Η πικρή αλήθεια του ποιητή Παλλαδά

Η πικρή αλήθεια του ποιητή Παλλαδά Facebook Twitter
6

Ἂν μὴ γελῶμεν τὸν βίον τὸν δραπέτην
Τύχην τε πόρνης ῥεύμασιν κινουμένην,
ὀδύνην ἑαυτοῖς προξενοῦμεν πάντοτε
ἀναξίους ὁρῶντες εὐτυχεστέρους.

Αν δεν γελάμε με το βίο το δραπέτη

και με την πόρνη τύχη που κινείται με τα ρεύματα,

πάντοτε οδύνη θα προξενούμε στους εαυτούς μας
βλέποντας τους ανάξιους ευτυχέστερους.

Ερωτιδείς σε βάρκα. Λινό και μάλλινο ύφασμα, Αίγυπτος, 4ος αι. μ.Χ. 

Ο ποιητής Παλλαδάς έζησε στην Αλεξάνδρεια στο τέλος του 4ου και τις αρχές του 5ου αι. μ.Χ. και ήταν γνωστός επιγραμματογράφος. Στην Παλατινή ανθολογία του αποδίδονται με ασφάλεια 151 επιγράμματα. Εργαζόταν ως δάσκαλος, ήταν παντρεμένος αλλά αναφέρεται με πικρία στην συζυγική ζωή και έμεινε εθνικός σε ένα περιβάλλον χριστιανικό. 

Το παραπάνω επίγραμμα βρέθηκε γραμμένο και στους τοίχους μιας τουαλέτας στην Έφεσο, αλλά ο δεύτερος, πιό τολμηρός στίχος είχε αντικατασταθεί με αυτόν: "πίνοντες ἢ τρυφῶντες ἢ λελουμένοι", δηλαδή "πίνοντας, κάνοντας τρυφηλή ζωή και λουτρά". 

Ο Παλλαδάς είναι τολμηρός στιχοπλόκος, ενίοτε αθυρόστομος και συχνά καυστικός. Να μερικά ακόμη ποίηματά του:

Πᾶς τις ἀπαίδευτος φρονιμώτατός ἐστι σιωπῶν,

τὸν λόγον ἐγκρύπτων ὡς πάθος αἰσχρότατον.

Ο κάθε αμόρφωτος φρονιμώτερο είναι να σιωπά, 

κρύβοντας τα λόγια του σαν πάθος αισχρότατο

Τμήμα πετάσματος με πλήθος εικονογραφικών στοιχείων από τη Ρωμαϊκή και τη Χριστιανική παράδοση: οικοδόμημα με καμάρες και μετάλλια, έφιπποι κυνηγοί, άγγελοι, άνθη και φρούτα σε καλάθια. Ύφασμα από λινό και μαλλί. Αίγυπτος, 5ος αι. μ.Χ.

 Σκηνὴ πᾶς ὁ βίος καὶ παίγνιον· ἢ μάθε παίζειν

τὴν σπουδὴν μεταθεὶς, ἢ φέρε τὰς ὀδύνας.

Θέατρο είναι όλη η ζωή μα και παιχνίδι. Ή μάθε να παίζεις

κάνοντας στην άκρη τη σοβαρότητα, ή υπέμεινε τα βάσανα. 

Προσωποποίηση της γης ή μιας εκ των τεσσάρων εποχών. Υφαντό μάλλινο ύφασμα, Αίγυπτος 4ος αι. μ.Χ.

 

 

Εἰπέ, πόθεν σύ μετρεῖς κόσμον καὶ πείρατα γαίης
ἐξ ὀλίγης γαίης σῶμα φέρων ὀλίγον.
σαυτὸν ἀρίθμησον πρότερον καὶ γνῶθι σεαυτόν,
καὶ τότ' ἀριθμήσεις γαῖαν ἀπειρεσίην.
εἰ δ' ὀλίγον πηλὸν τοῦ σώματος οὑ καταριθμεῖς,
πῶς δύνασαι γνῶναι τῶν ἀμέτρων τὰ μέτρα;

 

Πες μου, από πού μετράς τον κόσμο και τα πέρατα της γης

που έχεις σώμα μικρό φτιαγμένο από λίγο χώμα;

Μέτρησε πρώτα και γνώρισε τον εαυτό σου,

κι έπειτα να μετρήσεις την απέραντη τη γη. 

Αν δεν μπορείς να υπολογίσεις ούτε το λίγο χώμα του κορμιού σου

πώς θα μπορέσεις τα μέτρα των αμέτρων να γνωρίσεις;

Αρχαιολογία & Ιστορία
6

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Ιστορία μιας πόλης / Αράχωβα: «Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»

Στην Αράχωβα, ο εορτασμός του Αγίου Γεωργίου δεν είναι απλώς ένα πανηγύρι. Είναι μια τελετουργία όπου η πίστη, η ιστορία και η συλλογική μνήμη γίνονται ένα. Ο λαογράφος Πάρης Ποτηρόπουλος εξερευνά το «Πανηγυράκι» και θέτει το ερώτημα: πρόκειται για μια βιωμένη παράδοση ή για μια σύγχρονη αναπαράσταση προσαρμοσμένη στο σήμερα;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

Lifo Videos / Αντώνης Λιάκος: «Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ»

Από τους πιο επιδραστικούς ιστορικούς στον δημόσιο χώρο, ο Αντώνης Λιάκος επιστρέφει στα νεανικά του χρόνια της έντονης πολιτικοποίησης, στέκεται στα όσα «τρομακτικά» συμβαίνουν στη διεθνή σκηνή και επισημαίνει τα προβλήματα της Ελλάδας που θα απασχολήσουν τον ιστορικό του μέλλοντος.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Η εξάπλωση του «Μαύρου Θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η εξάπλωση του «μαύρου θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Η μαύρη πανώλη στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα του 14ου αιώνα και ήταν, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο, «η πιο θανατηφόρα φυσική καταστροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας».
THE LIFO TEAM
Μανόλης Κορρές: «Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε το Ηρώδειο όπως ήταν»

Αθήνα / Μανόλης Κορρές: «Λίγοι γνωρίζουν πως το Ηρώδειο διέθετε στέγη»

Αφότου αναστηλώθηκε τη δεκαετία του ’50, το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού καθιερώθηκε ως η κεντρική σκηνή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με αφορμή το επικείμενο κλείσιμό του λόγω εργασιών, ο επικεφαλής συντήρησης μνημείων της Ακρόπολης αποκαλύπτει κάποια «μυστικά» του και αναφέρεται σε εγκεκριμένες μελλοντικές παρεμβάσεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος το «σβήσιμο» της Χατσεψούτ;

Πολιτισμός / Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος την εξαφάνιση της Χατσεψούτ από την ιστορία;

Μελέτη που επανέρχεται στο προσκήνιο αμφισβητεί την παλιά εκδοχή ότι τα αγάλματα της Χατσεψούτ καταστράφηκαν από εκδίκηση και συνδέει μεγάλο μέρος της φθοράς τους με τελετουργικό σπάσιμο και μεταγενέστερη επαναχρησιμοποίηση.
THE LIFO TEAM
Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Ιστορία μιας πόλης / Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Πώς ένας υπαίθριος ιερός χώρος μετατράπηκε σε ένα από τα σημαντικότερα μνημειακά συγκροτήματα της αρχαιότητας; Και τι μας αποκαλύπτει η εξέλιξη της Δωδώνης για τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τη λατρεία και την κοινωνική ζωή; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου μας ξεναγεί στον χώρο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ρουκετοκίνητα, ρομπότ και βιντεοκλήσεις στον ελληνικό Μεσοπόλεμο

Μεσοπόλεμος / «Τα “ρομπότς” θα κάμνουν τα φαγητά»

Οι εφημερίδες της εποχής έκαναν προβλέψεις για τις τεχνολογικές εξελίξεις, σύμφωνα με τις οποίες «θα είμεθα οι απόλυτοι κύριοι των μηχανών, όχι οι δούλοι των» μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, και δεν έπεσαν έξω.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Πόσο βαθιά μπορεί να ριζώσει ένας μύθος σε μια πόλη; Μπορεί μια θεότητα να ταξιδέψει μαζί με τους αποίκους και να γίνει μέρος της πολιτικής και συλλογικής τους ταυτότητας; Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Μπορεί ένα δέντρο να δίνει χρησμούς; Ποιοι άνθρωποι ταξίδευαν μέχρι την Ήπειρο για μια απάντηση από τον θεό; Και τι μας λένε σήμερα τα μικρά μολύβδινα ελάσματα για τους φόβους και τις ελπίδες τους; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου απαντά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένας εμβληματικός αρχαιολογικός τόπος ούτε ένα όνομα που πυροδοτεί ιστορικούς συνειρμούς. Είναι ένα σύνθετο πεδίο όπου το ποτάμι, το βουνό, τα τείχη και οι διαδοχικές κατοικήσεις αφηγούνται μια ιστορία αιώνων. Ο αρχαιολόγος Δημήτρης Δαμάσκος μιλά για τη γεωγραφία, τη στρατηγική σημασία και τα ανοιχτά ερωτήματα που εξακολουθεί να θέτει η αρχαία Αμφίπολη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στις Θερμοπύλες

Μεσοπόλεμος / «Έντρομοι έσπευδον να πηδήσουν από τα παράθυρα του τραίνου διά να σωθούν»

Τον Μάρτη εκείνης της χρονιάς σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στις Θερμοπύλες με δύο νεκρούς, έναν βαριά και τέσσερις ελαφρά τραυματισμένους. Το ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» κατέγραψε το συμβάν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Ιστορία μιας πόλης / Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Πώς μια λύση «έκτακτης ανάγκης» μετατρέπεται σε πολιτιστική κληρονομιά; Μπορούν τα προσφυγικά να αποτελέσουν πρότυπο για το μέλλον της κατοικίας; H καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής Αμαλία Κωτσάκη εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

σχόλια

4 σχόλια
οι πρώτοι στίχοι μοιάζουν με κάποιους απο την Βίβλο, συγκεκριμέναΙερεμίας 12:1Δίκαιος εἶ, Κύριε, ὅτι ἀπολογήσομαι πρὸς σέ, πλὴν κρίματα λαλήσω πρὸς σέ· τί ὅτι ὁδὸς ἀσεβῶν εὐοδοῦται, εὐθήνησαν πάντες οἱ ἀθετοῦντες ἀθετήματα;Δηλαδή: Δικαιος είσαι, Κυριε, και το δίκαιον ευρίσκεται πάντοτε με το μέρος σου. Εν τούτοις τολμώ να συνομιλήσω μαζή σου. Θα θέσω ενώπιόν σου μερικά ερωτήματα, τα οποίά μου φαίνονται δίκαια. Διατί οι δρόμοι της ζωής των ασεβών ευοδώνονται; Διατί ευτυχούν όλοι εκείνοι, οι οποίοι συνεχώς και αναιδώς καταπατούν το άγιόν σου θέλημα;Η προσέγγιση πάντως είναι διαφορετική επειδή ο μεν Παλλαδάς (ως cool άτομο) παροτρύνει τους άλλους να το αντιμετωπίζουν με χιούμορ ο δε Ιερεμίας παροτρύνει τον θεό να τους σφάξει, (ναι να τους σφάξει) and i quote Ιερεμίας 12:3 καὶ σύ, Κύριε, γινώσκεις με, δεδοκίμακας τὴν καρδίαν μου ἐναντίον σου· ἅγνισον αὐτοὺς εἰς ἡμέραν σφαγῆς αὐτῶν.Απαράδεκτος ο Ιερεμίας τς τς τςοπότε Παλλαδάς > Ιερεμίας**************** Παλλαδάς Φορ δε γουίν ********************
Πάντα διαβάζω τη στήλη σου με μεγάλο ενδιαφέρον, Βασιλική, αλλά νομίζω ότι η πικρή αλήθεια της σημερινής ανάρτησης με έκανε πραγματικά να αναστενάξω με κατανόηση-χρήζει απομνημόνευσης ολόκληρη! :)
Πολυ ωραιο! Καπου διαβασα οτι ο Παλλαδας σχετιζοταν φιλικα με την τελευταια ελληνιδα φιλοσοφο , την Υπατία. Θα ηταν σίγουρα πολυ ενδιαφερουσα η Αλεξανδρεια εκεινης της τελευταιας εποχης προ τελικης επικρατησης του χριστιανισμου!
Υπάρχει πράγματι ένα διάσημο επίγραμμα από την Παλατινή Ανθολογία (ΙΧ.400) που εξυμνεί την Υπατία και αποδόθηκε από τον Μάξιμο Πλανούδη στον Παλλαδά: ὅταν βλέπω σε, προσκυνῶ, καὶ τους λόγουςτῆς παρθένου τὸν οἶκον ἀστρῷον βλέπωνεἰς οὐρανὸν γάρ ἐστι σοῦ τὰ πράγματα,Yπατία σεμνή, τῶν λόγων εὐμορφία,ἄχραντον ἄστρον τῆς σοφῆς παιδεύσεως. Δυστυχώς η νεότερη έρευνα δεν επιβεβαιώνει την πατρότητα του επιγράμματος στον Παλλαδά και διατυπώνεται η σκέψη ότι για λίγα χρόνια ίσως δεν συνέπεσαν. Νομίζω ότι είναι από αυτές τις περιπτώσεις που προτιμούμε να πιστέψουμε ότι αυτοί οι δύο εξαιρετικοί άνθρωποι συναντήθηκαν :)