Σε σφιχτό κάδρο 4:3, εξπρεσιονιστική φωτογραφία, γυμνά σκηνικά και διάχυτη απελπισία, η κοφτερής αντίθεσης ασπρόμαυρη απόδοση του «Μάκβεθ» απηχεί το πνεύμα του βάρδου από έναν σκηνοθέτη που αντιλαμβάνεται την ωριμότητα που διανύει: χωρίς τη μόνιμη συνδρομή του αδελφού του, Ίθαν, ο Τζόελ αποφασίζει για πρώτη φορά να καταπιαστεί με κλασικό έργο, μετά από μια λαμπρή καριέρα σε όλα τα είδη, από τα γουέστερν και τα βλοσυρά δράματα ως τις κωμωδίες και τις σάτιρες.
Κι ενώ θα μπορούσε να ανοίξει την περιπέτεια σε κινηματογραφικά σχήματα και ζωντανά σκηνικά, επιλέγει να τοποθετήσει τη δράση σε σκηνική λογική στενής προοπτικής, σαν αναπαράσταση κυκλικών περιστατικών με χρονική ασυνέχεια, σεβόμενος το περιεχόμενο και τον λόγο.
Πιο κοντά στο ύφος της (πιο ψυχολογικής και βερμπαλιστικής) εκδοχής του Όρσον Γουέλς παρά στον θερμό νατουραλισμό του Ρόμαν Πολάνσκι και την ψυχεδελική υπερβολή του Τζάστιν Κερζέλ, η ιστορία του απαράμιλλου πολεμιστή, άκληρου βασιλοκτόνου της Σκωτίας και υποκινούμενου από τη δολοπλόκο σύζυγο άρπαγα του θρόνου απηχεί μια ευρύτερη κοινωνική απαισιοδοξία, μια αίσθηση ματαιότητας, όπως προκύπτει από τις επιπτώσεις της άτιμης και αυθαίρετης παρέμβασης.
Το «Tragedy of Macbeth» είναι υποβλητικό και τρομακτικό ταυτόχρονα, πνιγμένο στο κιαροσκούρο και τους κακούς οιωνούς, μ’ έναν σπουδαίο Ντενζέλ Γουόσινγκτον, φορτωμένο με τη βαριά σκιά του αναπόφευκτου – αυτό το επαναλαμβανόμενο «αύριο» που φέρνει μόνο τα χειρότερα.
Το έγκλημα και η τιμωρία αποτελούν οικεία δραματουργικά υλικά για τον Κοέν και η τραγωδία ενός αμφισβητούμενου ηγέτη με ελάχιστες παρενθέσεις χαράς και μόνιμη αγωνία για το μέλλον σε ένα έργο των αρχών του δέκατου έβδομου αιώνα, εμπνευσμένο από την περιδίνηση του πολέμου και την οσμή του θανάτου από επιδημία, είναι φυσική συνέχεια της θεματικής του Αμερικανού σκηνοθέτη, όπου ο πρωταγωνιστής, ηγετικός αν και ανασφαλής, ένας έξυπνος φυλακισμένος στις αδυναμίες του, υπολείπεται της πραγματικότητας την οποία υποτίθεται πως ελέγχει, σε έναν κόσμο με καπρίτσια και αδικίες.
«Life is a tale told by an idiot… signifying nothing»: τι πιο κοενικό από αυτήν τη ρήση του Μάκβεθ στην πέμπτη πράξη! Το «Tragedy of Macbeth» είναι υποβλητικό και τρομακτικό ταυτόχρονα, πνιγμένο στο κιαροσκούρο και τους κακούς οιωνούς, μ’ έναν σπουδαίο Ντενζέλ Γουόσινγκτον, φορτωμένο με τη βαριά σκιά του αναπόφευκτου – αυτό το επαναλαμβανόμενο «αύριο» που φέρνει μόνο τα χειρότερα.
Επειδή οι διάλογοι είναι απογυμνωμένοι από στόμφο και μεγαλοπρέπεια, η 90λεπτη διασκευή του ούτως ή άλλως μικρού σε διάρκεια θεατρικού δεν προσφέρεται για τρανταχτές ερμηνείες και η εκφορά γίνεται κατανοητή, σχεδόν καθημερινή, επιτείνοντας ακόμη περισσότερο τον ζόφο που δημιουργεί η αντάρα της ατμόσφαιρας, με τους μουσικούς χτύπους του Κάρτερ Μπεργουέλ και τα αιφνίδια ξεσπάσματα σε έναν εφιάλτη.
Ωστόσο, υποκριτικά ξεχωρίζει το απόκοσμο οπτικοακουστικό πορτρέτο των τριών μαγισσών από τη δεξιοτέχνη ηθοποιό του physical theater και σπεσιαλίστα σε σαιξπηρικούς χαρακτήρες (η πρώτη γυναίκα που έπαιξε Λιρ) Αικατερίνη Χατζηπατέρα, γνωστή ως Κάθριν Χάντερ στους θεατρικούς κύκλους του Λονδίνου, η οποία κάνει θαύματα με τους σωματικούς μετασχηματισμούς και την οξεία φωνή της, ένα ξωτικό που αντικατοπτρίζει την ψυχή του Μάκβεθ και ξεφορτώνει τις προφητείες σαν σημάδια της πλοκής.
Η Χάντερ τροφοδοτεί αρτιότερα τον Μάκβεθ/Γουόσινγκτον στη συνειδητοποίηση της ύπαρξής του. Όποτε την αντικρίζει, συμβαίνει μεταφυσικά η συντριβή του: μοιάζει παραδομένος στο τεχνητό περιβάλλον της ταινίας και του έργου, σαν να μην του ανήκει η εξουσία που τόσο πόθησε και κατάφερε να αποσπάσει.
Αντίθετα, το συνταίριασμά του με τη Λαίδη/Φράνσις Μακντόρμαντ φαντάζει σχεδόν τρυφερό, αν και πάντα συνωμοτικό και εύθραυστο, σαν να κρέμεται από τη λεπτή κλωστή της αλληλοεξάρτησης και την αμαρτία της προδοσίας που τους στοιχειώνει.
Ο Τζόελ Κοέν εμπιστεύτηκε ένα βαρυσήμαντο έργο, το έκανε δικό του χωρίς να χρειαστεί να καταφύγει σε genre (παρά την όψη του γοτθικού θρίλερ, δεν είναι) και με την οικονομία στη διαχείριση της δράσης άφησε ακόμη περισσότερες ανάσες, αλλά και ερωτήματα, στη λύση της τελευταίας πράξης.
Το «Tragedy of Macbeth» προβάλλεται στη streaming πλατφόρμα AppleTv+
