Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Εδώ φιλοξενείται η διάσημη «Κραυγή» του Μουνκ

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Το Εθνικό Μουσείο Τέχνης, Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασμού στεγάζει τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και τεσσάρων άλλων ιδρυμάτων. Φωτο: Iwan Baan. Courtesy of the National Museum
0

Άνοιξε σήμερα, μετά από καθυστερήσεις δύο ετών, το μεγαλοπρεπές Εθνικό Μουσείο του Όσλο, ένα έργο μισού και πλέον δισεκατομμυρίου ευρώ, που συγχωνεύει κάτω από τη στέγη του πέντε από τα σημαντικότερα ιδρύματα τέχνης και σχεδιασμού της χώρας. Στεγάζει, ως Εθνικό Μουσείο Τέχνης, Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασμού, τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και τεσσάρων άλλων ιδρυμάτων.

Τοποθετημένο στρατηγικά στην άκρη του φιόρδ, δίπλα στο λιμάνι και απέναντι από το διάσημο δημαρχείο του Όσλο, το νέο μουσείο χτίστηκε πίσω από δύο παλιά κτίρια του σιδηροδρομικού σταθμού, ένα από τα οποία φιλοξενεί τώρα το Κέντρο Νόμπελ Ειρήνης. Η κλίμακά του δεν γίνεται αντιληπτή παρά από αέρος, καθώς δεν αναπτύσσεται σε ύψος, ενώ η επιφάνειά του είναι μεγαλύτερη απ' αυτή του Rijksmuseum του Άμστερνταμ. Είναι έργο του γερμανοϊταλού αρχιτέκτονα Klaus Schuwerk και η κατασκευή του άρχισε το 2014.

Η ιδέα ξεκίνησε από την ενοποίηση των κρατικών γκαλερί της χώρας και συζητήθηκε επί σειρά ετών, όχι «αναίμακτα», με πρωταγωνιστή σε αυτήν τη συγχώνευση την παλιά Εθνική Πινακοθήκη, που ιδρύθηκε το 1842 και βρισκόταν στο προηγούμενο κτίριό της από το 1882. Φιλοξενούσε μια απαράμιλλη συλλογή νορβηγικής ζωγραφικής, με πιο γνωστό έργο την «Κραυγή» του Έντβαρντ Μουνκ. Τα άλλα μουσεία που συγχωνεύτηκαν ήταν αυτά που ήταν αφιερωμένα στη σύγχρονη τέχνη, την αρχιτεκτονική, τις τέχνες και τη χειροτεχνία, καθώς και ένας οργανισμός που δημιουργούσε εθνικές περιοδεύουσες εκθέσεις.

Όπως λέει η διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου, η Karin Hindsbo, η συγκέντρωση των συλλογών ήταν μια πολιτική απόφαση ώστε να υπάρχει ένα ίδρυμα που να μπορεί να αφηγηθεί όλη την ιστορία των τεχνών στη Νορβηγία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Το βασικό πλεονέκτημα του μουσείου είναι η θέση του. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, περιλαμβάνει περισσότερα από 400.000 αντικείμενα, καθώς και γραφεία, εργαστήρια συντήρησης και φωτογραφίας, ενώ η εκμηδένιση των αποστάσεων ευνοεί τη συνεργασία των ανθρώπων των μουσείων.

Στις εκατό αίθουσές του υπάρχουν από αρχαιολογικά ευρήματα μέχρι τα σύγχρονου design καθημερινά αντικείμενα που χρησιμοποιούν οι Νορβηγοί.

Το βασικό πλεονέκτημα του μουσείου είναι η θέση του. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, περιλαμβάνει περισσότερα από 400.000 αντικείμενα, καθώς και γραφεία, εργαστήρια συντήρησης και φωτογραφίας, ενώ η εκμηδένιση των αποστάσεων ευνοεί τη συνεργασία των ανθρώπων των μουσείων.

Στον κενό καμβά που είχαν μπροστά τους οι επιμελητές του μουσείου είχαν την ελευθερία να επανεξετάσουν και να προβάλλουν τις συλλογές, δημιουργώντας νέους τρόπους και προκλήσεις θέασης. Αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν ένα παραδοσιακό χρονολογικό μοντέλο, με τις εκθέσεις σχεδιασμού και χειροτεχνίας στο ισόγειο και τις καλές τέχνες να βρίσκονται στον πρώτο όροφο. Ανάμεσα στα έργα του πρώτου ορόφου δεσπόζει η «Χειμωνιάτικη νύχτα στα βουνά» (1914) του Harald Sohlberg, που ψηφίστηκε ως ο αγαπημένος πίνακας της Νορβηγίας. Τα έργα των Νορβηγών καλλιτεχνών διανθίζονται με άλλα διακεκριμένων διεθνών καλλιτεχνών που είχαν ιδιαίτερη επίδραση στη νορβηγική τέχνη – Σεζάν, Πικάσο, Βαν Γκογκ. Στη συνέχεια, μια ενότητα από λευκές αίθουσες παρουσιάζει τις σύγχρονες συλλογές του μουσείου.

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Το έργο του Harald Sohlberg "Χειμωνιάτικη νύχτα στα βουνά", 1914 (στο βάθος), που ψηφίστηκε ως ο αγαπημένος πίνακας των Νορβηγών, είναι ένα από τα νορβηγικά έργα που εκτίθενται μαζί με σημαντικούς διεθνείς καλλιτέχνες. Φωτο: Ina Wesenberg. Courtesy of the National Museum

Η συγχώνευση των συλλογών και η επανατοποθέτησή τους ανάγκασε το Εθνικό Μουσείο να εξετάσει τα κενά της συλλογής του. Φυσικά πρόκειται για την εκπροσώπηση των γυναικών, κάτι που δυσκόλεψε τους επιμελητές, αφού η εκπροσώπηση ήταν σαφώς μικρότερη μέχρι και τον 19ο αιώνα. Επίσης το μουσείο συμπεριλαμβάνει την τέχνη των Σάμι –των ιθαγενών του μακρινού βορρά της Σκανδιναβίας– που μέχρι σήμερα δεν θεωρούσαν ότι μπορεί να έχει θέση σε μουσείο.

Χαρακτηριστικό έργο αυτής της παράδοσης είναι το «Pile O' Sápmi Supreme», ένα έργο του 2017 της Máret Ánne Sara, μιας καλλιτέχνιδας που τοποθέτησε τετρακόσια κρανία ταράνδων, με τη σάρκα βρασμένη και τα κόκαλα γυαλισμένα, να κρέμονται σαν μακάβρια σημαία στο φουαγιέ της εισόδου. Το έργο διαμαρτύρεται για τη σφαγή ταράνδων που επιβάλλει η νορβηγική κυβέρνηση.

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Το έργο των Hans Gude και Adolph Tidemand "Νυφική πομπή στο φιόρδ Hardanger" (1848), είναι ένα από τα έργα που περιόδευσαν στη Νορβηγία μετά το κλείσιμο της Εθνικής Πινακοθήκης το 2019. Φωτο: Børre Høstland. Courtesy of the National Museum

Αξιοσημείωτη για την ανάδειξη των συλλογών είναι η συνεργασία του με τη συλλογή της οικογένειας Fredriksen. Ενώ η σύγχρονη συλλογή του μουσείου αποτελείται κυρίως από Νορβηγούς καλλιτέχνες, θα μπορεί να τη συμπληρώσει με έργα από έναν θησαυρό διεθνούς τέχνης των τελευταίων 90 ετών, που συνέλεξαν οι δισεκατομμυριούχες αδελφές Kathrine και Cecilie Fredriksen στη μνήμη της μητέρας τους, Inger Astrup Fredriksen. Τα έργα θα εκτίθενται σε ειδικό χώρο δίπλα στις τακτικές σύγχρονες εκθέσεις. Η εναρκτήρια έκθεση περιλαμβάνει εξέχουσες γυναίκες καλλιτέχνιδες, όπως η Σιμόν Λι και η Σίλα Χικς. Δίνεται έμφαση σε γυναίκες πρωτοπόρες, ακόμα και σύγχρονες, που αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους σύγχρονους καλλιτέχνες και δεν έχουν παρουσιαστεί στη Νορβηγία.

Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι ανακυκλωμένος χάλυβας και νορβηγικός σχιστόλιθος, ενώ έχουν φυτευτεί κλήματα που θα αναπτυχθούν πάνω στην εξωτερική όψη του μουσείου. Τα δάπεδα είναι δρύινα και τα εξαρτήματα είναι χάλκινα. Η θεαματική αίθουσα φωτός στην κορυφή είναι επενδυμένη με μάρμαρο. Το κτίριο έχει σχεδιαστεί ώστε να έχει το μισό αποτύπωμα άνθρακα από παρόμοια κτίρια, χρησιμοποιεί νερό από το φιόρδ για θέρμανση και ψύξη και, όπως ανακοίνωσε η διεύθυνση, είναι ένα μουσείο που σχεδιάστηκε για να διαρκέσει αιώνες.

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Φωτο: Annar Bjorgli. Courtesy of the National Museum

Το Εθνικό Μουσείο έρχεται να προστεθεί στο Μουσείο Μουνκ του 2020, στην Όπερα του 2007 και στο Μουσείο Astrup Fearnley του 2012, ως μέρος μιας σειράς νέων πολιτιστικών κτιρίων που βρίσκονται κατά μήκος του λιμανιού του Όσλο και φιλοδοξούν να αποτελέσουν μέρος του νέου, εξωστρεφούς προσώπου αυτής της εσωστρεφούς χώρας, προσελκύοντας πολιτιστικό τουρισμό και δίνοντας στη Νορβηγία σημαντική θέση στο διεθνές τοπίο της τέχνης.

Η συγχώνευση, που άρχισε από το 2003, φιλοδοξεί να προσφέρει ανοιχτή και δημοκρατική πρόσβαση σε κάθε πολίτη, στον οποίο ανήκει κατ' επέκταση η συλλογή της χώρας του.

Στο εσωτερικό του μουσείου, δεσπόζει η αίθουσα φωτός που έχει τοίχους κατασκευασμένους από λεπτά, ημιδιαφανή στρώματα μαρμάρου ανάμεσα σε υαλοπίνακες. Τη νύχτα θα λάμπει με το φως 9.000 LED και θα είναι ευδιάκριτη από τα αεροπλάνα που προσεγγίζουν το αεροδρόμιο Gardermoen του Όσλο. Όπως και το Turbine Hall της Tate Modern, θα φιλοξενήσει μια σειρά από σύγχρονες αναθέσεις σε έναν καλλιτέχνη κάθε φορά, σε έναν χώρο που έχει μήκος εκατόν τριάντα και ύψος επτά μέτρα.

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Φωτο: Iwan Baan. Courtesy of the National Museum

Η αίθουσα της οικογενειακής συλλογής Fredriksen βρίσκεται πίσω από τη σειρά των αιθουσών που στεγάζουν τη σύγχρονη συλλογή του μουσείου, έχει χαρακτηριστικούς αναδιπλούμενους τοίχους και ένα σύστημα κουρτινών που διευκολύνει τον διαχωρισμό της σε μικρότερους χώρους, με σκοπό να προσαρμόζονται οι εκθέσεις σε κάθε ανάγκη.

Το Σαλόνι, στον δεύτερο όροφο, προσφέρει θέα στο λιμάνι του Όσλο. Θα διαθέτει ένα μπαρ που θα σερβίρει ποτά και ελαφριά γεύματα και έναν χώρο για να ξεκουράζονται οι επισκέπτες. Το πίσω μέρος του χώρου ζωντανεύει από το Wall Drawing #839 του Sol LeWitt.

Φυσικά μια από τις πιο σημαντικές αίθουσες του μουσείου είναι η αίθουσα Edvard Munch, αφιερωμένη στο πιο διάσημο τέκνο της τέχνης της πόλης. Η νέα αίθουσα θυμίζει την παλιά στην Εθνική Πινακοθήκη. Θα έχει 18 πίνακες, μεταξύ των οποίων τα «Κορίτσια στη γέφυρα» (1901), η «Αυτοπροσωπογραφία με τσιγάρο» (1895), καθώς και ο δεύτερος ίσως πιο διάσημος πίνακας στον κόσμο, η «Κραυγή» του 1893.

Εθνικό Μουσείο του Όσλο: Ανοίγει το μεγαλύτερο μουσείο στις σκανδιναβικές χώρες Facebook Twitter
Edvard Munch, 1893, "Η Κραυγή", National Gallery of Norway. Φωτο: Børre Høstland. Courtesy of the National Museum
Design
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Hôtel de la Marine, ένα μουσείο για το lifestyle στο Παρίσι του 18ου αιώνα

Design / Hôtel de la Marine, ένα μουσείο για το lifestyle στο Παρίσι του 18ου αιώνα

Το hotspot της γαλλικής αριστοκρατίας των δεκαετιών πριν από τη Γαλλική Επανάσταση ζωντανεύει έναν τρόπο ζωής υψηλής τέχνης και μια καθημερινότητα γεμάτη ακραία εξωπραγματική πολυτέλεια. Τώρα είναι και πάλι ανοιχτό για το κοινό. 
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ένα διαμέρισμα με ανθρώπινη υπόσταση

Interiors / Ένα διαμέρισμα με ανθρώπινη υπόσταση στο Παγκράτι

Ο φωτογράφος μόδας Θανάσης Κρίκης ζει σε ένα διαμέρισμα που το αισθάνεται σαν προέκταση του εαυτού του. Σε αυτό κυριαρχούν οι φωτογραφίες μόδας, τα ζωγραφικά του έργα και τα design έπιπλα, μα, πάνω απ’ όλα, η ικανότητά του να τα συνθέτει όλα αυτά και να δημιουργεί ένα καλαίσθητο σύμπαν.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Πώς είναι να ζεις μέσα σε ένα dream house

Design / Πώς είναι να ζεις μέσα σε ένα σπίτι σαν γκαλερί γλυπτών

Η Τζούλη Αγοράκη επισκέπτεται ένα αθηναϊκό σπίτι γεμάτο με έργα Ελλήνων γλυπτών, που όλα του τα πράγματα μένουν πάντα στη θέση τους, και μιλά με τον αρχιτέκτονα ιδιοκτήτη που δεν συνηθίζει να σχεδιάζει σπίτια γιατί «αισθανόταν ότι θα έπρεπε να κάνει και τον διαπραγματευτή της οικογένειας»
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Crini & Sophia: Εκεί που η art de la table συναντά τα έργα καταξιωμένων σύγχρονων καλλιτεχνών 

Design / Crini & Sophia: Εκεί που η art de la table συναντά τα έργα καταξιωμένων σύγχρονων καλλιτεχνών 

Σε μια υπερυψωμένη βιτρίνα στο Κολωνάκι συναντάμε μια σειρά από έργα τριών καλλιτεχνών οι οποίοι δεν είχαν μιλήσει μεταξύ τους πριν τελειώσει το κατάστημα, που απ’ έξω δεν μαρτυρά τι ακριβώς κρύβει μέσα του. 
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Η χρυσή σχεδιάστρια που μάγεψε το Χόλιγουντ

Design / Συνεργάτις του Ντε Κίρικο. Κολλητή του Νουρέγιεφ. Επίσκεψη στο απίθανο σπίτι της εικαστικού Lisa Sotilis

Η Τζούλη Αγοράκη επισκέπτεται το σπίτι της εικαστικού Lisa Sotilis, που ήταν στενή φίλη του Ιόλα, συνεργάτιδα του Ντε Κίρικο και κολλητή φίλη του Νουρέγιεφ. Και εντυπωσιάζεται με την κινηματογραφική της ζωή.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Kyr Lakis: Ένα νέο αθηναϊκό brand αναβιώνει την τέχνη των ηπειρώτικων σταμπωτών

Design / Kyr Lakis: Ένα νέο αθηναϊκό brand αναβιώνει την τέχνη των ηπειρώτικων σταμπωτών

Ένα νέο concept store εμφανίστηκε στα Εξάρχεια από τη γλύπτρια Αντιγόνη MacLellan και τον designer Χαρίλαο Κουρτίνο Πάλλα, το Αphilo, που συγκεντρώνει τη δουλειά πολλών ντόπιων artisans. Εκεί βρίσκουμε και τα χρηστικά αντικείμενα του brand τους, Kyr Lakis, που αξιοποιεί τα σχέδια από ξυλόγλυπτες μήτρες οι οποίες άντεξαν στον χρόνο, όπως μια γοργόνα που μετρά εκατό χρόνια ζωής.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Mέσα στο boho διαμέρισμα της σχεδιάστριας Σήλιας Δραγούνη

Design / Mέσα στο boho διαμέρισμα της σχεδιάστριας Σήλιας Δραγούνη

Ένα σταντ με ρούχα δίπλα στην τραπεζαρία, μια σανίδα του skate στη μέση του καθιστικού, το πιο ιδιαίτερο πλακάκι που έχει μπει ποτέ σε τζάκι. Το διαμέρισμα της σχεδιάστριας στην Κηφισιά είναι μποέμ και boho, σαν την ίδια.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Έλενα Ναβροζίδου: Νομίζω πως η πολιτική τους ορθότητα είναι μια εισβολή ασκήμιας

Design / Έλενα Ναβροζίδου: «Λογοκρίθηκαν πολλές από τις εικόνες μου, γιατί φαινόταν λίγο στήθος»

Η ξεχωριστή εικαστική καλλιτέχνις και δημιουργός της θρυλικής Λουντμίλα, της ηρωίδας κόμικς που ζούσε σουρεαλιστικές ερωτικές ιστορίες στο «Παρά Πέντε» και στη «Βαβέλ», μας ανοίγει το ειδωλολατρικό, πληθωρικό σπίτι της και μας δείχνει τη δική της Παραμυθία.
M. HULOT
Deplot Architects: Προσδίδοντας υπεραξία με την αρχιτεκτονική σε μη αναμενόμενες τοποθεσίες

Design / Deplot Architects: Προσδίδοντας υπεραξία με την αρχιτεκτονική σε μη αναμενόμενες τοποθεσίες

Η αυθεντικότητα είναι ο πυρήνας της κουλτούρας των Deplot. Δημιουργώντας αξία μέσα από το design σε μη αναμενόμενες τοποθεσίες, διατηρούν τις ρίζες τους στην αυθεντική αισθητική και κουλτούρα της Μεσογείου, ενσωματώνοντας σύγχρονα στοιχεία που παραμένουν πιστά στην αυθεντική ουσία της περιοχής.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
Αντώνης Βαβαγιάννης: Ο κομίστας πίσω από τα «Κουραφέλκυθρα», που δεν είναι καν λέξη

Οι Αθηναίοι / Κουραφέλκυθρος: «Αν δεν σε μισήσουν οι φασίστες, τι κάνεις σε αυτήν τη ζωή;»

Ο Αντώνης Βαβαγιάννης, ο κομίστας πίσω από τα «Κουραφέλκυθρα», που κάποτε τα είχαν απορρίψει όλα τα έντυπα ενώ τώρα έγιναν ταινία στο Cinobo, λαμβάνει για τα πολιτικά του σκίτσα μηνύματα σύμφωνα με τα οποία κάθε εβδομάδα τα παίρνει από άλλο κόμμα.
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ