Οι φιλοπαίγμονες και αιρετικοί δημιουργοί τα έχουν όλα και συμφέρουν: πολλά Όσκαρ, Χρυσό Φοίνικακαι βραβεία σκηνοθεσίας στις Κάννες, καλτ κοινό που ορκίζεται στο όνομά τους εδώ και 20 χρόνια, δικής τους επινόησης χιούμορ, μηδενιστική προβληματική, μια θεματολογία αμφισβητούμενης ποικιλίας, εντελώς ξεχωριστή, που διαπερνά και διαβρώνει τα είδη που κινηματογραφούν, καθώς και μια ιδιάζουσα φήμη ως άνθρωποι που μιλάνε και δεν λένε τίποτε, αφήνοντας τις ταινίες τους να τα πουν όλα - ή τίποτα. Παλιοί πλέον, σιτεμένοι, δεν νομίζω. Διατηρούν μια αξιοθαύμαστη, αεράτη δηκτικότητα που δεν εγκαταλείπουν παρά περιστασιακά, μόνο και μόνο για να μας σερβίρουν μερικά αγέλαστα αριστουργήματα.
• ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΗΛΙΘΙΩΝ
Το Καυτό Απόρρητοείναι κωμωδία περί αγχωμένων ηλιθίων και ηλιθιότητας σοβαρής και ανίκητης. Μια υπέροχη τρύπα στο νερό. Ο Τζορτζ Κλούνι είναι ο σχετικός πρωταγωνιστής σε ένα επιτελείο που αλληλοσυμπληρώνεται χορευτικά. Με αυτό εδώ το φιλμ, μετά τοΩ Αδελφέ πού Είσαι και την Αβάσταχτη Γοητεία, οι Κοέν ολοκληρώνουν την τριλογία των ηλιθίων και του την αφιερώνουν εξαιρετικά. Όπως τους είπε ανακουφισμένος και ο ίδιος ο Κλούνι μόλις τελείωσαν τα γυρίσματα, «παιδιά, δεν πρόκειται να ξαναπαίξω το βλάκα» και εκείνοι του απάντησαν «αυτό αναγκαστικά σημαίνει πως δεν θα ξαναπαίξεις σε ταινία μας!». Δεν είναι μόνο αυτός. Όλους τους βλέπουν ανάποδα, δηλαδή ορθά, αν αναλογιστούμε πως οι ηθοποιοί έχουν μια ωραιοποιημένη ιδέα για τον εαυτό τους και σπάνια αφήνουν να παρεισφρήσει η σαχλότητα και το διασκεδαστικό ρεζίλι στο δημόσιο πετσί τους.
Ο Μπραντ Πιτ, που τόσα χρόνια προσπαθεί να πείσει τους «Θωμάδες» πως είναι δραματικός απαιτήσεων, παίζει τόσο χάρμα το χαζό ξανθό γυμναστή που δεν τον χορταίνεις - μόνο οι Κοέν θα μπορούσαν να τον ρίξουν για να υποδυθεί κάτι τόσο κοντά στον αρσενικό bimbo που κρύβει πίσω από τα ζαχαριά Prada και την εκτεταμένη, αστραπιαία και φιλάνθρωπη πατρότητά του. Η Φράνσις Μακντόρμαντ, συγγενής τους και θύμα των περίεργων ορέξεών τους, δήλωσε πως τη βάζουν να κάνει τα πιο απίθανα πράγματα στις ταινίες τους και εκείνη, για λόγους που ακόμη αγνοεί, λέει ναι και στο τέλος δεν το μετανιώνει. Ο Τζον Μάλκοβιτςείναι ευτυχής που έ(γ)ραψαν ένα ρόλο επάνω του - όπως άλλωστε έκαναν και για τους υπόλοιπους. Η Τίλντα Σουίντον, η σπουδαία ρούσα καρατερίστα, που επιτέλους βρήκε μια αξιοπρεπή θέση στο ποπ πάνθεον με τη Νάρνια και το Όσκαρ της, εκστομίζει ατάκες όπως «σταμάτα τις χαζομάρες» χωρίς να σκάσει χαμόγελο. Ο Κλούνι τσεκάρει συνεχώς τα πατώματα, κοιτάζει πίσω από την πλάτη του, ξενοπηδάει υστερικά, επιδίδεται σε αναίτιο τζόγκινγκ και σέρνει το χορό της παράνοιας σε μια ταινία που είναι κωμωδία, σάτιρα, σεξοφάρσα και ένα ιντριγκαδόρικο γαϊτανάκι ανθρώπων που ελπίζουν ανορθόδοξα σε αλλαγές στη ζωή τους αλλά αγγίζουν απόρρητα μυστικά του κώλου, για τα οποία κανείς δεν ξέρει από πού ξεκίνησαν και δεν ενδιαφέρεται πραγματικά, αλλά όπου δολοφονείται μια αθώα, και χαζή φυσικά, ψυχή, για ψύλλου πήδημα.
• ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΟΕΝ;
Τα έχουμε ξαναδεί όλα αυτά σε ταινίες των Κοέν; Και ναι και όχι. Ξέρουμε την υψιπετή κοσμοθεωρίατους περί ματαιότητας, την ευρηματικότητά τους στο δέσιμο της πλοκής και τα ερωτήματα που δεν έχουν ουσιαστική απάντηση, λες και ξέρουν εκ των προτέρων πως οποιαδήποτε απόπειρα για σοβαρή ανάλυση για τη ζωή και το θάνατο θα καταλήξει σαν και αυτές τις ωραίες αλλά αδιέξοδες εφηβικές συζητήσεις για το Θεό κάτω από τον έναστρο ουρανό του νησιώτικου καλοκαιριού. Γνωρίζουν όμως τόσο καλά το σινεμά, το Χόλιγουντ, τους ανθρώπους και τις αδυναμίες τους, τους άγνωστους φίλους και συνοδοιπόρους, το φως που αιωρείται μέσα στις σκοτεινές πράξεις των άτυχων και των πονηρών, μια επιθυμία για καλύτερη ζωή που συνεχώς χαροπαλεύει, τη σκόνη που μένει κάτω από τη γνώση, την πληροφορία και το εφήμερο της εξουσίας και της επικαιρότητας. Δεν υπήρξαν ποτέ ανεξάρτητοι με την έννοια του indie film, ποτέ mainstream enough, ποτέ σκυμμένοι στα πόδια της μόδας και του ετοιματζίδικου trend. Δεν καταλάβαινα παλιότερα τις εσωστρεφείς ρετσέτες τους, τα αστειάκια πίσω από τα καλοβαλμένα πλάνα και το άψογο μοντάζ, την εμμονή τους στην ηλιθιότητα που αργότερα θα με συνάρπαζε. Ώσπου ήρθε τοFargoκαι τους αγάπησα επί τόπου αλλά και αναδρομικά.
Στη Βενετίαήρθαν και μίλησαν, επιτέλεσαν το επαγγελματικό τους καθήκον κάνοντας πλάκα για το έργο που τίμησε το φεστιβάλ με τη έναρξη. Δεν εξηγούν, δεν μπαίνουν καν στον κόπο. Αν τους ρωτήσεις για τα σύμβολα ή το βάθος, δεν θα βγάλεις άκρη. Καλά κάνουν, γιατί το αξίζουν. Δεν μπορούν να διακρίνουν ποια είναι η κωμωδία και ποιο το δράμα. Μου άρεσε πολύ που ο κόσμος είδε το Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατουςκαι δεν τη δέχτηκε γι' αυτό που είναι, αλλά θίχτηκε που δεν έμοιαζε με «προφανώς-σπουδαιομεγάλη-οσκαρική-ταινία» σαν κι αυτές που σου φωνάζουν από μακριά πως θέλουν να καταθέσουν και θα βραβευτούν για τον κόπο και την παραγωγή τους. Βρίσκονται πέρα από το απλό παιχνίδι των έξυπνων παιδιών που κάνουν ταινίες. Ουσιαστικά λένε ιστορίες που μοιάζουν με φαλτσαριστές μπαλιές σε γκολπόστ με ηλίθιους τερματοφύλακες. Ταινίες βγαίνουν πολλές μέσα στο φθινόπωρο, όρεξη να έχουμε να διαλέξουμε. Και Γούντι Άλεν με Μπαρδέμ και Κρουθ, και η Πλεκτάνη του Ρίντλεϊ Σκοτ με Ντι Κάπριο και Ράσελ Κρόου. Φιλμ μικρά και μεγάλα, περισσευούμενα και φρέσκα. Επέλεξα όμως το Καυτό Απόρρητο, κυρίως για τη δήλωση των αδελφών Κοέν μετά την ερώτηση Ιταλού δημοσιογράφου, «τι σημαίνει το Όσκαρ που κερδίσατε φέτος για το Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους;». «Πως οι κριτικοί θα θάψουν την επόμενη ταινία μας».
σχόλια