Τον Αύγουστο θα κυκλοφορήσει η ταινία «Louis Wain», που βασίζεται στη βιογραφία του Λούις Γουέιν, του εκκεντρικού και αγαπημένου του κοινού καλλιτέχνη του 19ου αιώνα που λάτρευε τις γάτες και άφησε πίσω του ένα έργο με τις πιο ανθρωπόμορφες απεικονίσεις τους.

 

Ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς υποδύεται τον Γουέιν και η Κλερ Φόι τη γυναίκα του Έμιλι σε μια ταινία που περιστρέφεται γύρω από τις αγάπες της ζωής του και την απροσδόκητη εισβολή ενός μικρού γατιού στη ζωή τους.

 

Σε ηλικία 23 ετών παντρεύτηκε την κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερή του, γκουβερνάντα των αδερφών του Έμιλι Ρίσαρντσον, κάτι που θεωρήθηκε σκανδαλώδες, και μετακόμισε μαζί της στο Χάμστεντ, στο βόρειο Λονδίνο. Η Έμιλι πέθανε τρία χρόνια μετά τον γάμο τους από καρκίνο του μαστού.

 

Πριν από το θάνατό της, ο Γουέιν ανακάλυψε το θέμα που θα καθόριζε την καριέρα του. Κατά τη διάρκεια της ασθένειάς της, η Έμιλι είχε για παρέα ένα αδέσποτο ασπρόμαυρο γατάκι, τον Πίτερ, που τον έσωσαν όταν τον άκουσαν να κλαίει μια βροχερή νύχτα. Ο Γουέιν άρχισε να κάνει σκίτσα του και η Έμιλι τον ενθάρρυνε να τα δημοσιεύσει. Πέθανε πριν συμβεί αυτό και αργότερα ο Γουέιν έγραψε «Σε αυτόν ανήκει το θεμέλιο της καριέρας μου, οι εξελίξεις των αρχικών μου προσπαθειών και η δημιουργία της δουλειάς μου». Ο Πίτερ μπορεί να αναγνωριστεί σε πολλά από τα δημοσιευμένα του έργα.

 

Το πρώτο σχέδιο των ανθρωπόμορφων γατιών του Γουέιν δημοσιεύτηκε στο τεύχος των Χριστουγέννων του 1886 του Illustrated London News, με τίτλο «Χριστουγεννιάτικο πάρτι των μικρών γατιών». Στην εικόνα απεικονίστηκαν 150 γάτες, ενώ αργότερα οι γάτες παίζουν μουσικά όργανα, σερβίρουν τσάι, παίζουν χαρτιά, ψαρεύουν, καπνίζουν και απολαμβάνουν μια βραδιά στην όπερα, παρωδώντας την ανθρώπινη συμπεριφορά.

 

Ο Γουέιν έδωσε πολλές μάχες με τη σχιζοφρένεια και η ζωή του τέλειωσε σε άσυλο. Σε ένα άρθρο του, που θα είναι ο πρόλογος μιας νέας του βιογραφίας, ο πρωταγωνιστής της ταινίας ζητά να δείξουμε ως κοινωνία περισσότερη συμπόνια και αγάπη για όποιον τυχαίνει να είναι διαφορετικός και να μας μοιάζει ξένος.

 

Λούις Γουέιν: Ο άνθρωπος που αγαπούσε τις γάτες και τις έκανε έργα τέχνης
Ο Λούις Γουέιν με τον Πίτερ.

 

Λούις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς ως Γουέιν και η Κλερ Φόι ως η γυναίκα του, Έμιλι, σε σκηνή από την ταινία «Louis Wain». Φωτο: Amazon Studios

 

Αν και τα θέματα του Γουέιν φαίνονται χαρούμενα, έχουν και κάτι ανησυχητικό. Πολλοί έχουν αναρωτηθεί, γνωρίζοντας την ψυχική ασθένεια του Γουέιν, για τον τρόπο και την αφορμή με την οποία δημιουργήθηκαν αυτές οι εικόνες, αλλά η απάντηση φαίνεται να είναι κρυμμένη στο μυαλό του Γουέιν. Σημασία έχει ότι οι εικόνες αυτές έφεραν μεγάλη ευτυχία και διασκέδαση σε αναγνώστες και όσους αγόραζαν τις δημοφιλείς κάρτες με τα έργα του.

 

Ο Γουέιν εργάστηκε σε διάφορα περιοδικά, συμπεριλαμβανομένων του Illustrated Sporting and Dramatic News, όπου έμεινε για τέσσερα χρόνια, και του The Illustrated London News, ξεκινώντας το 1886.

 

Το πρώτο σχέδιο των ανθρωπόμορφων γατιών του Γουέιν δημοσιεύτηκε στο τεύχος των Χριστουγέννων του 1886 του Illustrated London News, με τίτλο «Χριστουγεννιάτικο πάρτι των μικρών γατιών». Στην εικόνα απεικονίστηκαν 150 γάτες, ενώ αργότερα οι γάτες παίζουν μουσικά όργανα, σερβίρουν τσάι, παίζουν χαρτιά, ψαρεύουν, καπνίζουν και απολαμβάνουν μια βραδιά στην όπερα, παρωδώντας την ανθρώπινη συμπεριφορά. Τέτοιες ανθρωπομορφικές απεικονίσεις ζώων ήταν δημοφιλείς στη Βικτωριανή Αγγλία και βρέθηκαν συχνά σε εκτυπώσεις, σε ευχετήριες κάρτες και σε σατιρικές απεικονίσεις, όπως στο έργο του Τζον Τένιελ.

 

Ο Γουέιν παρήγαγε εκατοντάδες σχέδια ετησίως. Εικονογράφησε περίπου εκατό παιδικά βιβλία και το 1898 και το 1911 ήταν πρόεδρος του National Cat Club.

 

Λούις Γουέιν: Ο άνθρωπος που αγαπούσε τις γάτες και τις έκανε έργα τέχνης
Φωτο: Amazon Studios

 

Παρά τη μεγάλη επιτυχία του έργου του, ο Γουέιν δεν είχε καμία αίσθηση επιχειρηματικότητας και πολλές φορές πούλησε το έργο του χωρίς δικαιώματα. Μέχρι τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος, το 1914, ο Γουέιν βρέθηκε να αγωνίζεται να βρει αγοραστές των έργων του εν μέσω της έλλειψης χαρτιού στον πόλεμο. Μέχρι τη δεκαετία του 1920 βυθίστηκε στη φτώχεια.

 

Η κατάθλιψή του συνεχίστηκε και η ψυχική του υγεία επιδεινώθηκε και τελικά νοσηλεύτηκε στο ψυχιατρικό νοσοκομείο του Λονδίνου Springfield το 1924, σε πτέρυγα απόρων. Εκείνες τις μέρες, η κατανόηση της ψυχικής υγείας ήταν πρωτόγονη. Δεν έχουμε κανέναν τρόπο να κατανοήσουμε πλήρως ούτε καν να γνωρίζουμε ακριβώς από τι υπέφερε ο Γουέιν. Η κουλτούρα εκείνη την εποχή έστελνε απλά οποιονδήποτε είχε ψυχική ασθένεια στο άσυλο.

 

Τότε, ξεκίνησε μια εκστρατεία από συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ακόμη και ο πρωθυπουργός Ράμσι ΜακΝτόναλντ συμμετείχε, γράφοντας ότι «πιθανώς κανένας καλλιτέχνης δεν έχει δώσει μεγαλύτερη ευχαρίστηση στους νέους από αυτόν». Συγκεντρώθηκαν χρήματα και ο Γουέιν μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο στην εξοχή όπου συνέχισε να ζωγραφίζει και να σχεδιάζει περισσότερες γάτες, μέχρι τον θάνατό του το 1939.

 

Λούις Γουέιν: Ο άνθρωπος που αγαπούσε τις γάτες και τις έκανε έργα τέχνης
Φωτο: Amazon Studios

 

Πριν ο Γουέιν αρχίσει να ζωγραφίζει τα γατάκια, στην Αγγλία τα περιφρονούσαν, αλλά με τον εξανθρωπισμό τους στο έργο του απέκτησαν απίστευτη δημοσιότητα και πολλά σπίτια απέκτησαν γάτα, ενώ πολλά ετήσια ημερολόγια των έργων του με γάτες ήταν κρεμασμένα σε τοίχους σπιτιών.

 

Σήμερα το έργο του συνεχίζει να προσελκύει ενδιαφέρον, αλλά η κληρονομιά του βασίζεται περισσότερο στους αγώνες του με την ψυχική υγεία και όχι στο έργο που δημιούργησε. Αν και ποτέ δεν διαγνώστηκε επίσημα με σχιζοφρένεια, πολλοί πιστεύουν ότι υπέφερε από αυτήν την πάθηση και μερικοί ισχυρίστηκαν ότι τα μετέπειτα σχέδιά του δείχνουν την ψυχωτική του επιδείνωση.

 

Αν και αυτό είναι σίγουρα μια συναρπαστική πτυχή του, είναι μόνο ένα μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας που δεν πρέπει να επισκιάσει το συναρπαστικό έργο που δημιούργησε κατά τη διάρκεια της ζωής του.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Τα ετήσια βιβλία των ετών 1906, 1905, 1914 και 1902 με γάτες του Λούις Γουέιν.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Cat's Nightmare (c. 1890)

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Σελίδα εικονογράφησης βιβλίου με άγνωστη χρονολόγηση.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
I Am Happy Because Everyone Loves Me (1928) | Bethlem Museum

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Prima donna of the night | © Chris Beetles Gallery.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Dancing in the moonlight | © Chris Beetles Gallery.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Shortears Began And Sung A Solo. Then All The Cats Joined And Sung The Chorus To Madame’s Satisfaction (1886) © Louis Wain/Chris Beetles Gallery London

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Μια τυπική συλλογή σχεδίων του Γουέιν που δείχνει την εξέλιξη του έργου του σε πιο αφηρημένο στυλ.

 

Λουις Γουέιν: Οι παράξενες και λαμπρές φουτουριστικές γάτες και η μάχη με την ψυχική ασθένεια ενός σπουδαίου εικονογράφου
Ο Γουέιν έπλασε ένα σύμπαν γάτων, μια ολόκληρη κοινωνία | © Chris Beetles Gallery.

 

Λούις Γουέιν: Ο άνθρωπος που αγαπούσε τις γάτες και τις έκανε έργα τέχνης
The Naughty Puss, 1898, | Josef Lebovic Gallery.