Ο,τι απέμεινε από το συμπόσιο 6 φίλων της κλασικής Αθήνας

Ο,τι απέμεινε από το συμπόσιο 6 φίλων της κλασικής Αθήνας Facebook Twitter
Ο τάφος μετά την ανασκαφή.
0



ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ
 μιας οικοδομής το 2007 στην Κηφισιά, η Β' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων πραγματοποίησε μια σωστική ανασκαφή που αποκάλυψε μέρος του τοπικού νεκροταφείου του 6ου και του 5ου αι. π.Χ. Οι τάφοι ανήκαν στα συνηθισμένα είδη που προορίζονταν για τους απλούς ανθρώπους της πόλης, ήταν δηλαδή μικροί λάκκοι, κεραμοσκεπείς τάφοι, εγχυτρισμοί, δηλαδή ταφές σε μεγάλα αγγεία που προορίζονταν για μικρά παιδιά, και πρωτογενείς πυρές, δηλαδή καύσεις των νεκρών που πραγματοποιούνταν εντός του λάκκου.

Ο,τι απέμεινε από το συμπόσιο 6 φίλων της κλασικής Αθήνας Facebook Twitter
Το μελαμβαφές πήλινο αγγείο πόσεως που βρέθηκε στον τάφο της Κηφισιάς.

Σε έναν κεραμοσκεπή τάφο, στον οποίο δεν βρέθηκαν οστά, αποκαλύφθηκε ένα μοναδικό και αναπάντεχο εύρημα. Ένα μελαμβαφές πήλινο αγγείο πόσεως (σκύφος, δηλαδή ποτήρι) το οποίο χρονολογείται στο διάστημα από το 480 ως το 465 π.Χ. και το οποίο συνήθως χρησιμοποιούνταν στα συμπόσια. Στην επιφάνεια του αγγείου ήταν χαραγμένα εντός πλαισίου τα εξής ονόματα:

ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ
ΔΙΟΔΟΤΟΥ
ΔΑΙΣΙΜΟΥ
ΑΡΡΙΦΡΟΝΟΣ
ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ
ΕΥΚΡΙΤΟΥ

Στη βάση του αγγείου ήταν χαραγμένο το όνομα ΔΡΑΠΕΤΗΣ.

Ο,τι απέμεινε από το συμπόσιο 6 φίλων της κλασικής Αθήνας Facebook Twitter
Το μελαμβαφές πήλινο αγγείο πόσεως που βρέθηκε στον τάφο της Κηφισιάς.

Από αυτά είναι γνωστά σ' εμάς τα ονόματα του Αριστείδη του αποκαλούμενου «δίκαιου» και του Περικλή, του ανδρός που συνέδεσε το όνομά του με την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ακμή της Αθήνας. Και όπως συμβαίνει συχνότατα με την αρχαιολογική έρευνα, προέκυψαν περισσότερα ερωτήματα από απαντήσεις: είναι, άραγε, οι προαναφερόμενοι οι γνωστοί, επιφανείς Αθηναίοι; Γιατί γράφτηκαν αυτά τα ονόματα στην επιφάνεια του αγγείου; Tι σχέση μπορεί να είχαν αυτοί οι άνδρες μεταξύ τους; Συνδέεται το όνομα που αναγράφεται στη βάση του αγγείου (ΔΡΑΠΕΤΗΣ) με τα άλλα ονόματα; Αν τα ονόματα ταυτίζονται με τους επιφανείς Αθηναίους, πώς κατέληξε το αγγείο σε έναν απλό τάφο στην Κηφισιά; Κατά τη γνώμη μας, η απάντηση βρίσκεται στο όνομα Αρρίφρων, ένα σπάνιο ανδρικό όνομα, που, όμως, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, το έφεραν δύο από τα μέλη της οικογένειας του Περικλέους Ξανθίππου Χολαργέως. Ο ένας ήταν ο παππούς και ο άλλος, ο μεγαλύτερος αδελφός του.

Ο,τι απέμεινε από το συμπόσιο 6 φίλων της κλασικής Αθήνας Facebook Twitter
Ο τάφος μετά την ανασκαφή.

Πιθανόν, οι έξι άνδρες που αναγράφονται στο αγγείο να βρέθηκαν σε ένα συμπόσιο και σε ανάμνηση της συνάντησής τους να χαράχθηκαν τα ονόματα, ξεκινώντας από τον πρεσβύτερο. Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τα συμπόσια ήταν μια διαδεδομένη συνήθεια, όπου γίνονταν συναθροίσεις φίλων, που ήταν πάντα άνδρες. Διασκέδαζαν πίνοντας κρασί, τρώγοντας διάφορα εδέσματα και συζητώντας για πολλές ώρες. Οι συγκεντρώσεις αυτές αποτελούσαν έναν από τους πιο αγαπημένους τρόπους ψυχαγωγίας. Τέλος, η λέξη ΔΡΑΠΕΤΗΣ στη βάση του αγγείου είναι όνομα που δηλώνει ιδιότητα και ο κάτοχός του ίσως ήταν κάποιος ο οποίος δραπέτευσε, πιθανόν κάποιος δούλος. Ενδεχομένως ο δούλος αυτός να σέρβιρε τους παρευρισκόμενους στο συμπόσιο και να κράτησε το αγγείο ως ενθύμιο λόγω της σπουδαιότητας των προσώπων, χαράσσοντας το όνομά του στη βάση του. Είτε είναι έτσι είτε όχι, είναι σαφές ότι το εύρημα που αποκαλύφθηκε στον τάφο του ΔΡΑΠΕΤΗ αποτελεί τη μαρτυρία μιας ιδιωτικής στιγμής στην ιστορία ορισμένων ανδρών που άλλαξαν την Ιστορία της πόλης.

ΠΗΓΗ
HOROS, 22-25, 2010-2013, σ. 179-186

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δήλος: H καρδιά των Κυκλάδων

Ιστορία μιας πόλης / Δήλος: H καρδιά των Κυκλάδων

Στη μέση των Κυκλάδων, σ’ ένα νησί χωρίς μόνιμους κατοίκους, η γη κρύβει ακόμη φωνές. Αν ξέρεις πού να κοιτάξεις, η Δήλος αρχίζει να σου μιλά για θεούς που λατρεύτηκαν, εμπορικές αυτοκρατορίες που γεννήθηκαν, λαούς που ήρθαν και έφυγαν, και τελετές που παραμένουν μυστήριο. Το νησί αυτό υπήρξε κάποτε το κέντρο του κόσμου – και ακόμη κρατά μυστικά. Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με την αρχαιολόγο Ζώζη Παπαδοπούλου.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Εν μέσω των γυναικών της αμαρτίας. Μια επίσκεψη στα Βούρλα τον Φλεβάρη του 1936

Αρχαιολογία & Ιστορία / Εν μέσω των γυναικών της αμαρτίας. Μια επίσκεψη στα Βούρλα τον Φλεβάρη του 1936

Η συγγραφέας, δημοσιογράφος και φεμινίστρια Λιλίκα Νάκου επισκέφθηκε το –υπό κρατική διαχείριση– πορνείο των Βούρλων τον Φλεβάρη του 1936, συνομίλησε με τις «γυναίκες της αμαρτίας» και μετέφερε τις εντυπώσεις της.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Μέλι, Ρόδια, Aμβροσία: Τι έτρωγαν τελικά στον Όλυμπο οι Θεοί;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Μέλι, Ρόδια, Aμβροσία: Τι έτρωγαν τελικά στον Όλυμπο οι Θεοί;

Τόσο οι γραπτές πηγές όσο και η εικονογραφία της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας αποκαλύπτουν ότι οι θεοί και οι ήρωες ήταν μάλλον εκλεκτικότεροι των θνητών ως προς τη διατροφή τους. Και τα φαγητά τους έκρυβαν κίνητρα πέρα από την πείνα...
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ματίας Ρουστ: Μια ατέλειωτη ιστορία των ’80s

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ματίας Ρουστ: Μια ατέλειωτη ιστορία των ’80s

Το βράδυ της 28ης Μαΐου 1987 ο 18χρονος Γερμανός προσγειώνεται με ένα Cessna στην Κόκκινη Πλατεία για να αποδείξει ότι «αν κάποιος σαν εμένα μπορεί να περάσει σώος και αβλαβής στην άλλη πλευρά, τότε δεν υπάρχει τόσο μεγάλος κίνδυνος, και ίσως να μπορούμε να τα βρούμε όλοι μεταξύ μας».
ΜΑΚΗΣ ΜΑΛΑΦΕΚΑΣ
Η Μεγαλόχαρη ως αστυνομικό λαγωνικό 

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα «αντιλωποδυτικά θαύματα» της Παναγίας

Μια δημοσιογραφική έρευνα που έκανε το 1933 ο αστυνομικός ρεπόρτερ Ευστάθιος Θωμόπουλος κατέγραψε τους άθλους της Παναγίας· από την Κρήτη μέχρι τη Ροδόπη, οι πιστοί «έβλεπαν» τη δράση της, ένιωθαν ευγνώμονες και τη μαρτυρούσαν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Γιατί έθαβαν βρέφη μέσα σε αγγεία στο Βαθύ της Αστυπάλαιας;

Ιστορία μιας πόλης / Γιατί έθαβαν βρέφη μέσα σε αγγεία στο Βαθύ της Αστυπάλαιας;

Τι το ιδιαίτερο συμβαίνει στο Βαθύ της Αστυπάλαιας και τι συνεχίζει να αποκαλύπτει η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«ΒΙΑΣ»: Τα αρχαιολογικά τοπία ως ζωντανά οικοσυστήματα

Αρχαιολογία & Ιστορία / Καμπανούλες στους Δελφούς, Πέρδικες στο Σούνιο. Ό,τι φυτρώνει και ζει στους αρχαιολογικούς χώρους

Μια πρωτοποριακή επιστημονική προσέγγιση του πολιτιστικού τοπίου αποκαλύπτει έναν άγνωστο κόσμο χιλιάδων ζώων και φυτών σε είκοσι εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας. 
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Βασίλης Λαμπρινουδάκης: Ο αρχαιολόγος πίσω από το νέο μουσείο της Επιδαύρου

Οι Αθηναίοι / Βασίλης Λαμπρινουδάκης: Ο αρχαιολόγος πίσω από το νέο μουσείο της Επιδαύρου

Από τις ανασκαφές στην Επίδαυρο και τη Νάξο, ο ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας αφηγείται μια ζωή αφιερωμένη στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Και όπως λέει, το πιο πολύτιμο εύρημα δεν ήταν αρχαιολογικό – ήταν η γυναίκα του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού

Ιστορία μιας πόλης / Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού

Από το Ωδείο Αθηνών έως τη Σουηδία της εξορίας, ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος αρχιτέκτονας, αλλά και ένας διανοούμενος που οραματίστηκε μια πιο δημοκρατική, λειτουργική και πολιτισμένη πόλη. Ποια είναι η παρακαταθήκη του στη σύγχρονη Ελλάδα; Η Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον Λουκά Μπαρτατίλα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι σήμαινε να είσαι ψυχικά ασθενής στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Τι σήμαινε να είσαι ψυχικά ασθενής στην αρχαία Αθήνα;

Πώς κατανοούσαν οι αρχαίοι Έλληνες την ψυχική ασθένεια; Ήταν θεϊκή τιμωρία, παθολογία του σώματος ή ένα υπαρξιακό βάρος που αποτυπωνόταν στη λογοτεχνία και στο θέατρο; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Γιώργο Καζαντζίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή Λατινικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, για τον τρόπο με τον οποίο η αρχαιοελληνική κοινωνία εξηγούσε, απεικόνιζε και αντιμετώπιζε τις ψυχικές διαταραχές.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ