαν Γκογκ: το χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ", το οποίο κυκλοφόρησε χθες από τον γαλλικό εκδοτικό οίκο Seuil.  

Όπως είχε ανακοινωθεί σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε στο Παρίσι στις 15 Νοεμβρίου, η έκδοση αναπαράγει σκίτσα που φημολογείται ότι εμφανίζονται σε σελίδες από ένα χαμένο μπλοκ ζωγραφικής του Βαν Γκογκ από τον Μάιο του 1888, λίγο μετά την άφιξη του στην Αρλ και μέχρι την περίοδο που έφυγε από το άσυλο του Saint Rémy, περίπου δυο χρόνια αργότερα.

Το βιβλίο συνυπογράφουν δύο ειδικοί στην τέχνη του Βαν Γκογκ: από τη μία η συγγραφέας και ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Τορόντο Bogomila Welsh-Ovcharov και από την άλλη ο συνταξιούχος βρετανός ακαδημαϊκός Ronald Pickvance. Ο τελευταίος μάλιστα περιγράφει το μπλοκ ως "την πιο επαναστατική ανακάλυψη σε ολόκληρη την καλλιτεχνική διαδρομή του Βαν Γκογκ".

Διαφορές στο χρώμα της μελάνης που χρησιμοποιείται στα σχέδια και είναι καφέ, ενώ ο ονομαστός ζωγράφος σχεδίαζε με μαύρο, κάνουν τους ειδικούς του Μουσείου να εικάζουν ότι πρόκειται για σκόπιμη προσπάθεια παραπλάνησης.

Αν αποδειχθεί ότι τα έργα είναι αυθεντικά, οι επιμελητές του Μουσείου θα πρέπει να επανεξετάσουν την δημιουργική παραγωγή του καλλιτέχνη στην Προβηγκία. Όμως, αυτοί είναι που εδώ και καιρό έχουν παρουσιάσει αναλυτική κατάσταση των έργων του Βαν Γκογκ, η οποία συνοδεύεται από την αμετάκλητη θέση τους ότι τα έργα του μπλοκ δεν ανήκουν σε καμία περίπτωση στον ζωγράφο. Επίσης, αν η εκτίμηση του Μουσείου είναι σωστή, τότε οι συντάκτες του βιβλίου θα βρεθούν αντιμέτωποι με μία μάλλον ριψοκίνδυνη από πλευράς συμπερασμάτων- έκδοση: το βιβλίο τους. 

To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Λιβάδι από ηλιοτρόπια © éditions du Seuil

Σύμφωνα έναν από τους επιμελητές του Μουσείου Βαν Γκογκ, τον Louis van Tilborgh, "το στιλ των σχεδίων δεν έχει καμία σχέση με εκείνο του Βαν Γκογκ. Το μελάνι που χρησιμοποιείται σε αυτά και αρκετά τοπογραφικά λάθη που εμφανίζουν τα σχέδια αποδεικνύουν ότι δημιουργήθηκαν από κάποιον που εμιμείτο τη δουλειά του Βαν Γκογκ". Ας σημειωθεί ότι οι άνθρωποι του Μουσείου είχαν ενημερωθεί για την ύπαρξη αυτών των σχεδίων ήδη από το 2008 και μέχρι το 2012 είχαν δει γύρω στα 56 σχέδια, των οποίων η αυθεντικότητα εξ αρχής αμφισβητήθηκε. Το 2013 το Μουσείο εξέτασε κάποια από τα αυθεντικά έργα του ζωγράφου εκ νέου και κατέληξε ξανά στο ίδιο συμπέρασμα: το χαμένο για χρόνια μπλοκ δεν περιελάμβανε σχέδια του Βαν Γκογκ, αλλά κάποιου άλλου, άγνωστου καλλιτέχνη.

Επιπροσθέτως, διαφορές στο χρώμα της μελάνης που χρησιμοποιείται στα σχέδια και είναι καφέ, ενώ ο ονομαστός ζωγράφος σχεδίαζε με μαύρο, κάνουν τους ειδικούς του Μουσείου να εικάζουν ότι πρόκειται για σκόπιμη προσπάθεια παραπλάνησης. 

To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Πεύκα στον κήπο του ασύλου στο Saint-Rémy II © éditions du Seuil

Και μετά ανακύπτουν και άλλα ερωτήματα, όπως το γιατί ο ζωγράφος να σπαταλήσει δύο χρόνια προετοιμασίας σε σχέδια που θα έδινε στη Marie Ginoux, φίλη και ιδιοκτήτρια ενός καφέ, η οποία ωστόσο λίγο ενδιαφερόταν για την τέχνη του; Κι ακόμη γιατί ο ανώνυμος ιδιοκτήτης του μπλοκ, που φαίνεται να ανατράφηκε επίσης στην Αρλ, λίγα μόνο σπίτια παρακάτω από εκεί που είχε ζήσει ο Βαν Γκογκ, δεν συνειδητοποίησε, παρά μόλις πρόσφατα τι ακριβώς κρύβεται σ' αυτό το μπλοκ που του έκαναν δώρο το 1966; Όπως για παράδειγμα απεικονίσεις του "Κίτρινου Σπιτιού", του διάσημου έργου του ζωγράφου. 

Η διαμάχη ανάμεσα στο Μουσείο και τους δύο έμπειρους της Τέχνης φαίνεται να διχάζει τους μελετητές, τη στιγμή που συγγραφείς φτάνουν στο σημείο να δηλώνουν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που το Μουσείο Βαν Γκογκ κάνει λάθος. Την ίδια στιγμή, ο Bernard Comment, ο εκδότης της γαλλικής έκδοσης της έρευνας των δύο πανεπιστημιακών σε σχετική δήλωση του και λίγο πριν τη σημερινή κυκλοφορία του βιβλίου δηλώνει ότι δεν αλλάζει γνώμη για την επιλογή του να κυκλοφορήσει αυτό το έργο. "Είμαστε ευτυχείς που μετά την έκδοση θα μπορεί ο καθένας να βγάλει τα συμπεράσματα του, βλέποντας τα σκίτσα και διαβάζοντας τις αναλύσεις που έχουν γίνει επ' αυτών", δήλωσε χαρακτηριστικά. 

To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Μελέτη πάνω σε δυο ανθισμένα κλαδιά © éditions du Seuil
To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Mελέτη πάνω σε καλάμια © éditions du Seuil
To Μουσείο Βαν Γκογκ θεωρεί πλαστό το «χαμένο μπλοκ σχεδίων της Αρλ» που αποδίδεται στο μεγάλο ζωγράφο και κυκλοφορεί σε βιβλίο Facebook Twitter
Joseph Ginoux II © éditions du Seuil

Με στοιχεία από το The Art Newspaper

0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Εικαστικά / Χρήστος Ιωακειμίδης: Ο «κατασκευαστής εκθέσεων» και η γέννηση της επιμέλειας στην Ελλάδα

Με αφορμή την επετειακή έκθεση του ΕΜΣΤ για τον «Ελληνικό Μήνα στο Λονδίνο», ο Χριστόφορος Μαρίνος ανασύρει μια αδημοσίευτη συνομιλία του 2010 και αναρωτιέται τι έχει πραγματικά αλλάξει στο σώμα της ελληνικής τέχνης μισό αιώνα μετά.
ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ
Δέκα σημαντικές εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Εικαστικά / 10 εκθέσεις που αξίζουν το ταξίδι

Τα μεγάλα μουσεία και οι διεθνείς διοργανώσεις προετοιμάζονται για τη νέα χρονιά και υπόσχονται να μας αποκαλύψουν κάτι νέο για παλιούς και σύγχρονους καλλιτέχνες, από τον Μουνκ μέχρι τη Φρίντα Κάλο, και από τον Ραφαήλ μέχρι μια έκθεση για τα ’90s.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Όλες οι σημαντικές εκθέσεις του 2026

Εικαστικά / Όλες οι σημαντικές εκθέσεις που έρχονται το 2026

Η επαναλειτουργία του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης, η «Αφροδίτη» του Τζεφ Κουνς, η μνημειακή τοιχογραφία της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, η πρώτη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου και η αναδρομική του Αλέξη Ακριθάκη σκιαγραφούν το πολιτιστικό τοπίο του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οι 10 πιο σημαντικές «μεγάλες» αθηναϊκές εικαστικές εκθέσεις του 2025 με χρονολογική σειρά

Εικαστικά / Οι 10 καλύτερες εκθέσεις του 2025

Από τα «Plásmata 3» και τη Μαρλέν Ντιμάς έως τη Λίλα Ντε Νόμπιλι, το 2025 ανέδειξε μια από τις πιο πυκνές και ουσιαστικές εικαστικές χρονιές της Αθήνας. Με χρονολογική σειρά, επιστρέφουμε στις μεγάλες εκθέσεις που ξεχώρισαν, συζητήθηκαν και άφησαν το στίγμα τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Εικαστικά / Πάολα Λάκαχ: «Η ζωή είναι ένα κύμα που το καβαλάς και σε πάει»

Αρχιτέκτων και γλύπτρια. Με συριακές ρίζες και παιδικά χρόνια στην Αίγυπτο, πιστεύει ότι «η πορεία μας πρέπει να είναι προς το φωτεινό κομμάτι της ζωής». Από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που πειραματίστηκαν με ανακυκλώσιμα υλικά ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, αναζητά το παιχνίδι, την έρευνα και την πολλαπλή χρήση ενός αντικειμένου, μεταφέροντας την ίδια φόρμα από το ελάχιστο στο μεγαλειώδες. Η Πάολα Λάκαχ αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
12 διαμάντια από την έκθεση «Από τον Μονέ στον Πικάσο» και η ιστορία τους

Εικαστικά / 12 διαμάντια στην έκθεση «Από τον Μονέ στον Γουόρχολ» και η ιστορία τους

Από τα 84 έργα που φιλοξενεί η έκθεση, επιλέξαμε αυτά στα οποία αξίζει να σταθούμε, καθώς περιηγούμαστε στην ιστορία, στον πλούτο και στην περιπλοκότητα των κινημάτων της τέχνης τα τελευταία 130 χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις Δεκέμβριος 2025

Εικαστικά / Ο Δεκέμβρης έχει εκθέσεις που δεν χάνονται

Η έκθεση «Από τον Monet στον Warhol», που άνοιξε πριν από λίγες μέρες, δικαίως μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας, όπως και το αφιέρωμα στο έργο της Λίλα ντε Νόμπιλι. Η λίστα μας όμως δεν εξαντλείται σε αυτές τις δύο!
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Δυο τιτάνες της ζωγραφικής, δυο μεγάλοι αντίπαλοι στην Tate Britain

Εικαστικά / Τέρνερ και Κόνσταμπλ: Δύο μεγάλοι ανταγωνιστές συναντιούνται ξανά

Για να τιμήσει τα 250 χρόνια από τη γέννησή τους η Tate Britain εξερευνά με μια έκθεση-ορόσημο τις αλληλένδετες ζωές τους και αυτό που τους ένωνε πάνω απ' όλα, την ανεξάντλητη πηγή ομορφιάς και έμπνευσης που είναι η φύση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Εικαστικά / «Η Chryssa συνέδεσε την αρχαία μορφή και απλότητα με τη σύγχρονη τεχνολογία»

Με αφορμή τη δωρεά του αρχείου της στο ΕΜΣΤ, μέσα από πλήθος τεκμηρίων και σημειώσεων, ξαναδιαβάζουμε το έργο μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας της πρωτοπορίας και αναζητάμε εκ νέου την προσωπικότητά της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια εκθεση

Εικαστικά / Ο κόσμος του Ανδρέα Βουτσινά ζωντανεύει ξανά σε μια σπάνια έκθεση

Σπάνια αντικείμενα, έργα τέχνης, memorabilia, φωτογραφίες, αφιερώσεις και μία μικρή αναπαράσταση του σπιτιού του χαρισματικού ηθοποιού, δάσκαλου και σκηνοθέτη στο Παρίσι έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην έκθεση «Εγώ, ο Ανδρέας Βουτσινάς» που ξεκίνησε μόλις.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Εικαστικά / «Η Λίλα Ντε Νόμπιλι έχτισε περιοχές θαυμάτων, ρομαντισμού και τρυφερότητας»

Μια έκθεση για τη θρυλική ζωγράφο, σκηνογράφο και ενδυματολόγο εμβληματικών παραστάσεων όπερας και θεάτρου ανοίγει στην Αθήνα χάρη στη μοναδική συλλογή του Ερρίκου Σοφρά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ορόσημο της σύγχρονης τέχνης και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Εικαστικά / Ορόσημο της ζωγραφικής και της γκέι ορατότητας: Ο πίνακας του Χόκνεϊ που έπιασε τα 44 εκατομμύρια

Πριν από λίγες μέρες ο οίκος Christie’s δημοπράτησε το πρώτο από τα διπλά πορτρέτα που δημιούργησε ο μεγάλος Βρετανός καλλιτέχνης στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
THE LIFO TEAM
Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

Εικαστικά / Ο Λάζαρος Ζήκος ήθελε να χαρίζει τα έργα του

H έκθεση «Tα εικονο-όργανα του Λάζαρου Ζήκου» μάς θυμίζει τον ανήσυχο, ευφάνταστο καλλιτέχνη που έφυγε νωρίς, ξανασυστήνοντας τα ανατρεπτικά, ευφυή, παιγνιώδη, σκοτεινά και ενοχλητικά πολλές φορές έργα του.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ