Στην έρημο της Σάντα Φε, οι συντελεστές του Οπενχάιμερ δεν είχαν πολλές εναλλακτικές ψυχαγωγίας μετά τα γυρίσματα. Ο Ματ Ντέιμον είχε συμπαθήσει πολύ τον Κίλιαν Μέρφι, αν και δεν είχε πολλές ευκαιρίες να διαπιστώσει το χιούμορ που τόσο του είχε διαφημίσει η Έμιλι Μπλαντ, όταν δούλευαν μαζί, στο sequel του «A Quiet Place». Παρότι λοιπόν δεν συνέφαγαν ποτέ στο μοναδικό εστιατόριο της περιοχής, διότι ο Μέρφι παρέμεινε απαρέγκλιτα συγκεντρωμένος, δεν πολυμιλούσε στον κόσμο, πήγαινε στον προσωπικό του χώρο, με το ζόρι κατάπινε μερικά αμύγδαλα και κοιμόταν, πιο αδύνατος και πιο… Οπενχάιμερ όσο οι μέρες περνούσαν, ο Ντέιμον κατάφερε να τον ξεμοναχιάσει για να μιλήσουν για τα θέματα που τους ενδιέφεραν.
Ο Μέρφι ανέφερε το «Small Things Like These», ένα μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν που σκόπευε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη, με πρωταγωνιστή τον ίδιο, το περιέγραψε στον Ματ, εκείνος σκέφτηκε πως, πρώτον, ήταν καλή ιδέα, δεύτερον, ήταν «γελοιωδώς εύκολο» project, όπως ομολόγησε αργότερα, για την εταιρεία παραγωγής που μοιράζεται με τον διόσκουρό του, Μπεν Άφλεκ, την Artists Equity, και τρίτον, γιατί όχι; Ο Ιρλανδός ηθοποιός είχε ήδη συζητήσει με τον Τιμ Μιέλαντς, τον Βέλγο σκηνοθέτη του από το τηλεοπτικό «Peaky Blinders», ιδέες και λεπτομέρειες στην προσέγγιση ενός θέματος, του εκτεταμένου εγκλεισμού έφηβων κυρίως κοριτσιών που έμεναν ανεπιθύμητα έγκυες σε δομές υπό την επίβλεψη της Kαθολικής Eκκλησίας, το οποίο πίστευαν ακράδαντα πως άξιζε να ξαπαειπωθεί.
Όσο δόκιμες και ολόσωστες και αν είναι οι φωνητικές δυνατότητες του Κίλιαν Μέρφι, το βλέμμα του παραμένει τόσο ακαταμάχητο και μοναδικό, έτσι όπως ολοστρόγγυλο και παιδιάστικα αγνό καταβροχθίζει τις εικόνες που αντικρίζει, που γίνεται περισσότερο κατανοητή η λακωνική του παρουσία στη μεγαλύτερη διάρκεια του «Small Things Like These».
Πριν από 20 χρόνια, ο Πίτερ Μάλαν, αγαπημένος ηθοποιός του Κεν Λόουτς, είχε προκαλέσει μια σχετική αναστάτωση στη χώρα του, και ανατριχίλα στο κοινό, αποκαλύπτοντας –σε παγκόσμια πρεμιέρα και αποσπώντας βραβεία στο Φεστιβάλ Βενετίας– τις «Magdalene Sisters», τις εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσες κορασίδες της Ιρλανδίας, σε μια δραματική αναπαράσταση της φρίκης που βίωναν κορίτσια στο όνομα της Παναγίας, από μια Εκκλησία που, μετά το σκάνδαλο, δεν έσπευσε να ζητήσει «καθολικά» συγγνώμη. Εν μέρει, υπάρχει ένα δίκιο στην άρνηση αυτή: η ευθύνη που βάρυνε το θρησκευτικό σύστημα για τη διατήρηση των Πλυντηρίων της Μαγδαληνής επί ενάμιση αιώνα και κάτι ψιλά, από το 1820 ως το 1996, αθωώνει και βολεύει πολύ το πολιτικό κατεστημένο μιας υποκριτικής κοινωνίας, που γνώριζε τι γινόταν και προτιμούσε να αναλώνεται σε πιο τουριστικά κλισέ – το αλκοόλ για παράδειγμα. Τα κρυφά κάτεργα που διηύθηναν αδελφές του ελέους και φιλεύσπναχνες ηγούμενες, όπως εδώ η Έμιλι Γουότσον, η οποία γλιστράει μερικά χαρτονομίσματα στο γιορτινό φακελάκι για να χαρούν και να κλείσουν τα πικραμένα στόματα της οικογένειας του ποιμνίου της, ήταν κοινό μυστικό αλλά και σκληρό φορτίο για να ξεριζωθεί.
Στο «Small Things Like These», ο Κίλιαν Μέρφι παίζει τον Μπιλ Φέρλονγκ, έναν προμηθευτή καυσόξυλων που ζει τίμια και ήσυχα σε μια εργατική κωμόπολη της Ιρλανδίας το 1985, όπως καταλαβαίνουμε ακούγοντας στο βάθος το εμβληματικό «Come on Eilleen» των Dexy’s Midnight Runner, με τις πέντε κόρες και τη σύζυγό του – είναι η Αϊλίν Γουόλς, που ενσάρκωσε κατά σύμπτωση μια από τις «Magdalene sisters». Περνάει μια απροσδόκητη κρίση, είναι ανήσυχος, όπως λέει, ή απλώς κουρασμένος, όπως του εξηγεί η πιο πρακτική γυναίκα του. Ανατρέχει στην παιδική του ηλικία, τότε που μεγάλωνε με τη βιολογική μητέρα του σε ένα ανάδοχο σπίτι, χωρίς πατέρα, και χωρίς το δώρο που περίμενε αδημονώντας εκείνα τα Χριστούγεννα της δεκαετίας του '50, ένα παζλ, τίποτε παραπάνω. Σκόρπιες λεπτομέρειες από τότε βγάζουν πλέον νόημα, ειδικά μετά από τις επαγγελματικές του επισκέψεις στις καλόγριες για να τους παραδώσει κάρβουνο και να πληρωθεί. Εκεί παρατηρεί πιο έντονα τα «πεσμένα κορίτσια», τις ανήλικες κοπέλες που εκδιώχθηκαν επειδή περιμένουν παιδί εκτός νυμφώνος, και περιμαζεύτηκαν από τις καλόγριες οι οποίες, ενώ δεν τις κλειδαμπάρωσαν στο άσυλο, τις έβαζαν να δουλεύουν νυχθημερόν και τις εκμεταλλεύτηκαν στεγνά, με αντάλλαγμα την «καριτά» και την επιβίωση.
Αντίθετα από το «Magdalene Sisters», η ταινία του Μιέλαντς ενδιαφέρεται για το εξωτερικό κάδρο, υπονοώντας τη βία που συμβαίνει μέσα στο «πλυντήριο», όπως το έλεγαν, όπως περίπου συλλέγει τα θραύσματα της ζωής του Μπιλ. Όσο δόκιμες και ολόσωστες και αν είναι οι φωνητικές δυνατότητες του Κίλιαν Μέρφι, το βλέμμα του παραμένει τόσο ακαταμάχητο και μοναδικό, έτσι όπως ολοστρόγγυλο και παιδιάστικα αγνό καταβροχθίζει τις εικόνες που αντικρίζει, που γίνεται περισσότερο κατανοητή η λακωνική του παρουσία στη μεγαλύτερη διάρκεια του «Small Things Like These». Άλλωστε, τα μικρά πράγματα συνθέτουν το μεγάλο κενό που νιώθει ο Μπιλ και επικοινωνεί γλαφυρά και με αξιοζήλευτη οικονομία ο Κίλιαν Μέρφι. Μεγαλώνοντας κορίτσια, από την εφηβεία που ετοιμάζεται να αποδράσει καλπάζοντας, μέχρι την τρυφερότητα που αφοπλίζει και γαληνεύει στο τέλος μιας μακριάς μέρας έναν πατέρα από τα άγχη του, ο καρβουνιάρης με τη «μαλακή καρδιά», όπως του επισημαίνει –όχι με θετικό πρόσημο– η γυναίκα του, βλέπει μια σαθρή πλευρά που συνεχίζεται, έχοντας ο ίδιος ένα τραύμα ακόμη ανοιχτό, όπως του υπενθυμίζουν τα δάκρυα που τρέχουν από τα μάτια του όταν συνειδητοποιεί από πού προέρχεται και κυρίως τι έχει παραλείψει. Εκτός από το συγκεκριμένο θέμα, που η Κίγκαν το έχει διαχειριστεί με ευαισθησία, με τη διεισδυτική της γραφή, και η ταινία το απέδωσε με αίσθηση κινηματογραφική, διακριτική και αποτελεσματική (ευτυχώς σε μια αναβάθμιση της οικονομικά και πολιτικά πάσχουσας φέτος Μπερλινάλε, που μας είχε συνηθίσει σε προβληματικές πρεμιέρες τα τελευταία χρόνια), το «Small Things Like These» μιλά με δύναμη μέσα από τα συμφραζόμενα για τη λανθασμένη τοποθέτηση των γυναικών σε μια εποχή που δεν είχαν καν χρόνο να σταθούν για να αναλογιστούν ποιες είναι και τι θέλουν, και μάλιστα με καταλύτη έναν άνδρα που δεν φέρει την κλισέ αύρα της αρρενωπότητας – η καριέρα του Κίλιαν Μέρφι οφείλει να μελετηθεί, εκτός από όλα τα άλλα, ειδικά για το γκρέμισμα του κλασικού machismo.
Small Things Like These (Cillian Murphy) Trailer | First Look (2024)
