Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979

Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Παπανικολάου, Αλέξανδρος (1979)
0



Η περιοχή του Ερεχθείου ήταν η ιερότερη όλης της Ακρόπολης. Πρόκειται για ένα πολυσύνθετο μαρμάρινο κτήριο, λαμπρό δείγμα του ώριμου ιωνικού ρυθμού. Το ανατολικό τμήμα του ναού ήταν αφιερωμένο στη λατρεία της Αθηνάς Πολιάδος, της προστάτιδας θεάς της πόλεως, ενώ το δυτικό ήταν αφιερωμένο στον Ποσειδώνα-Ερεχθέα, από όπου και το όνομα του ναού, στον τοπικό ήρωα Βούτη, στον Ήφαιστο και σε άλλους θεούς και ήρωες. Πρόκειται λοιπόν για έναν πολλαπλό ναό, όπου συστεγάστηκαν παλαιότερες και νεότερες λατρείες και όπου φυλάσσονταν τα Ιερά Μαρτύρια, τα ίχνη της τρίαινας του Ποσειδώνος και η ελιά, το δώρο της Αθηνάς στην πόλη της Αθήνας.

Το κτήριο είχε δύο προστάσεις (προστεγάσματα). Η οροφή της βόρειας πρόστασης στηριζόταν σε έξι ιωνικούς κίονες και κάτω από το δάπεδό της οι Αθηναίοι έδειχναν το σημάδι με το οποίο ο Δίας σκότωσε τον μυθικό βασιλιά Ερεχθέα. Η νότια πρόσταση είναι η περισσότερο γνωστή. Αντί για κίονες, έξι αγάλματα κορών, οι Καρυάτιδες, στήριζαν την οροφή. Κάτω από την πρόσταση βρισκόταν ο τάφος του άλλου μυθικού βασιλιά της Αθήνας, του Κέκροπα. Τα αγάλματα, σε οικοδομική επιγραφή του Ερεχθείου ονομάζονται απλώς Κόρες, ενώ η ονομασία Καρυάτιδες δόθηκε σε μεταγενέστερα χρόνια. Η δεύτερη από δυτικά Κόρη αφαιρέθηκε από τον Λόρδο Έλγιν το 1801 και σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Καταβίβαση της πέμπτης Καρυάτιδας στο χώρο του παλαιού Μουσείου της Ακρόπολης... Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)

  

Για τις Καρυάτιδες έχουν δοθεί πολλές ερμηνείες. Η πειστικότερη υποστηρίζει ότι αποτελούσαν το υπέργειο μνημείο του τάφου του Κέκροπα και ότι ήταν οι χοηφόροι που απέδιδαν τιμές στον ένδοξο νεκρό. Το κυρίως οικοδόμημα και τη βόρεια πρόσταση του Ερεχθείου περιέτρεχε μια συνεχής ιωνική ζωφόρος διακοσμημένη με μορφές θεών, ηρώων και θνητών σε σκηνές που συνδέονταν με τις πανάρχαιες λατρείες του Ερεχθείου. Οι μορφές ήταν ξεχωριστά δουλεμένες σε παριανό μάρμαρο και προσαρμοσμένες σε πλάκες από γκρίζο ελευσινιακό λίθο.

Η αναστήλωση του Ερεχθείου αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο αναστηλωτικό πρόγραμμα που εκπονήθηκε υπό την επιστημονική ευθύνη της ΕΣΜΑ. Η επέμβαση, που αποσκοπούσε στην άρση των αστοχιών των παλαιότερων αναστηλωτικών επεμβάσεων, πραγματοποιήθηκε μεταξύ των ετών 1979 και 1987, από τον αείμνηστο αρχιτέκτονα Α. Παπανικολάου και τον πολιτικό μηχανικό Κ. Ζάμπα.

Αφετηρία της επέμβασης αποτέλεσε η μεταφορά των Καρυατίδων στο Μουσείο Ακροπόλεως, προκειμένου να προστατευθούν από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Εν συνεχεία, αποσυναρμολογήθηκαν εκτενή τμήματα του μνημείου και, συγκεκριμένα, οι περιοχές που είχαν αναστηλωθεί στο παρελθόν (βόρειος και νότιος τοίχος έως τη στάθμη των ορθοστατών, δυτικός τοίχος έως τη στάθμη της βάσης των ημικιόνων, οροφές βόρειας και νότιας πρόστασης). Ο συνολικός αριθμός των μελών που αποσυναρμολογήθηκαν ανέρχεται στα 720.

Οι φωτογραφίες προέρχονται από το αρχείο της ΕΣΜΑ

Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Μεταφορά της έκτης Καρυάτιδας σε σιδηροτροχιές... Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Μεταφορά της πέμπτης Καρυάτιδας σε σιδηροτροχιές... Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Φωτ.: Τζάκου, Α. (1979)
Η μέρα που οι Καρυάτιδες κατέβηκαν από το Ερέχθειο - 10 ιστορικές φωτογραφίες του 1979 Facebook Twitter
Η έκτη Καρυάτιδα, τοποθετημένη στο παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης, κατά τις εργασίες αφαίρεσης του προστατευτικού υλικού που χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά της... Φωτ.: Παπανικολάου, Αλέξανδρος (1979)
Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αυτή ήταν η Ελλάδα το 1898 μέσα από 28 σπάνιες φωτογραφίες

Retronaut / Αυτή ήταν η Ελλάδα το 1898 μέσα από 28 σπάνιες φωτογραφίες

Οι φωτογραφίες του Ολλανδού ερασιτέχνη φωτογράφου L. Heldring, που ταξίδεψε στην Ελλάδα και στη Μέση Ανατολή στα τέλη του 19ου αιώνα, ανήκουν στη συλλογή του Rijksmuseum και αποτελούν μια σημαντική μαρτυρία για την κατάσταση της χώρας μας εκείνη την εποχή.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η εξάπλωση του «Μαύρου Θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η εξάπλωση του «μαύρου θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Η μαύρη πανώλη στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα του 14ου αιώνα και ήταν, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο, «η πιο θανατηφόρα φυσική καταστροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας».
THE LIFO TEAM
Μανόλης Κορρές: «Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε το Ηρώδειο όπως ήταν»

Αθήνα / Μανόλης Κορρές: «Λίγοι γνωρίζουν πως το Ηρώδειο διέθετε στέγη»

Αφότου αναστηλώθηκε τη δεκαετία του ’50, το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού καθιερώθηκε ως η κεντρική σκηνή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με αφορμή το επικείμενο κλείσιμό του λόγω εργασιών, ο επικεφαλής συντήρησης μνημείων της Ακρόπολης αποκαλύπτει κάποια «μυστικά» του και αναφέρεται σε εγκεκριμένες μελλοντικές παρεμβάσεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος το «σβήσιμο» της Χατσεψούτ;

Πολιτισμός / Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος την εξαφάνιση της Χατσεψούτ από την ιστορία;

Μελέτη που επανέρχεται στο προσκήνιο αμφισβητεί την παλιά εκδοχή ότι τα αγάλματα της Χατσεψούτ καταστράφηκαν από εκδίκηση και συνδέει μεγάλο μέρος της φθοράς τους με τελετουργικό σπάσιμο και μεταγενέστερη επαναχρησιμοποίηση.
THE LIFO TEAM
Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Ιστορία μιας πόλης / Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Πώς ένας υπαίθριος ιερός χώρος μετατράπηκε σε ένα από τα σημαντικότερα μνημειακά συγκροτήματα της αρχαιότητας; Και τι μας αποκαλύπτει η εξέλιξη της Δωδώνης για τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τη λατρεία και την κοινωνική ζωή; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου μας ξεναγεί στον χώρο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ρουκετοκίνητα, ρομπότ και βιντεοκλήσεις στον ελληνικό Μεσοπόλεμο

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Τα “ρομπότς” θα κάμνουν τα φαγητά»

Οι εφημερίδες της εποχής έκαναν προβλέψεις για τις τεχνολογικές εξελίξεις, σύμφωνα με τις οποίες «θα είμεθα οι απόλυτοι κύριοι των μηχανών, όχι οι δούλοι των» μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, και δεν έπεσαν έξω.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Πόσο βαθιά μπορεί να ριζώσει ένας μύθος σε μια πόλη; Μπορεί μια θεότητα να ταξιδέψει μαζί με τους αποίκους και να γίνει μέρος της πολιτικής και συλλογικής τους ταυτότητας; Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Μπορεί ένα δέντρο να δίνει χρησμούς; Ποιοι άνθρωποι ταξίδευαν μέχρι την Ήπειρο για μια απάντηση από τον θεό; Και τι μας λένε σήμερα τα μικρά μολύβδινα ελάσματα για τους φόβους και τις ελπίδες τους; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου απαντά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένας εμβληματικός αρχαιολογικός τόπος ούτε ένα όνομα που πυροδοτεί ιστορικούς συνειρμούς. Είναι ένα σύνθετο πεδίο όπου το ποτάμι, το βουνό, τα τείχη και οι διαδοχικές κατοικήσεις αφηγούνται μια ιστορία αιώνων. Ο αρχαιολόγος Δημήτρης Δαμάσκος μιλά για τη γεωγραφία, τη στρατηγική σημασία και τα ανοιχτά ερωτήματα που εξακολουθεί να θέτει η αρχαία Αμφίπολη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στις Θερμοπύλες

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Έντρομοι έσπευδον να πηδήσουν από τα παράθυρα του τραίνου διά να σωθούν»

Τον Μάρτη εκείνης της χρονιάς σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στις Θερμοπύλες με δύο νεκρούς, έναν βαριά και τέσσερις ελαφρά τραυματισμένους. Το ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» κατέγραψε το συμβάν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Ιστορία μιας πόλης / Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Πώς μια λύση «έκτακτης ανάγκης» μετατρέπεται σε πολιτιστική κληρονομιά; Μπορούν τα προσφυγικά να αποτελέσουν πρότυπο για το μέλλον της κατοικίας; H καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής Αμαλία Κωτσάκη εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των μελλοθάνατων στην Καισαριανή ήταν ωμή πραγματικότητα»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των 200 δεν ήταν κάποιο “κλισέ”»

Ο ιστορικός και καθηγητής Κοινωνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξηγεί πώς φτάσαμε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Αναζητώντας την Ανατολή» μεταξύ πραγματικότητας και μύθων, παρελθόντος και παρόντος

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα μυστικά της Μέσης Ανατολής σε μια έκθεση στην Αθήνα

Η έκθεση «Αναζητώντας την Ανατολή - Διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων» παρουσιάζει τις απαρχές της αρχαιολογικής έρευνας στη Μέση Ανατολή, τη σημασία της και τη σχέση της με τις ανασκαφές στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ