Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
Μια μέρα στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα με βροχές και ομίχλες

Μια μέρα στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα με βροχές και ομίχλες

Στον "περιστρεφόμενο" ναό της Πελοποννήσου.

Η διαδρομή προς το ναό του Επικουρίου Απόλλωνα (ή Επικούριου ή Επικούρειου, και τα τρία σωστά για το wikipedia) στη νότια Πελοπόννησο είναι υπέροχη, ακόμα και με ομίχλη που κάνει την ορατότητα μηδενική. Μπαλώματα από χιόνια και στις δυο πλευρές του δρόμου, βροχή, ομίχλη και τσουχτερό κρύο που έκαναν την αίσθηση έντονα χειμωνιάτικη.

 

Από την Αθήνα μέχρι να φτάσουμε στο ναό θα πρέπει να συναντήσαμε συνολικά δέκα [μετρημένα] αυτοκίνητα -σε όλη τη διαδρομή. Κανείς δεν είχε τρελαθεί να ξεκινήσει ταξίδια με βροχή [η ανακοίνωση της γενικής γραμματείας πολιτικής προστασίας μιλούσε για ακραία καιρικά φαινόμενα και συμβούλευε να αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις –αν διάβαζες την ανακοίνωση, μόνο αν δεν είχες σώας τας φρένας άφηνες το σπίτι σου για να πάρεις τα βουνά]. Παρόλα αυτά, ούτε η βροχή ούτε οι προειδοποιήσεις κατάφεραν να νικήσουν το «τάμα» -να πάμε δηλαδή στο όρος Κωτίλιο για να δούμε τον μοναδικό αρχαίο ναό.

 

Αυτό το έργο, μέσα στις μικροσκοπικές του διαστάσεις σε σύγκριση με τον Παρθενώνα, δίνει την εντύπωση κάποιου που γέρασε, που δεν έχει πια αλαζονεία, που σχεδόν δεν είναι πια Έλληνας, αλλά ξέρει μόνο να κτίζει σαν Έλληνας

 

«Ο ναός βρίσκεται σε απόσταση 14 χλμ. νότια της Ανδρίτσαινας, σε υψόμετρο 1.130 μ., πάνω στο όρος Κωτίλιο. Στην τοποθεσία αυτή που στην αρχαιότητα λεγόταν Βάσσες (δηλαδή μικρά πλατώματα σε βράχους), οι κάτοικοι της γειτονικής Φιγάλειας είχαν ιδρύσει από τον 7ο αιώνα π.Χ. τέμενος του Απόλλωνος Βασσίτα, τον οποίον και λάτρευαν με την προσωνυμία του Επικουρίου (συμπαραστάτη στον πόλεμο ή στην αρρώστια). Το επίθετο Επικούριος δόθηκε την εποχή των πολέμων με τους Σπαρτιάτες γύρω στο 650 π.Χ. Ο ναός αποτελεί ένα από τα καλύτερα σωζόμενα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας. Συγκεκριμένα, είναι ο καλύτερα διατηρημένος ναός μετά το ναό του Ηφαίστου στην Αθήνα. Χτίστηκε το 420-400 π.Χ. στη θέση ενός παλαιότερου, αρχαϊκού ναού. Ο περιηγητής Παυσανίας, που επισκέφτηκε το μνημείο στα μέσα περίπου του 2ου αιώνα μ.Χ., αναφέρει ως αρχιτέκτονά του τον Ικτίνο».

 

Μπορεί να φαίνεται σαν μάθημα ιστορίας, αλλά δώσε προσοχή αν δεν τον γνωρίζεις, γιατί ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνα είναι ένα μοναδικό κτίσμα, για διάφορους λόγους.

 

Είναι ένας ναός που βλέπει το Βορρά και μάλιστα την Πούλια. «Ίσως, λόγω της πανάρχαιης λατρείας του Απόλλωνα ως ‘Υπερβόρειου’, ως θεού δηλαδή που έρχεται πέρα από τις χώρες του Βορρά την άνοιξη.
Είναι ένας ναός που βλέπει το Βορρά και μάλιστα την Πούλια. «Ίσως, λόγω της πανάρχαιης λατρείας του Απόλλωνα ως ‘Υπερβόρειου’, ως θεού δηλαδή που έρχεται πέρα από τις χώρες του Βορρά την άνοιξη.

 

Πρώτα απ’ όλα είναι ο μοναδικός ναός της Πελοποννήσου χτισμένος σε ύψωμα χωρίς θέα στη θάλασσα. Για την ακρίβεια, δεν έχει θέα πουθενά λόγω ομίχλης, αλλά φαντάζομαι ότι με καλό καιρό και με ντάλα ήλιο κάτι θα βλέπεις. Κάμπο, άλλα βουνά, βράχια, σίγουρα πάντως όχι στη θάλασσα.

 

Αν δεν πρόσεξες πιο πάνω το όνομα Ικτίνος το τονίζω εδώ και το υπογραμμίζω, γιατί είναι το τελευταίο έργο του αρχιτέκτονα του Παρθενώνα. Φτιάχτηκε μετά από υπόδειξη των ιερέων του Απόλλωνα των Δελφών στους Φιγαλείς, τους κατοίκους της περιοχής, όταν ανέκτησαν την πόλη τους που είχαν κυριεύσει οι Σπαρτιάτες το 652 π.Χ. Έγραφε και πιο πολλές λεπτομέρειες στην ενημερωτική ταμπέλα στο χώρο του ναού, αλλά μέσες-άκρες αυτά αξίζει να συγκρατήσεις.

 

 

 

«Αυτό το έργο, μέσα στις μικροσκοπικές του διαστάσεις σε σύγκριση με τον Παρθενώνα, δίνει την εντύπωση κάποιου που γέρασε, που δεν έχει πια αλαζονεία, που σχεδόν δεν είναι πια Έλληνας, αλλά ξέρει μόνο να κτίζει σαν Έλληνας» έγραφε ο σκηνοθέτης Jean-Daniel Pollet που γύρισε το ντοκιμαντέρ Bassae το 1964 μαγεμένος από την ομορφιά του ναού, τον οποίο θεωρούσε το κέντρο του δικού του κόσμου. Ο Pollet ήρθε στην Αρκαδία επειδή είχε δει το ναό σε μια λιθογραφία και έπαθε την πλάκα του. Γύρισε το παρακάτω ταινιάκι που δεν βγήκε ποτέ στις αίθουσες αλλά προβλήθηκε σε μια παρισινή μπιενάλε και σήμερα μπορείς να δεις σε αυτή την κακή κόπια στο YouTube. Παρόλη την αθλιότητα της κόπιας, είναι μια όμορφη ταινία:

 

 

Επίσης, ο ναός είναι το μοναδικό αρχαίο οικοδόμημα που συνδυάζει και τους τρεις αρχιτεκτονικούς ρυθμούς: εξωτερικά είναι δωρικού ρυθμού, στο εσωτερικό του είναι ιωνικού, αλλά οι κίονες του κοσμούνται με κορινθιακού ρυθμού κιονόκρανα. Τα κιονόκρανα δεν σώθηκαν, τα μάζεψαν όλα αρχαιοκάπηλοι και διακοσμούν σπίτια πλουσίων, αλλά με λίγη φαντασία μπορείς να τα φανταστείς.

 

Τέταρτον: Ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνα είναι κατασκευασμένος από πέτρα της περιοχής και όχι από το μάρμαρο που κατασκεύαζαν τους ναούς της εποχής, για αυτό και το χρώμα του είναι πιο γκρίζο. Δεν είναι βρόμικος, το σκούρο είναι το φυσικό του χρώμα.

 

Edward Lear (1812 – 1888) The Temple of Apollo at Bassae Greece © Ashmolean
Edward Lear (1812 – 1888) The Temple of Apollo at Bassae Greece © Ashmolean

 

Η πλαγιά που είναι χτισμένος ο ναός έχει διαμορφωθεί τεχνητά σε οριζόντιο επίπεδο και ο ναός τοποθετήθηκε έκκεντρα πάνω σε αυτή με προσανατολισμό που και πάλι θεωρείται παράξενος, επειδή δεν ακολουθεί τον συνήθη προσανατολισμό του άξονα ανατολής-δύσης αλλά βορρά-νότου.Είναι ένας ναός που βλέπει το Βορρά και μάλιστα την Πούλια. «Ίσως, λόγω της πανάρχαιης λατρείας του Απόλλωνα ως ‘Υπερβόρειου’, ως θεού δηλαδή που έρχεται πέρα από τις χώρες του Βορρά την άνοιξη, ορίζοντας τη περίοδο της ανθοφορίας και καρποφορίας της γης και επιστρέφει στις χώρες αυτές το φθινόπωρο».

 

Ενώ κατάφεραν να διασωθούν από το χρόνο και τη φθορά των φυσικών στοιχείων, τα μοναδικά γλυπτά της ζωφόρου έκαναν φτερά στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας –σιγά να μην γλίτωναν από τους ευρωπαίους αρχαιοκάπηλους. Με πρόφαση τις ανασκαφές ξεσήκωσαν ολόκληρα κομμάτια και σήμερα  το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών της ζωφόρου κοσμεί τις προθήκες του Βρετανικού μουσείου, αλλά και του μουσείου του Λούβρου και του Μονάχου.
Ενώ κατάφεραν να διασωθούν από το χρόνο και τη φθορά των φυσικών στοιχείων, τα μοναδικά γλυπτά της ζωφόρου έκαναν φτερά στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας –σιγά να μην γλίτωναν από τους ευρωπαίους αρχαιοκάπηλους. Με πρόφαση τις ανασκαφές ξεσήκωσαν ολόκληρα κομμάτια και σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών της ζωφόρου κοσμεί τις προθήκες του Βρετανικού μουσείου, αλλά και του μουσείου του Λούβρου και του Μονάχου.

 

«Θυμάμαι άλλη μια ιδιαιτερότητα» γράφει ο Jean-Daniel Pollet: «συνήθως, στο κέντρο κάθε ναού υπάρχει μια θέση όπου μπαίνει ένα άγαλμα: το άγαλμα κάποιου θεού στον οποίο υποτίθεται ότι είναι αφιερωμένος ο ναός (Απόλλων κ.λπ.). Ε, λοιπόν, στις Βάσσες δεν υπήρχε τέτοιο βάθρο. Σκέφτηκα ότι μπορεί να πρόκειται για κάποιο είδος αθεϊστικού ναού, αλλά μάλλον αεροβατούσα. Μου είπαν ότι όλοι οι ελληνικοί ναοί είχαν τον ίδιο προσανατολισμό – αυτός εδώ, όμως, αποτελεί εξαίρεση. Είναι ένα από τα λίγα μέρη στα οποία ξαναγύρισα (τουλάχιστον επτά φορές,·-τις πέντε, μάλιστα, χωρίς μηχανή). Είναι ένας τόπος που σου μιλάει, που ο Sollers λέει ότι είναι γεμάτος από τα λόγια των νεκρών, κι οι νεκροί τού μιλάνε, τού λένε δίχως άλλο τα ίδια πράγματα – σαν ηχώ».

 

Τα γλυπτά από τη ζωφόρο του ναού του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες (420-400 π.Χ.), εκτίθενται σήμερα στο Βρεττανικό Μουσείο.
Τα γλυπτά από τη ζωφόρο του ναού του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες (420-400 π.Χ.), εκτίθενται σήμερα στο Βρεττανικό Μουσείο.

 

Στο κέντρο του ναού υπάρχει τώρα μια σπασμένη κολώνα σαν βωμός όπου κάποιοι πιστοί του Απόλλωνα είχαν τοποθετήσει ένα στεφάνι από λουλούδια και ένα κερί. Τα λουλούδια δεν είχαν μαραθεί που σημαίνει ότι είχαν έρθει με την ομίχλη και τη βροχή να προσκυνήσουν. Respect.

 

Πάμε τώρα στα θλιβερά. Η ζωφόρος του ναού είναι ένα πραγματικό αριστούργημα αποτελούμενη από 23 μαρμάρινες πλάκες, από τις οποίες οι 11 δυτικά παρίσταναν Κενταυρομαχία (Λάπηθες – Κένταυροι) και οι 11 ανατολικά Αμαζονομαχία (Αθηναίοι – Αμαζόνες). Η κεντρική στο βάθος παρίστανε τον Απόλλωνα που, με τη βοήθεια της Άρτεμης έκανε να έλθει η δικαιοσύνη, η οποία διαταράχτηκε από τους Κενταύρους και τις Αμαζόνες. Η ζωντάνια και η έκφραση των μορφών, καθώς και η ταιριαστή πλοκή των σκηνών το κατατάσσουν στους καλύτερους γλυπτικούς διάκοσμους της αρχαιότητας».

 

 

 

Κι ενώ κατάφεραν να διασωθούν από το χρόνο και τη φθορά των φυσικών στοιχείων, τα μοναδικά γλυπτά της ζωφόρου έκαναν φτερά στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας –σιγά να μην γλίτωναν από τους ευρωπαίους αρχαιοκάπηλους. Με πρόφαση τις ανασκαφές ξεσήκωσαν ολόκληρα κομμάτια και σήμερα  το μεγαλύτερο μέρος των γλυπτών της ζωφόρου κοσμεί τις προθήκες του Βρετανικού μουσείου, αλλά και του μουσείου του Λούβρου και του Μονάχου. Μέσα στο ναό υπήρχε και μεγάλο (12 πόδια) χάλκινο άγαλμα του Απόλλωνα, που κατά τις μαρτυρίες του Παυσανία, όταν ιδρύθηκε η Μεγαλόπολη μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε εκεί, μπροστά από το ναό του Λυκαίου Δία. Αυτό, προς μεγάλη θλίψη των φιλελλήνων αρχαιοκάπηλων, ΔΕΝ διασώθηκε.

 

Η θέα από το όρος Κωτίλιο θα πρέπει να είναι εντυπωσιακή –εμείς δεν την είδαμε λόγω της πυκνής ομίχλης, αλλά δεν θα πρέπει να την βλέπουν και συχνά, γιατί απ’ ό,τι ακούσαμε από μια παρέα επίσης τρελών περιηγητών που είχα πάρει τα βουνά με βροχή και μηδενική ορατότητα, τους πιο πολλούς μήνες του χρόνου στο βουνό έχει ομίχλη και καταχνιά. Ανανεώσαμε το τάμα να επισκεφτούμε το ναό και το καλοκαίρι με καλύτερο καιρό.

 

 

 

Ξέχασα να πω ότι το θέαμα που αντικρίζεις όταν ανέβεις τον δρόμο που οδηγεί στο ναό από την πύλη του αρχαιολογικού χώρου είναι πολύ περίεργο. Ο ναός είναι σκεπασμένος με τέντα και μοιάζει πια περισσότερο με τσίρκο παρά με ναό. Και όλες οι τριγύρω πέτρες που θα πρέπει να είναι θραύσματά του είναι σκεπασμένες με κομμάτια πλαστικού, αυτές άγνωστο πώς, αλλά ευτυχώς τη γλίτωσαν από τους αρχαιοκάπηλους. Ο φύλακας που στεκόταν υπομονετικά στο γκισέ του παρόλο τον αέρα και τη βροχή μας έκοψε μηδενικά εισιτήρια και ήταν πολύ ευγενικός.

 

Η διαδρομή που ακολουθήσαμε στην επιστροφή ήταν μαγευτική, περνάς μέσα από έλατα και αλπικό τοπίο, προσπερνάς φάρμες με στρουθοκαμήλους και ανοιχτόχρωμα ελάφια και καταλήγεις στην Τρίπολη που δεν είναι και τόσο άσχημη όσο τη θυμόμουν ως φαντάρος, ήταν όμως τίγκα στο σκουπίδι και πολύ πιο βρόμικη –αυτή τη στιγμή θα πρέπει να κερδίζει το βραβείο για την πιο βρόμικη πόλη της Ελλάδας. Για σαράντα τουλάχιστον χιλιόμετρα δεν συναντήσαμε ούτε ένα αυτοκίνητο σε καμία από τις δυο κατευθύνσεις και ήταν κάπως σαν xfiles. Μέχρι να μπούμε στην Τρίπολη δεν είδαμε στο δρόμο ούτε πουλί πετούμενο.

 

 

 

 

 

 

 

 

O M.Hulot είναι διευθυντής της έντυπης LIFO και δουλεύει σε αυτήν από το πρώτο φύλλο της
ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

3 εναλλακτικά ταξίδια στον συναρπαστικό κόσμο της αυτοκίνησης
Επιλέγουμε 3 διαφορετικές προτάσεις, οι οποίες συνδυάζουν τον κόσμο της αυτοκίνησης είτε με γνωστές κινηματογραφικές ταινίες, είτε με άκρως βιωματικές εμπειρίες.
Μια ανατριχιαστική επίσκεψη της Κρυστάλλης Γλυνιαδάκη στο Μουσείο της Στάζι
Πώς η ζωή των άλλων γίνεται Ιστορία. Η ποιήτρια Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη επισκέπτεται ένα εφιαλτικό Μουσείο στο Βερολίνο
Βρέθηκα στο Μεξικό, τη μέρα των νεκρών
Ένα ταξίδι της Βάλιας Σκουρτσή στη χώρα που γιορτάζει το θάνατο, με παράλληλη αναφορά σε δυο μυθικές γυναίκες που έδρασαν εκεί: την ζωγράφο Φρίντα Κάλο και την φωτογράφο Τίνα Μοντότι
Τέσσερις μέρες και νύχτες στη Μαδρίτη
Η ισπανική πρωτεύουσα έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ διαφορετικό από μια μεσογειακή πόλη μιας χώρας του Νότου.
Προσκύνημα στο απομονωμένο νορβηγικό καταφύγιο του Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν
Η θρυλική «καλύβα» του μεγάλου Αυστριακού στοχαστή αναπαλαιώθηκε από τους θαυμαστές του
Ταξίδι στο Λάμου της Κένυας, το «Κατμαντού της Αφρικής»
Ο παράδεισος των χίπις στα '70s είναι μια αραβική πόλη ριζωμένη στην Αφρική, ένας μυθικός τόπος, όπου μπορεί ο επισκέπτης, ακόμα κι αν δεν έχει μεγάλη φαντασία, να νιώσει κάτι από το άρωμα της Σεχραζάντ.
Ταξίδι μεταξύ λάβας και πάγου: Ένας τουρίστας βιώνει την κλιματική αλλαγή μέσα στην καρδιά του παγετώνα
Ταξίδι στην Ισλανδία: Η κηδεία ενός παγετώνα, το απαγορευμένο κολύμπι του Τζάστιν Μπίμπερ και η άνοδος της θερμοκρασίας ως η αχίλλειος πτέρνα ενός τόπου και συνάμα το μυστικό της αέναης εναλλαγής του
Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο με το «Πλοίο της Αγάπης». Κυριολεκτικά.
Ο γιος του αρχιμάγειρα του Love Boat Μάκης Ρωμανός αφηγείται την ιστορία του πατέρα του και θυμάται αξέχαστες στιγμές από το πιο διάσημο κρουαζιερόπλοιο της τηλεοπτικής ιστορίας
Ανέκδοτες φωτογραφίες από το ιστορικό ταξίδι της Τζάκι Κένεντι στην Ινδία και το Πακιστάν το 1962
Στη δημοπρασία βγαίνουν σε λίγες μέρες από τον οίκο Christie’s οι φωτογραφίες από την επίσημη επίσκεψη που είχε πραγματοποιήσει στις δύο χώρες η τότε Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ μαζί με την αδελφή της
Αργεντινή, Χιλή, Βολιβία, Περού: Διασχίζοντας το ατελείωτο μονοπάτι της Λατινικής Αμερικής
Η Λατινική Αμερική μοιάζει με άπλωμα ζωής
Γιατί η Ισπανία είναι η καλύτερη χώρα για έναν τουρίστα;
Το World Economic Forum κατέταξε τη χώρα στην πρώτη θέση για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά
Ο Γιώργος Λέντζας και ο Άγγελος Γιακουμίδης αναζητούν τις πιο τρελές ποδοσφαιρικές ιστορίες του κόσμου
«Football Stories»: Η νέα ποδοσφαιρική-ταξιδιωτική εκπομπή του ANT1 μάς ταξιδεύει στα μεγαλύτερα ντέρμπι του κόσμου – και έξω από αυτά
Οι δέκα πιο κουλ πόλεις της Ευρώπης για κάθε millennial
Ποιες είναι οι πρωτεύουσες που προσελκύουν ολοένα και περισσότερο τους νέους;
Καλοκαίρι. Περίληψη.
Φαγητά, φίλοι, βιβλία, αυτά.
Τρολάροντας την πόλη με φαντασία και στιλ
Ο Rich McMor βλέπει τα μνημεία που επισκέπτεται από μια δική του διαφορετική ματιά
5 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar
Ανώνυμος/η 28.12.2015 | 01:12
Πάρτε ρε απο κει αυτήν την "τέντα τσίρκου" ( που λέει κι ο Νίκος Δήμου) πάνω απο το Ναό!
avatar Traveller 28.12.2015 | 13:45
Είχα επισκεφθεί τον ναό το καλοκαίρι. Όταν ρώτησα τον φύλακα για την κιτς αυτή τέντα (που καταστρέφει όλη την ομορφιά του ναού και του χώρου) μου είπε ότι είναι εκεί προσωρινά για τις εργασίες συντήρισης. Με μια μικρή λεπτομέρεια βέβαια: ότι βρίσκεται εκεί προσωρινά απο τη δεκαετία του 80. Whatever λοιπόν!
avatar thepavl 28.12.2015 | 01:38
ενα πεντάλεπτο με τα πόδια στην κορυφή του λόφου υπάρχουν δυο μικρά ιερά νομιζω το ενα στη Δήμητρα και απο εκείνη την θέση μπορεις να δεις τη θαλασσα, το Ιόνιο. Απο τη θέση που ειναι ο ναός όμως δε βλέπεις. Το μονοπάτι διακρίνεται απο μικρά κόκκινα βελάκια. Υπέροχος ναός
avatar pane 29.12.2015 | 11:14
αυτά περί περιστροφής του ναού είναι λίγο Λιακοπουλικά...
avatar jimjim 30.12.2015 | 16:00
Εσωτερικά ο ναός είχε ημικίονες ιωνικου ρυθμού με ιωνικά κιονόκρανα και όχι κορινθιακα όπως αναφέρει το άρθρο. Το μοναδικό κορινθιακό κιονόκρανο ήταν στον κίονα που βρίσκεται στον άξονα στο βάθος του ναού και θεωρείται το αρχαιότερο γνωστό κορινθιακό κιονόκρανο (θραύσματα υπάρχουν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο).
Πηγή:Μαθήματα Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής-Χ.Μπούρας
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή