LIVE!

Σάρα Μπίφεν: Μια ζωγράφος χωρίς χέρια και πόδια

Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Η επίσκεψη της Σάρα Μπίφεν στο Bury Fair, Bury St Edmunds, 1810
0

Γεννήθηκε χωρίς χέρια και πόδια και, με ύψος μόλις 93 εκατοστά, παρουσιαζόταν ως ενήλικη γυναίκα σε περιοδεύοντα θεάματα σε πανηγύρια. Με την ονομασία «Το χωρίς άκρα θαύμα», η Σάρα Μπίφεν ζωγράφιζε, έγραφε και έραβε με το στόμα και τον ώμο της «αξιοπερίεργα» θέματα που ο κόσμος πλήρωνε για να δει.

Ξεπέρασε τις αντιξοότητες, κερδίζοντας αναγνώριση για το εξαιρετικό ταλέντο της ως ζωγράφου σε μια εποχή που η τέχνη των γυναικών και των ατόμων με αναπηρία αγνοούνταν γενικά.

Γεννήθηκε το 1784 σε μια οικογένεια αγροτών στο Ιστ Κουάντοξχεντ του Σόμερσετ, χωρίς χέρια και με υπανάπτυκτα πόδια, αποτέλεσμα της συγγενούς πάθησης της φωκομέλειας (δυσμελία). Έμαθε να διαβάζει και αργότερα κατάφερε να γράφει χρησιμοποιώντας το στόμα της.

Η Μπίφεν υπέγραφε τα έργα της ως «χωρίς χέρια» και η υπογραφή αυτή δείχνει το σθένος και την αποφασιστικότητά της. Ήταν μια γυναίκα της εργατικής τάξης που έδωσε μάχη για να ξεπεράσει εμπόδια και προκαταλήψεις.

Όταν ήταν περίπου 13 ετών, η οικογένειά της την εμπιστεύτηκε σε έναν άνδρα ονόματι Ιμάνουελ Ντιουκς, ο οποίος την εξέθετε σε πανηγύρια και γιορτές σε όλη την Αγγλία, κάτι πολύ δημοφιλές σε μια εποχή που οι άνθρωποι με δυσπλασίες ή αναπηρίες εμφανίζονταν σε τσίρκα και πανηγύρια ως αξιοθέατα.

Κάποια στιγμή έμαθε να ζωγραφίζει κρατώντας το πινέλο με το στόμα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, διοργάνωνε εκθέσεις, πουλούσε τους πίνακές της και έκοβε εισιτήριο για να τη βλέπουν οι άλλοι να ράβει, να ζωγραφίζει και να σχεδιάζει. Οι μινιατούρες της πωλούνταν τρεις γκινέες η καθεμία, ωστόσο λάμβανε μόνο 5 λίρες τον χρόνο, ένα ποσό μικρό, που τη βοηθούσε να συντηρεί τη φτωχή οικογένειά της.

Στο πανηγύρι του Αγίου Βαρθολομαίου το 1808 τράβηξε την προσοχή του Τζορτζ Ντάγκλας, κόμη του Μόρτον, ο οποίος τη χρηματοδότησε για να παρακολουθήσει μαθήματα από τον ζωγράφο της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών, Γουίλιαμ Κρεγκ. Η Society of Arts τής απένειμε μετάλλιο το 1821 για μια ιστορική μινιατούρα και η Βασιλική Ακαδημία αποδέχτηκε τους πίνακές της. Η βασιλική οικογένεια της ανέθεσε να ζωγραφίσει μικρογραφίες πορτρέτων τους, με αποτέλεσμα να γίνει πολύ δημοφιλής και να στήσει ένα στούντιο στην Bond Street του Λονδίνου. Η φήμη της ήταν τέτοια που ο Κάρολος Ντίκενς αναφέρθηκε σε αυτήν σε πολλά μυθιστορήματα, μεταξύ των οποίων και το «Old Curiosity Shop», στο οποίο έγραψε για «τη μικρή κυρία χωρίς πόδια ή χέρια».

Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Η Σάρα Μπίφεν, μετέπειτα κυρία Ράιτ. Αυτοπροσωπογραφία μπροστά στο καβαλέτο της, περ. 1821. Ευγενική παραχώρηση του Sotheby’s

Όταν πέθανε ο προστάτης της, η Μπίφεν αντιμετώπισε πολλά οικονομικά προβλήματα που την ακολούθησαν μέχρι το τέλος της ζωής της, παρά το γεγονός ότι η βασίλισσα Βικτόρια τής χορήγησε σύνταξη.

Η ίδια υπέγραφε τα έργα της ως «χωρίς χέρια» και η υπογραφή αυτή δείχνει το σθένος και την αποφασιστικότητά της. Ήταν μια γυναίκα της εργατικής τάξης που έδωσε μάχη για να ξεπεράσει εμπόδια και προκαταλήψεις τα οποία άφηναν τους ανάπηρους καθηλωμένους στα σπίτια τους, σε άθλιες συνθήκες, χωρίς να τους αναγνωρίζεται κανένα δικαίωμα.

Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Μελέτη φτερών της Σάρα Μπίφεν, υδατογραφία του 1812

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την Μπίφεν τα τελευταία χρόνια αντικατοπτρίζεται στην αύξηση των τιμών των έργων της. Το 2019, μία από τις μινιατούρες αυτοπροσωπογραφίας της πωλήθηκε για 137.500 λίρες, ένα αξιοσημείωτο ποσό για μια ελάχιστα γνωστή καλλιτέχνιδα.

Στις περισσότερες αυτοπροσωπογραφίες της απεικονίζεται με ένα πινέλο ραμμένο στο μανίκι του φορέματός της, το οποίο χειριζόταν και με τον ώμο και με το στόμα.

Οι χειρόγραφες επιστολές της αποκαλύπτουν μια γυναίκα που είχε χιούμορ, όχι πικρία, μια καλλιτέχνιδα που αντιλαμβανόταν την τέχνη με εξαιρετική λεπτότητα και ρεαλισμό.

Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Αυτοπροσωπογραφία της Σάρα Μπίφεν, 1825
Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Σάρα Μπίφεν, Πορτρέτο της βασίλισσας Βικτόρια, 1848
Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Αυτοπροσωπογραφία της Σάρα Μπίφεν. Με την ευγενική παραχώρηση της Wellcome Collection
Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Σάρα Μπίφεν, «Κορίτσι με λευκό φόρεμα»
Μια έκθεση με μια ζωγράφο χωρίς χέρια και πόδια εξετάζει την αναπηρία με διαφορετικό τρόπο Facebook Twitter
Σάρα Μπίφεν, πορτρέτο κυρίας
Εικαστικά
0

LIVE!

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Stephen Antonakos, ο καλλιτέχνης που έκανε ποίηση με νέον

Εικαστικά / Stephen Antonakos, ο καλλιτέχνης που έκανε ποίηση με νέον

Εκατό χρόνια από τη γέννησή του, το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη τιμά τον σπουδαίο εικαστικό με μια μεγάλη έκθεση που φέρνει το έργο του σε δημιουργικό διάλογο με κορυφαίες μορφές της διεθνούς πρωτοπορίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Λίγο πριν από την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, που φιλοξενεί τη συλλογή, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Εικαστικά / Ο Φλεβάρης έχει πολλές καλές εκθέσεις - ψυχραιμία!

Από τη μεγαλειώδη αναδρομική του Ακριθάκη στο Μπενάκη και την αντίστοιχη για τον Αλεξίου μέχρι την έκθεση για τους αδελφούς Χουλιαρά και τη γλυπτική του Τζούροβιτς, τα μουσεία και οι γκαλερί της πόλης έχουν πολλά να δείξουν.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ