Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Λούλα Αναγνωστάκη: «Όσο και αν τη χτυπάω μέσα από τα έργα μου, είμαι υπέρ της Ελλάδας»

Σε μια από τις ελάχιστες συνεντεύξεις της, η κορυφαία θεατρική συγγραφέας της Ελλάδας, που πέθανε σαν σήμερα, μίλησε με πρωτοφανή ειλικρίνεια και απλότητα.
Η Λούλα Αναγνωστάκη στο σπίτι της για το περιοδικό 01, Νοέμβριος 1995. Φωτο: Σπύρος Στάβερης

Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη. Στην Αγία Σοφία. Τότε που άνθιζε ο πόλεμος. Πολύ μικρή, αλλά τον θυμάμαι. Tον Eμφύλιο τον έζησα, μεγάλωσα μέσα από αυτόν. Σχολείο πήγα εκεί. Ήμουν καλή, αλλά όχι πρώτη μαθήτρια. Πέρασα Νομικά στη Θεσσαλονίκη. Δεν ήθελα με τίποτα να γίνω δικηγόρος. Πήρα το πτυχίο, πήρα και το χαρτί από τον Άρειο Πάγο, έτσι, για να μη λένε. Μου φαινόταν σαχλό σκηνικό το δικαστήριο. Όλη αυτή η σοβαροφάνεια, το να φορέσεις καλό σακάκι, αυτό, το άλλο. Γελούσα με κάτι τέτοια, ενώ οι συμφοιτητές μου το έβρισκαν φυσικό.

 

• Παντρεύτηκα στην Αθήνα κι έμεινα εκεί. Αλλά τότε δεν λογάριαζα πόλεις ή πού θα μείνω. Απλώς επέλεξα την Αθήνα. Μετά την ανακάλυψα σιγά σιγά και μου άρεσε πάρα πολύ.

 

• Στην οικογένεια γράφαμε πάντα κρυφά ο ένας από τον άλλο. Ο γιος μου ο Θανάσης μόνο δημοσιευμένα τα δείχνει. Το ίδιο έκανε και ο αδερφός μου, ο Μανόλης. Περίεργος άνθρωπος ο Μανόλης. Είχε έναν κρυμμένο δυναμισμό. Τον έπιανε ο ενθουσιασμός, αλλά τον τραβούσε η γυναίκα του πίσω. Άλλα πράγματα ήθελε από τη ζωή του. Δεν ήθελε να έχει παντρευτεί, ήθελε να πάει στον ένοπλο αγώνα. Ο άντρας μου, ο Γιώργος ο Χειμωνάς, μου τα έδειχνε πριν δημοσιευτούν. Αλλά σαν τελειωμένα. Εγώ τα έδειχνα στον Γιώργο. Ήθελα τη γνώμη του. Μου έλεγε πάντα ότι ήταν ωραία, πράγμα που δεν ξέρω καθόλου αν ήταν αλήθεια.

 

Οι χαρακτήρες που με τραβούσαν ήταν αυτοί που στο τέλος σκοτώνονταν. Εγώ τους κάνω υπερβολικούς τους Έλληνες. Δεν είναι. Είναι αδικημένος λαός. Όσο και αν τη χτυπάω μέσα από τα έργα μου, είμαι υπέρ της Ελλάδας.

 

• Ήθελα να γίνω γνωστή. Όχι μετά μανίας, αλλά ήθελα. Να, βλέπετε, είμαι ειλικρινής. Τον Χειμωνά δεν τον ζήλευα καθόλου. Ποτέ. Ούτε εγώ, ούτε αυτός. Τον θαύμαζα. Ήταν εξαιρετικός. Η σωστή λέξη είναι αεικίνητος. Τον γνώρισα σχεδόν ταυτόχρονα με το έργο του. Είχα διαβάσει ένα νεανικό του, τον Πεισίστρατο, αλλά φαινόταν όλο το ταλέντο του. Δεν το κατάλαβα και πολύ. Όλα τα έργα του ήταν εξαιρετικά. Και ο θαυμασμός μου εμένα ήταν αληθινός και όχι επειδή ήταν κι ένας κούκλος. Δεν θυμάμαι να τον έχω βάλει σε κάποιο θεατρικό, επειδή απλά μπορεί να τον έχω βάλει και σε όλα. Ο Θανάσης, από την άλλη, δεν διάβαζε καθόλου. Όλη την ώρα στην τηλεόραση. Και με τον Ολυμπιακό. Ήμουν κι εγώ Ολυμπιακός, παρακολουθούσα πολύ την ομάδα και θύμωνα και με όσους δεν ήταν Ολυμπιακοί.

 

• Είχα άγχος για τη δουλειά μου, αλλά είναι πιο εύκολο να είσαι απλός στη ζωή παρά στο γράψιμο. Αφιερωνόμουν πολύ σε αυτό. Αλλά έγραφα γρήγορα. Πολύ το γούσταρα. Οι λέξεις είναι ωραίες. Δεν με δυσκόλεψε κανένα έργο. Πήγαινε σερί το γράψιμο. Την Παρέλαση την έγραψα αμέσως. Είχε δύο μονόπρακτα ο Κουν που δεν του πήγαιναν και μου είπε «γράψε μου ένα έργο». Γύρισα σπίτι και το έγραψα σ' ένα βράδυ. Τώρα μου έρχονται ιδέες, αλλά τις διώχνω. Άλλοτε τις περίμενα να έρθουν, τώρα μου έρχονται χωρίς να τις αποζητώ.

 

• Στις πρόβες πήγαινα, αλλά όχι με πάθος. Ντρεπόμουν. Οι παρεμβάσεις μου ήταν μυστικές και μόνο στον σκηνοθέτη. Αν είχα πολύ θάρρος, στον ηθοποιό. Αλλά πολύ διακριτικά. Ήθελα πάρα πολύ να γίνουν αυτές οι αλλαγές, αλλά δεν επέμενα. Ήμουν φρόνιμη. O Koυν με ρωτούσε πάντα και μόλις του έλεγα κάτι, ορμούσε στους ηθοποιούς. «Κάνε το αλλιώς, ηλίθιε». Ήταν πολύ αγχώδης, αλλά είχε ένα άγχος που πήγαινε μαζί με τη ζωή του. Συνεχώς σκεφτόταν το έργο που έκανε εκείνη την ώρα. Τίποτε άλλο. Τουλάχιστον όταν ήταν μαζί μου. Με τους δικούς του, δεν ξέρω.

 

• Οι χαρακτήρες που με τραβούσαν ήταν αυτοί που στο τέλος σκοτώνονταν. Εγώ τους κάνω υπερβολικούς τους Έλληνες. Δεν είναι. Είναι αδικημένος λαός. Όσο και αν τη χτυπάω μέσα από τα έργα μου, είμαι υπέρ της Ελλάδας.

 

Έχω να δω έργο μου δέκα χρόνια. Δεν έχω καμιά περιέργεια. Μου έχει φύγει πια. Όχι, ούτε στο θέατρο, ούτε πουθενά. Δεν θέλω να βγαίνω έξω. Παλιά έβγαινα κάθε βράδυ. Φωτο: Σπύρος Στάβερης
Έχω να δω έργο μου δέκα χρόνια. Δεν έχω καμιά περιέργεια. Μου έχει φύγει πια. Όχι, ούτε στο θέατρο, ούτε πουθενά. Δεν θέλω να βγαίνω έξω. Παλιά έβγαινα κάθε βράδυ. Φωτο: Σπύρος Στάβερης

 

• Παρά τα όσα γίνονται, δεν νιώθω την ανάγκη να πω κάτι. Η πολιτική, όπως και στα έργα μου, γίνεται ενώ εμείς ζούμε την καθημερινή μας ζωή. Την παράγουμε κι εμείς, ακολουθώντας τη σειρά. Δεν ψάχνω να βρω τις αιτίες πια που συμβαίνουν τα πράγματα. Παλιά έψαχνα. Και τσακωνόμουν για την πολιτική. Σήμερα, ας πούμε, δεν νομίζω ότι έγιναν λάθη όσον αφορά τον Εμφύλιο. Αυτό που έγινε τώρα είναι λάθος. Θα σας πω την άποψή μου λιγάκι χονδροειδώς. Πιστεύω ότι όλες οι πληγές του παρελθόντος πέρασαν. Αυτό που δεν θα περάσει είναι αυτό που γίνεται με το Μνημόνιο.

 

• Ήθελα να παίξω στο Ο ουρανός κατακόκκινος. Αλλά θα ήταν εκκεντρικό νομίζω. Ήταν ιδέα της Μαλβίνας. «Παίξ' το», μου λέει, «είναι ευκαιρία. Θα χαλάσει κόσμο». Αλλά δεν το έπαιξα. Τώρα μπορεί και να το έχω μετανιώσει που δεν το έκανα.

 

• Θύμωνα με τις κακές κριτικές, για μια μέρα όμως μόνο. Eίχα πάρει μια φορά τον Γεωργουσόπουλο τηλέφωνο και μου είχε πει «α, εσείς είστε, αριστούργημα το έργο σας» κ.λπ. και του απαντώ, «μα, πώς γίνεται, αφού εσείς το βρίζετε». Είναι περίεργοι άνθρωποι οι κριτικοί. Δεν πιστεύω σε αυτούς. Περισσότερο, δηλαδή, απ' ό,τι πιστεύω στους ανθρώπους.

 

• Έχω να δω έργο μου δέκα χρόνια. Δεν έχω καμιά περιέργεια. Μου έχει φύγει πια. Όχι, ούτε στο θέατρο, ούτε πουθενά. Δεν θέλω να βγαίνω έξω. Παλιά έβγαινα κάθε βράδυ. Εδώ, στο Κολωνάκι. Σινεμά στο Έμπασσυ, καθόμουν με τις ώρες στη Βιβλιοθήκη. Είναι ένα καφέ όπου τρώει και πίνει κανείς. Πάνε τσόκαρα, πάνε καθηγήτριες, πάνε όλοι. Τελευταία φορά βγήκα πριν από τρία χρόνια, να πάω στον οδοντογιατρό. Μου αρέσει εδώ που κάθομαι. Έρχονται εδώ άνθρωποι που θέλω, που έχω κάτι να συζητήσω μαζί τους. Βλέπω τηλεόραση, αλλά δεν διακρίνω τα γράμματα. Πολλά ελληνικά έργα, συζητήσεις και ειδήσεις. Ευτυχώς που δεν πάω θέατρο πια. Μαρτύριο είναι το θέατρο. Μαρτύριο, επειδή γράφω θέατρο.

 

• Ό,τι ώρα θέλω ξυπνάω, ό,τι ώρα θέλω κοιμάμαι, Ό,τι θέλω κάνω. Κάνω έναν περίεργο ύπνο, που είναι ταυτόχρονα ελαφρύς και βαθύς. Βλέπω φοβερά όνειρα. Αυτό είναι το μόνο ανεξήγητο. Βλέπω όνειρα τα οποία δεν έβλεπα παλιά. Πρόσωπα περίεργα, δρόμους περίεργους. Τρομερούς, μεγάλους δρόμους που ξαφνικά στενεύουν και στη στροφή βλέπω μία τρομερή μορφή. Αλλά ξυπνάω πολύ ήσυχη. Ξανακοιμάμαι και ξαναβλέπω το ίδιο όνειρο να συνεχίζεται. Αλλά αυτό δεν γινόταν ποτέ. Σηκώνομαι, ανάβω το φως, το σβήνω, ξανά το ίδιο όνειρο. Ανεβαίνω σκάλες, σκάλες. Δρόμους. Απαίσιους δρόμους. Σπίτια, το ένα δίπλα στο άλλο κι εγώ να προχωρώ ανάμεσα.

 

• Όλοι με κατηγορούν ότι δεν είμαι νοικοκυρά. Δεν μαγείρεψα ποτέ. Είχα κόμπλεξ με αυτό και το έκρυβα. Ζήλευα, όχι όμως παθολογικά. Δεν νιώθω καθόλου εκκεντρική. Αυτό που ζω τώρα, βέβαια, είναι εκκεντρικό, αλλά εγώ το βρίσκω φυσιολογικό. Επίσης, τι θα πει πνευματικός άνθρωπος; Σαχλαμάρα. Είναι μόνο αυτοί που κάθονται και σκέφτονται ένα μεγάλο πρόβλημα της κοινωνίας ή γενικότερα; Λένε «πνευματικός» και εννοούν από καθηγητές πανεπιστημίου μέχρι τυχάρπαστους ηθοποιούς.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αυτή είναι η πρώτη συνέντευξη που έδωσε ποτέ η Λούλα Αναγνωστάκη- στον Στάθη Τσαγκαρουσιάνο
Η σημαντικότερη ελληνίδα θεατρική συγγραφέας δεν έδινε ποτέ συνεντέυξεις, μέχρι που πείσθηκε να δημοσιευτεί αυτό το κέιμενο στη «Γυναίκα» το 1999 με τίτλο «Η Μεγάλη Σιωπηλή».
Η Λούλα Αναγνωστακη διαβάζει η ίδια ολόκληρο το έργο της «Ουρανός κατακόκκινος»
Από μια κασέτα που η ίδια είχε δώσει στον Σταμάτη Κραουνάκη.
«Έζησα ωραία ζωή. Αλλά δεν το ήξερα»: Η τελευταία συνέντευξη της Λούλας Αναγνωστάκη
H σπουδαία θεατρική συγγραφέας που πέθανε σήμερα σε μια εξομολογητική συνέντευξη για τη ζωή τον έρωτα και το έργο της
Όλα για τη Λούλα Αναγνωστάκη
Μια βουτιά στο σύμπαν της κορυφαίας Ελληνίδας συγγραφέως στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών – Σκέψεις, εντυπώσεις, προοπτικές.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Όμως άντεξα»: Η Μάγδα Φύσσα μιλά στη LIFO
Η μητέρα του δολοφονημένου από τη Χρυσή Αυγή, Παύλου Φύσσα, σύμβολο αξιοπρέπειας και αγώνα ενάντια στις σκοτεινές ορμές της Ελλάδας, μιλά για τη ζωή της και όσα τη σημάδεψαν σε μια σπάνια προσωπική συνέντευξη.
Όταν η Άλκη Ζέη αφηγήθηκε τη ζωή της στη LIFO
Συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Κυψέλη, ζούσε στους Αμπελόκηπους.
Τατιάνα Μπόλαρη: Οι μεγάλες στιγμές μιας μαχητικής φωτορεπόρτερ
Η φωτορεπόρτερ του πρακτορείου Eurokinissi Τατιάνα Μπόλαρη αφηγείται τη ζωή της στη LiFO.
Όταν ο Κώστας Βουτσάς είχε αφηγηθεί τη ζωή του στη LIFO
Ηθοποιός. Γεννήθηκε στον Βύρωνα, ζούσε στο  Κολωνάκι. Έχασε πρωταγωνιστικό ρόλο πλάι στην Τζέιν Φόντα, επειδή δεν ήξερε αγγλικά.
Μαρία Κίτσου: Η πoλυσυζητημένη ηθοποιός της χρονιάς αφηγείται τη ζωή της στη LiFO
Λαίδη Μακμπέθ στην παράσταση του Δημήτρη Λιγνάδη στο Εθνικό Θέατρο, Ελένη στις «Άγριες Μέλισσες» του ANT1: φέτος είναι, χωρίς αμφιβολία, η χρονιά της Μαρίας Κίτσου.
Άννα Λόντου: Η προγονή και κληρονόμος του Γιώργου Σεφέρη αφηγείται τη ζωή της στη LiFO
Η ζωή δίπλα στον Σεφέρη, η αυτοκτονία της Πηνελόπης Δέλτα, το σπίτι της οδού Άγρας και άλλες πτυχές μιας μυθιστορηματικής καθημερινότητας.
Η Όλια Λαζαρίδου αφηγείται τη ζωή της στη LIFO
Ηθοποιός, γεννήθηκε στο Κολωνάκι, ζει στα Εξάρχεια. Αγαπά τους γέρους και τα παιδιά γιατί είναι σε μια ηλικία που δεν διεκδικούν τίποτα.
Όταν η Τζένη Βάνου είχε αφηγηθεί τη ζωή της στη LIFO
Τραγουδίστρια. Γεννήθηκε στην πλατεία Αττικής το 1939 και πέθανε στις 5 Φεβρουαρίου 2014. Δεν εκτίμησε ποτέ όσο θα έπρεπε «τη χρυσόσκονη που την έλουσε ο Θεός».
Ματθαίος Γιωσαφάτ: «Ο γάμος είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες της χρόνιας κατάθλιψης»
Ο κορυφαίος Έλληνας ψυχίατρος-ψυχαναλυτής και συνιδρυτής της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας σε μια σπάνια συνέντευξη.
Γιάννης Καϋμενάκης: «Για να μάθεις για το κρασί έχεις τρεις τρόπους. Σπουδάζοντας, πίνοντας ή ταξιδεύοντας»
Οινοχόος, ιδιοκτήτης του Paleo Wine Store στον Πειραιά. Γεννήθηκε στον Κορυδαλλό, ζει στον Πειραιά. Θεωρεί ότι αλλάζει δραματικά η κατάσταση στο ελληνικό κρασί – προς το καλύτερο.
Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας: «Η Αθήνα συγκαταλέγεται στις πιο άσχημες πόλεις σε όλον τον κόσμο»
Αρχιτέκτων, ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ. Γεννήθηκε και ζει στο Κολωνάκι. Θεωρεί ότι η μεγαλύτερη φυσιογνωμία της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής σκέψης κατά τον 20ό αιώνα ήταν ο Λε Κορμπιζιέ.
Όταν ο Μένης Κουμανταρέας είχε αφηγηθεί τη ζωή του στη LiFO
«Όταν γράφεις μια ιστορία για την πόλη πρέπει να κοιτάς τους ήρωες από πολύ κοντά και να είσαι αποστασιοποιημένος κιόλας. Η αρχική φωλιά για να τους βρεις είναι πάντα ο εαυτός σου».
Μάκης Θεοφυλακτόπουλος: «Βλέπω νέα παιδιά, χαρά Θεού- η ελπίδα, το καλό κομμάτι της κοινωνίας»
O σπουδαίος Έλληνας ζωγράφος Μάκης Θεοφυλακτόπουλος αφηγείται τη ζωή του στη LIFO
Κώστας Μπακογιάννης: «Δεν ξέρεις πόσο θα ήθελα να ζει ο πατέρας μου και να με έχει δει δήμαρχο της Αθήνας»
Ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης αυτοβιογραφείται στη μακροβιότερη στήλη της LiFO.
Οι Αθηναίοι της LiFO: Οι δημοσιογράφοι που γράφουν τη στήλη για 15 χρόνια αφηγούνται την εμπειρία τους
Λίγο πριν από τα εγκαίνια της μεγάλης φωτογραφικής έκθεσης «Οι Αθηναίοι της LiFO» στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, παλιοί και νέοι συνεργάτες της LiFO θυμούνται μερικές από τις πιο εντυπωσιακές φωτογραφίες στην ιστορία της στήλης και καταγράφουν εμπειρίες από το making of.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή