Ένας Χιλιανός αρχιτέκτονας που έχει εστιάσει την καριέρα του στο σχεδιασμό και την οικοδόμηση κοινωνικών κατοικιών χαμηλού κόστους και στην ανακατασκευή πόλεων που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, είναι ο νικητής του φετινού βραβείου Pritzker, της υψηλότερης διάκρισης στον κόσμο, στον τομέα της αρχιτεκτονικής.
Ο 48χρονος αρχιτέκτονας Alejandro Aravena από το Σαντιάγο, τιμήθηκε με το φημισμένο βραβείο σε μία εποχή που οι Χιλιανοί αρχιτέκτονες έχουν αναγνωριστεί διεθνώς για την κατασκευή χαρακτηριστικών, ιδιαίτερων κτιρίων με χρήση ντόπιων υλικών. Σ' αυτούς περιλαμβάνονται αρχιτέκτονες όπως ο Pedro Alonso και ο Hugo Palmarola, o οποίος βραβεύθηκε με τον «Ασημένιο Λέοντα» στην 14η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας.
Το έργο του Aravena «προσφέρει οικονομικές ευκαιρίες στους λιγότερο προνομιούχους, μετριάζει τις επιπτώσεις που προκαλούν οι φυσικές καταστροφές, μειώνει την κατανάλωση ενέργειας και δημιουργεί ένα φιλόξενο δημόσιο χώρο», υποστηρίζει με δήλωση του ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ιδρύματος Hyatt (που είναι και ο σπόνσορας του βραβείου) Tom Pritzker και προσθέτει: «Καινοτόμος και οραματιστής, δείχνει πως η αρχιτεκτονική στην καλύτερη εκδοχή της μπορεί να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων».
Αν και δεν συγκαταλέγεται στις διάσημες, αρχιτεκτονικές φίρμες, το όνομα του είναι γνωστό στο χώρο της αρχιτεκτονικής. Είναι ο επιμελητής της φετινής Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής στη Βενετία, ενώ στο παρελθόν έχει διατελέσει και μέλος της κριτικής επιτροπής του βραβείου Pritzker.
Η εταιρεία «Elemental» του Aravena που έχει επίσης έδρα στο Σαντιάγο, έγινε γνωστή για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών καθώς και για τη συμμετοχή της σε ένα κατασκευαστικό πρότζεκτ με τίτλο «το ήμισυ ενός καλού σπιτιού». Το πρότζεκτ αυτό επιτρέπει στους κατοίκους μίας κοινότητας να ολοκληρώσουν την κατασκευή τους σπιτιού τους μόνοι τους, αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο το δικό τους βιοτικό επίπεδο και δίνοντας τους τον τελευταίο λόγο στο τελικό αποτέλεσμα.
«Μετατρέπουμε την έλλειψη πόρων στην αρχή της συμμετοχικότητας. Ας κάνουμε εμείς το πιο δύσκολο κομμάτι και ας αφήσουμε τις οικογένειες να αναλάβουν τα υπόλοιπα με τα δικά τους μέσα», λέει ο Aravena.
Το γραφείο του ανέπτυξε για πρώτη φορά το καινοτόμο πρότζεκτ στη βόρεια Χιλή το 2003, χτίζοντας κατοικίες για 100 οικογένειες, με μπάτζετ μόλις 7.500 δολαρίων σε κρατικές επιδοτήσεις για αγορά γης και στέγαση, ανά οικογένεια. Για έμπνευση, μελέτησε τις φαβέλες και τα σπίτια των μεγάλων παραγκουπόλεων και συνεργάστηκε με τις οικογένειες για να χτίσει μικρότερα σπίτια που θα μπορούσαν αργότερα να επεκταθούν.
Το 2010 εφάρμοσε την ίδια τακτική, αμέσως μετά το μεγάλο σεισμό και το τσουνάμι που σημειώθηκαν στη Χιλή, όταν και δόθηκε στην «Elementa» ένα διάστημα 100 ημερών για να καταλήξει σε ένα μεγάλο σχέδιο για την πόλη Κονστιτουσιόν – συμπεριλαμβανομένων των υποδόμων, των δημόσιων χώρων και των κτιρίων – και να συνεργαστεί απευθείας με τους κατοίκους της πόλης για το πως το σχέδιο αυτό θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. «Ζητήσαμε από την κοινότητα να μην σκεφτεί την απάντηση στο πρόβλημα, αλλά ποιο ήταν το ερώτημα», λέει ο Aravena. Το πρόβλημα που προέκυψε ήταν το πώς θα μπορούσαμε να διαχειριστούμε τις βροχοπτώσεις, οπότε η φίρμα αποφάσισε να σχεδιάσει ένα δάσος που θα μπορούσε να αποτρέψει τις πλημμύρες».
