Ήρθε η στιγμή της ευχάριστης, λίγο ζόρικης εθιμοτυπίας στην εκπνοή του χρόνου, όταν η λίστα των εκατοντάδων ταινιών που προβλήθηκαν μέσα στη σεζόν στενεύει και η δεκάδα απαιτεί μια δύσκολη επιλογή, αφού μερικές από αυτές αναγκαστικά μένουν εκτός. Τα Παιδιά του χειμώνα, τα σίκουελ των ταινιών Τα μυαλά που κουβαλάς και Dune, το Αγόρι και ο ερωδιός, το Black Dog ή το Πάντα υπάρχει το αύριο θα μπορούσαν να είναι στο Τop10.
Το I saw the TV Glow δεν προβλήθηκε ποτέ στις αίθουσες. Το Juror #2 του Κλιντ Ίστγουντ μπορεί και να μείνει στο ράφι. Άλλες ταινίες, όπως το Brutalist και το Νοσφεράτου παίρνουν σειρά για την επόμενη σεζόν, μαζί με όσες αναμένουμε με ανυπομονησία – θα αξίζει ο νέος Μπονγκ Τζουν Χο;
Και ενώ η Εμίλια Πέρεζ σαρώνει με 5 βραβεία ευρωπαϊκού κινηματογράφου, σπάει ρεκόρ στις Χρυσές Σφαίρες με 10 υποψηφιότητες και βάζει πλώρη για πολλά Όσκαρ με δεδομένη την επιρροή μη Αμερικανών ψηφοφόρων σε θεσμούς που μέχρι πρόσφατα σκέφτονταν και ψήφιζαν με πιο χολιγουντιανά κριτήρια, η δική μας καρδιά βρίσκεται αλλού.
Εκεί που τα πνεύματα συναντιούνται, οι νεκροί συνεργάζονται και οι ψυχές παραδίδονται, η εξομολογητική διαθήκη του Άντριου Χέιγκ θα περιμένει υπομονετικά για να δικαιώσει όσους μπορούν να διακρίνουν τις αρετές τις στο πέρασμα του χρόνου.
Στην πρώτη θέση βρίσκεται το μοναδικό υπερβατικό αριστούργημα της χρονιάς, που ωστόσο δεν φιγουράρισε σε καμία πεντάδα των πρόσφατων Όσκαρ και το είδαν ελάχιστοι εκτός φεστιβαλικών προβολών. Δεν πειράζει όμως: εκεί που τα πνεύματα συναντιούνται, οι νεκροί συνεργάζονται και οι ψυχές παραδίδονται, η εξομολογητική διαθήκη του Άντριου Χέιγκ θα περιμένει υπομονετικά για να δικαιώσει όσους μπορούν να διακρίνουν τις αρετές της στο πέρασμα του χρόνου.
All of us strangers
Άγνωστοι μεταξύ μας
Το θαύμα της ταινίας Άγνωστοι μεταξύ μας συμβαίνει όσο η ταινία αναπτύσσεται δραματουργικά μεταξύ της ονειρικής αναπαράστασης ενός ευσεβούς πόθου και της ρεαλιστικής μιζέριας ενός δυστυχισμένου άνδρα (Άντριου Σκοτ), εγκλωβισμένου στις τραυματικές του μνήμες και αδύναμου να εκφράσει όσα νιώθει, ώσπου ο έρωτας τού χτυπά την πόρτα (Πολ Μέσκαλ). Η ανήσυχη φαντασιακή παρένθεση και ο καθησυχαστικός δεσμός του Άνταμ με τον Χάρι συγχέονται και συμπίπτουν, προσπερνούν και χάνονται, ζουν εκεί όπου η πραγματικότητα υπολείπεται της αλήθειας. Δυο ζευγάρια, οι γονείς (Τζέιμι Μπελ και Κλερ Φόι, υπέροχοι) και οι εραστές ευθυγραμμίζονται στον χρόνο και συνδιαλέγονται στη θερμή, σιωπηλή γλώσσα της αγάπης.
Anora
Ανόρα
Η Ανόρα γίνεται μία ακόμη συναρπαστική, ευάλωτη και winning ηρωίδα στην πινακοθήκη του Σον Μπέικερ και η εκπληκτική Μάικι Μάντισον αιχμαλωτίζει με την ωμή ενέργεια και την ικανότητά της να αλλάζει ταχύτητες, εγκλωβισμένη στο σύμπλεγμα ταξικής και κοινωνικής κατωτερότητας, μια τρελή απόδραση από την κακοποιητική αυταπάτη, μέχρι το αξέχαστο φινάλε στο αυτοκίνητο, με τον αγαπημένο που δεν διανοήθηκε πως μπορεί να βρει.
The Substance
To ελιξίριο της νιότης
Υπάρχει μια σκηνή πυγμαχικού σοκ μπροστά στον καθρέφτη, με την εικόνα μιας αγνώριστης, μωλωπισμένης Ντεμί Μουρ να αναρωτιέται αν αξίζει να προσπαθείς, ακόμα κι αν η εικόνα σου δεν θα βελτιωθεί ποτέ. Αυτή συνοψίζει πληρέστερα το ηθελημένα εμφατικό, κινηματογραφικά πολυαναφορικό, ανενδοίαστο ξεφάντωμα του Substance: η ουσία είναι πως η πρωταγωνίστρια του Αόρατου Εραστή τα δίνει όλα σε ένα σατιρικό body horror για το γυαλισμένο σώμα μιας γυναίκας που έχει μάθει να κατηγορεί τον εαυτό της και το φύλο της για τα σημάδια του χρόνου, προκαλώντας αισθήσεις, αντοχές και χολιγουντιανούς καθωσπρεπισμούς.
Dahomey
Δαχομέη
Θεωρητικά ακούγεται ακατόρθωτο το να δοκιμάσεις μια transnationalist οπτικοακουστική ονειροφαντασία από την υποκειμενική οπτική ενός αρχαίου τεχνουργήματος, αλλά η Δαχομέη, που τιμήθηκε με τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου, υποβάλλει και συναρπάζει ταυτόχρονα. Μέσα σε 67 λεπτά η Ματί Ντιόπ μεταφέρει τον διάλογο στο μικρό Μπενίν της δυτικής Αφρικής και αφού απαθανατίζει την αποκατάσταση των έκπτωτων βασιλέων στην πατρίδα τους, ανακουφισμένων που «παραδίδονται στο τροπικό χάδι, στον δρόμο της παιδικής ηλικίας», μας αφήνει να παρακολουθήσουμε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανοιχτή κουβέντα ανάμεσα σε φοιτητές του πανεπιστημίου για τη σημασία του επαναπατρισμού αγαλμάτων για τη νεότερη γενιά.
Conclave
Το Κονκλάβιο
Με τις τεχνικές δεξιότητες που επέδειξε στο βραβευμένο με Όσκαρ Ουδέν νεώτερο από το Δυτικό Μέτωπο ο Έντουαρντ Μπέργκερ, θα ήταν πολύ εύκολο να μετατρέψει τη διασκευή του μπεστ σέλερ του Ρόμπερτ Χάρις σε ένα παπικό «Survivor», ένα φλασάτο θρίλερ διαδρομιστών ρασοφόρων με πιπεράτες αποκαλύψεις, για να κερδίσει άκοπα το αχανές κοινό του Κώδικα Ντα Βίντσι και να ξεσκονίσει τον γηραιό ρυθμό της εκλογής ενός θρησκευτικού ηγέτη. Αντίθετα, ο Γερμανός σκηνοθέτης ακολουθεί και εμπλουτίζει το ωρολογιακό σενάριο και παρακολουθεί στενά τον συντονιστή καρδινάλιο Λόρενς (τρομερός ο Ρέιφ Φάινς), έναν προνομιούχο κληρικό που πασχίζει να παραμερίσει τις εγκόσμιες προκαταλήψεις του και να κλονίσει την παγίδα της βεβαιότητας, διατηρώντας μια δραματουργικά σωτήρια ενσυναίσθηση.
No other land
Καμιά άλλη γη
Με κινηματογραφικό τέμπο και το απαραίτητο νεύρο, ένας Παλαιστίνιος δικηγόρος κι ένας Ισραηλινός δημοσιογράφος μαζί με δύο ακόμη ακτιβιστές πραγματεύονται την προαιώνια διαμάχη του τόπου τους, εστιάζοντας στο αδιέξοδο παράδειγμα του τραγικού παραλογισμού σε μια μικρή ορεινή γωνιά στη Δυτική Όχθη, αφήνοντάς μας να διαπιστώσουμε το αυτονόητο.
The room next door
Το διπλανό δωμάτιο
Χωρίς να είναι ακριβώς το flip side της πολυκύμαντης ανδρικής φιλίας του Pain and Glory, το σταθερά αντι-μελό Διπλανό Δωμάτιο προσφέρει δυο αξιοσημείωτους γυναικείους ρόλους σε δυο σπουδαίες ηθοποιούς, στη θερμή και γεμάτη ενσυναίσθηση Τζουλιάν Μουρ ως Ίνγκριντ και στη δωρική όσο ποτέ, ατσάλινη και συνάμα τόσο ευάλωτη στον τρόπο που εξαϋλώνεται αθόρυβα μπροστά στα μάτια μας Τίλντα Σουίντον. Ταυτόχρονα, το μεγάλου μήκους αγγλόφωνο ντεμπούτο του Πέδρο Αλμοδόβαρ χειρίζεται με ωριμότητα και δραματική αξιοπρέπεια το δικαίωμα στην ευθανασία, απερίστροφα και έξυπνα, με τη σωματικά αδύναμη ηρωίδα να επιλέγει εκείνη να προλάβει το «κακό» προτού την αιφνιδιάσει εκείνο.
Little thing like these
Μικρά πράγματα σαν κι αυτά
Αντίθετα με τις Κόρες της ντροπής, η ταινία του Τιμ Μιέλαντς ενδιαφέρεται για τη βία μέσα στο «πλυντήριο», όπως το έλεγαν – έτσι περίπου συλλέγει τα θραύσματα της ζωής του Μπιλ Φέρλονγκ. Όσο δόκιμες και ολόσωστες και αν είναι οι φωνητικές δυνατότητες του Κίλιαν Μέρφι, το βλέμμα του παραμένει τόσο ακαταμάχητο και μοναδικό, ολοστρόγγυλο και παιδιάστικα αγνό έτσι όπως καταβροχθίζει τις εικόνες που αντικρίζει, που γίνεται περισσότερο κατανοητή η λακωνική του παρουσία στη μεγαλύτερη διάρκεια του Small things like these. Άλλωστε, τα μικρά πράγματα συνθέτουν το μεγάλο κενό που νιώθει ο Μπιλ και αποδίδει γλαφυρά και με αξιοζήλευτη οικονομία ο βραβευμένος με Όσκαρ Ιρλανδός ηθοποιός.
Perfect Days
Υπέροχες Μέρες
Ανάμεσα στις επαναλαμβανόμενες κινήσεις του μεθοδικού και πειθαρχημένου Χιραγιάμα, ενός υπερήφανου επαγγελματία που καθαρίζει τουαλέτες σαν να παραδίδει σεμινάριο και ζει αναλογικά, λακωνικά και ταπεινά στην αξιοπρεπή επιλογή του, διακρίνουμε τον καλά κρυμμένο πόνο να τρεμοπαίζει σαν βαριά σκιά μιας ζωής που έθαψε ανεπιστρεπτί στη βραβευμένη στο Φεστιβάλ Καννών ερμηνεία του σπουδαίου Ιάπωνα ηθοποιού Κότζι Γιακούσο. Ο ταξιδιώτης του σινεμά Βιμ Βέντερς ξαναβρίσκει το άγγιγμά του, αθόρυβα και θριαμβευτικά.
Evil does not exist
O Διάβολος δεν υπάρχει
Ο Ριγιοσούκε Χαμαγκούτσι ξεκινά με διαλόγους και ανταλλαγή επιχειρημάτων ανάμεσα σε corporate κυνηγούς και κατοίκους ενός φιλήσυχου χωριού που απειλείται με glamping αλλοτρίωση και στο δεύτερο μέρος αναδεικνύεται ο σκηνοθέτης μέσα του με ένα απροσδόκητο φινάλε, αινιγματικό και ανατρεπτικό, με το twist να συνορεύει με κάτι αδιόρατα θριλερικό, ανοιχτό όσο και ο διφορούμενος τίτλος. Αν και το «Ο Διάβολος δεν υπάρχει» ακούγεται ως απόλυτη ρήση, κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος αν ο βραβευμένος με Όσκαρ, και για τη συγκεκριμένη ταινία τιμημένος με το Grand Prix της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Βενετίας του 2023 την εννοεί μεταφορικά ή κυριολεκτικά και, το κυριότερο, για ποιον την προορίζει.
