Βικτώρια Μπόζικ. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO
Βικτώρια Μπόζικ. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO

 

Πρωτομπήκα στο σπίτι της Λένας Πλάτωνος το 2004, τότε που, σύμφωνα με την ίδια, περνούσε τον Μεσαίωνά της. Όχι ως δημοσιογράφος, αλλά ως φαν της μουσικής της. Θυμάμαι καλά που είχα φύγει εκείνη τη μέρα από το σπίτι της σε όχι ιδιαίτερα καλή ψυχολογική κατάσταση, μα μέχρι να φτάσω στη στάση του λεωφορείου είχα τραγουδήσει από μέσα μου τα λόγια ολόκληρου σχεδόν του «Γκάλοπ» της. Τότε την είχα δει να είναι μόνη της. Ήξερα, όμως, πως μαζί της έμενε μια άλλη γυναίκα, που έτυχε απλώς να μην τη γνωρίσω. Το 2008 μπήκα ξανά στην οικία της Πλάτωνος και μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και στη ζωή της. Στην κοινή ζωή της με τη Βικτώρια Μπόζικ από την Ουκρανία. Μέσα σ' αυτά τα οκτώ χρόνια που πέρασαν συνειδητοποίησα πως η Βικτώρια, η Βίκυ μας, ήταν ένας από τους σημαντικότερους, αν όχι ο σημαντικότερος, άνθρωπος στο πλάι της Λένας Πλάτωνος. Ζήσαμε πολλά πράγματα, όμορφα και έντονα, αυτά τα οκτώ χρόνια: συναυλίες εντός και εκτός Αθηνών, τη συνεργασία με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Παλλάς, τη Μικρή Επίδαυρο, τις βραδιές στο Κύτταρο, τα πριβέ ρεσιτάλ για πιάνο της Ντόρας Μπακοπούλου, γυρίσματα για τηλεόραση και κινηματογράφο, τις απώλειες των φίλων, αλλά και γιορτές, γενέθλια, Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιές και Πάσχα... Αδύνατον να σκέφτομαι ακόμη και το απογευματινό τσάι ή τα μοναδικά ρωσικά φαγητά που δεν θα ξαναδοκιμάσουμε από τα χεράκια της Βίκυς. Δεν θα ξεχάσω την παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2011 στης Λένας: η μάνα μου μόλις είχε κάνει bypass στο Ωνάσειο και βρισκόταν στην Εντατική, με τα πνευμόνια της σε άσχημη κατάσταση. Υπήρχε ένα κλίμα παγωμάρας κι εγώ δεν μιλιόμουν. Στις 12 παρά τέταρτο, λίγο πριν αλλάξει ο χρόνος, μου τηλεφώνησαν από το Ωνάσειο και μου είπαν πως η μητέρα μου είχε βγει ήδη από την Εντατική και μεταφερθεί με μάσκα οξυγόνου στο δωμάτιό της. Η Βίκυ ήταν η πρώτη που έβαλε τα κλάματα από χαρά και άρχισε να χειροκροτεί, παρασέρνοντας και την υπόλοιπη παρέα. Ανθρώπινες στιγμές που δεν ξεχνιούνται... Από τη Βίκυ έμαθα και τη σπουδαία τραγουδίστρια, πολωνο-ρωσικής καταγωγής, την Anna German. Κι αυτή από καρκίνο έφυγε, νεότατη. Υπήρξε η πρώτη διδάξασα του τραγουδιού «Gori-Gori», της ρωσικής ρομάντζας που διασκεύασε και η Λένα στα «Ημερολόγιά» της για τη φωνή της Βικτώριας. Θυμάμαι, επίσης, εκείνη τη μοναδική εμφάνιση της Βικτώριας στο Ηρώδειο το 2008, στο comeback της Πλάτωνος. «Ποια είναι αυτή;» γυρίζει και με ρωτάει η Μαρία Φαραντούρη. «Η βοηθός της Πλάτωνος» την ενημερώνω. Και λέει τότε το αμίμητο η Φαραντούρη: «Μόνο η Πλάτωνος θα έβγαζε στο Ηρώδειο τη βοηθό της»! Πεθάναμε στα γέλια, αλλά μέσα σε λίγα λεπτά μείναμε αποσβολωμένοι από την τόσο ψυχωμένη ερμηνεία της ερασιτέχνιδας τραγουδίστριας! Η Βικτώρια αρρώστησε από καρκίνο το 2010. Αρχικά στο στήθος και κατόπιν σε συκώτι και εγκέφαλο. Εγχειρήσεις, χημειοθεραπείες, δύσκολες καταστάσεις... Κι εκείνη, ως το τέλος περήφανη και όμορφη Σλάβα, να κρύβει επιμελώς το γυμνό της κεφάλι με κάτι γουστόζικα τουρμπάνια. Ίσως αποτελεί σπάνια περίπτωση στα ιατρικά χρονικά, εφόσον οι γιατροί τής έδιναν ενάμιση χρόνο ζωής και άντεξε έξι ολόκληρα χρόνια, όρθια, στα πόδια της, με κέφι και αξιοπρέπεια, δίχως πόνους. Την περασμένη εβδομάδα η Βίκυ έφυγε ύστερα από ολιγόωρη παραμονή σε νοσοκομείο. Ήταν 65 ετών και αυτή είναι η ιστορία της με τη Λένα Πλάτωνος, όπως μου την αφηγήθηκαν οι ίδιες, ένα χαρούμενο βράδυ του 2009...

 

Οι δύο αυτές γυναίκες απέκτησαν έναν άρρηκτο δεσμό μεταξύ τους, που μόνο ο θάνατος κατάφερε να ισοπεδώσει. Δεν μπορούμε να ξέρουμε σε τι κατάσταση θα βρισκόταν σήμερα η σπουδαία συνθέτρια αν δεν παρουσιαζόταν στη ζωή της η Βικτώρια Μπόζικ.

 

Η Βικτώρια Μπόζικ ήρθε στην Ελλάδα από την Ουκρανία στα μέσα του 1990 με σκοπό την αναζήτηση μιας καλύτερης μοίρας. Είχε πάνω της μόνο 50.000 δραχμές. «Αν δεν βρω αμέσως δουλειά», είχε πει, «σε δεκαπέντε μέρες θα επιστρέψω στην Ουκρανία». Βρήκε, τελικά, δουλειά ως οικιακή βοηθός σε σπίτια ευκατάστατων ηλικιωμένων. Σχεδόν πάντα της τύχαινε να κλείσει τα μάτια των εργοδοτών της, και να ξεκινάει από το μηδέν κάθε φορά. Τον Μάιο του 2004, περνώντας από ένα μαγαζί με ρούχα της λεωφόρου Αλεξάνδρας, ρώτησε αν ήξεραν για καμιά δουλειά. «Να, εδώ από πάνω», της είπαν, «μένει μια μεγάλη Ελληνίδα συνθέτρια που αντιμετωπίζει προβλήματα και θέλει έναν άνθρωπο». Πήγε η Βίκυ από την οικία της Πλάτωνος με σκοπό να μείνει και να δουλέψει κοντά της, παρόλο που η γυναίκα που φρόντιζε ήδη τη Λένα –κάτι σαν την κακιά μάγισσα του παραμυθιού– δεν της φανέρωσε ότι θα τη χρειάζονταν μόνο για δύο εβδομάδες. Σ' εκείνη την πρώτη συνάντησή τους, η Βικτώρια, που αγαπούσε τους Ρώσους κλασικούς συνθέτες, άρχισε να μιλάει στη Λένα για τον Τσαϊκόφσκι και τον Σοστακόβιτς. Η Λένα άπλωσε το χέρι της, έπιασε το δικό της και την παρακάλεσε: «Μείνε κοντά μου». Δεν χρειάζεται να μπούμε σε ιδιωτικές λεπτομέρειες. Η άλλη γυναίκα εκδιώχθηκε (δεν την αποκάλεσα τυχαία «κακιά μάγισσα») και η Βικτώρια Μπόζικ έγινε σταδιακά η αδελφή ψυχή της Λένας Πλάτωνος! Τότε η Λένα ούτε που πλησίαζε το πιάνο στο σπίτι, ούτε καν άκουγε τους δικούς της δίσκους του παρελθόντος. Η Βικτώρια έκανε δουλειές και σιγοτραγουδούσε το ρωσικό «Gori-Gori». «Ξαναπές το αυτό» της ζητούσε συνέχεια η Λένα, μέχρι που η Βικτώρια της το ξέκοψε: «Μόνο αν βγάλεις τις νότες στο πιάνο και μου μάθεις να το παίζω!».

 

Σηκώθηκε έτσι η Λένα σιγά-σιγά, ξανακάθισε στο αγαπημένο της πιάνο και «έβγαλε» το τραγούδι. Μα, η Βικτώρια σκόπιμα έκανε το ίδιο λάθος, ώστε να επαναλαμβάνεται η ίδια σκηνή με τη Λένα στο πιάνο κι εκείνη δίπλα της να παίζουν το κομμάτι. Σε δύο εβδομάδες οι δυο τους έπαιζαν πιάνο για τέσσερα χέρια! Το 2006 κυκλοφόρησε από την Οδό Πανός το βιβλίο της Λένας Πλάτωνος «Τα λόγια μου». Στις 11.5.06 έγινε η παρουσίασή του, στην οποία η Βικτώρια ανάγκασε τη Λένα, κυριολεκτικά με το ζόρι, να παραστεί. Έτσι, η Λένα Πλάτωνος ξαναβγήκε απ' το σπίτι της έπειτα από πολλά χρόνια και γι' αυτό η 11η Μαΐου εκείνου του έτους σηματοδότησε τα δεύτερα γενέθλιά της! Το 2008 η Βικτώρια εμφανίστηκε στο Ηρώδειο, τελικά, να ερμηνεύει το «Gori-Gori», όπως στο Κύτταρο και στο Παλλάς λίγο αργότερα. Οι δύο αυτές γυναίκες απέκτησαν έναν άρρηκτο δεσμό μεταξύ τους, που μόνο ο θάνατος κατάφερε να ισοπεδώσει. Δεν μπορούμε να ξέρουμε σε τι κατάσταση θα βρισκόταν σήμερα η σπουδαία συνθέτρια αν δεν παρουσιαζόταν στη ζωή της η Βικτώρια Μπόζικ. Κι αυτό είναι που κάνει τον χαμό της ιδιαίτερα οδυνηρό για όλους όσοι τη συναναστραφήκαμε και την αγαπήσαμε. Και κάτι ακόμη, πολύ συγκινητικό: όταν πέθανε ο τελευταίος παππούς που φρόντιζε, η Βικτώρια έκανε την προσευχή της: «Κάνε, Θεέ μου, να βρω δουλειά σε κάποια γυναίκα, αλλά να είναι νεότερή μου, ώστε να φύγω εγώ πρώτη». Έτσι και συνέβη... Στο καλό, αγαπημένη Βικτώρια, η Λένα, το ελληνικό τραγούδι κατ' επέκταση αλλά και όλοι εμείς σού οφείλουμε πολλά και δεν πρόκειται να σε ξεχάσουμε ποτέ. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο...

 

Βικτώρια Μπόζικ - Γιάννης Παλαμίδας - Λένα Πλάτωνος. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO
Βικτώρια Μπόζικ - Γιάννης Παλαμίδας - Λένα Πλάτωνος. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO

 

Στο σπίτι της Λένας Πλάτωνος το 2010, η Βικτώρια Μπόζικ τραγουδάει με τον Γιάννη Παλαμίδα και την Πλάτωνος στο πιάνο. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO
Στο σπίτι της Λένας Πλάτωνος το 2010, η Βικτώρια Μπόζικ τραγουδάει με τον Γιάννη Παλαμίδα και την Πλάτωνος στο πιάνο. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO

 

Στα καμαρίνια του Κυττάρου το 2009 η Βικτώρια Μπόζικ με τη Μάρθα Φριντζήλα και την Τάνια Τσανακλίδου. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO
Στα καμαρίνια του Κυττάρου το 2009 η Βικτώρια Μπόζικ με τη Μάρθα Φριντζήλα και την Τάνια Τσανακλίδου. Φωτό: Αντώνης Μποσκοΐτης/ LIFO