Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΕΛΛΑΔΑ

Κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και 19ου αιώνα στο Μουσείο Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα

Επιτάφιοι από πολύτιμα υλικά που αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης φιλοξενούνται στην έκθεση

Τέσσερις εντυπωσιακοί κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και του 19ου αιώνα, κατασκευασμένοι από σατέν και βελούδινα υφάσματα με μεταξωτά κεντήματα, φιλοξενούνται στην έκθεση με θέμα: «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» που διοργανώνει η Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, στο Μουσείο Αργυροτεχνίας.


Η έκθεση, η οποία εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 19 Απριλίου και θα διαρκέσει και μέχρι τις 17 Ιουνίου 2019, αναδεικνύει για πρώτη φορά την μοναδική σημασία των εκκλησιαστικών αυτών κεντημάτων, τον συμβολισμό, την εικονογραφία και την τεχνοτροπία τους, αλλά και στοιχεία της εποχής κατά την οποία φιλοτεχνήθηκαν.


Ο επιτάφιος είναι ιερός πέπλος που χρησιμοποιείται τη Μεγάλη Παρασκευή στο τελετουργικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας και πρόκειται για ένα λειτουργικό άμφιο που απέκτησε επικήδειο νόημα από τον 14ο αιώνα και αποτελεί εξέλιξη του καλύμματος που ονομάζεται αήρ. Με τον αέρα σκεπάζονται τα Τίμια Δώρα, δηλαδή ο Άρτος και ο Οίνος.

 

Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.α.


Οι επιτάφιοι είναι κατασκευασμένοι από πολύτιμα υλικά (σατέν, βελούδο, μεταξωτά κεντήματα) ενώ για την διακόσμηση τους, οι κεντητές και οι κεντήτριες χρησιμοποιούσαν αργυρά και επίχρυσα σύρματα, ελάσματα, δίσκους (πούλιες) και μεταλλικά νήματα, ημιπολύτιμους λίθους, μαργαριτάρια ενώ αφιέρωναν πολλές ώρες για την δημιουργία τους.

 

Η προσφορά χρυσοκέντητων αμφίων σε ναούς ή μονές προσέδιδε μεγάλο κύρος στους δωρητές.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου


Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.ά.


Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα οι επιτάφιοι παρουσιάζουν πολυάνθρωπες παραστάσεις. Στα πρόσωπα του θείου δράματος προστίθενται μορφές, εικονίζονται ιεροί τόποι, κτίσματα, λειτουργικά αντικείμενα ενώ δεν λείπουν και σύμβολα όπως ο ήλιος και η σελήνη.

 

Σε αυτή την περίοδο ανήκουν και οι επιτάφιοι που θα παρουσιαστούν στην έκθεση και οι οποίοι αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης.


Ο ένας από τους τρεις επιταφίους αποδίδεται στην κεντητική της Κωνσταντινούπολης ενώ οι υπόλοιποι τρεις αποτελούν έργα βιεννέζικων εργαστηρίων.

 

Η κωνσταντινουπολίτικη τέχνη χαρακτηρίζεται από πολύτροπη τεχνική, ακριβά υλικά και ανώτερη ποιότητα κεντήματος από όλα τα άλλα εργαστήρια στον χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

 

Η βιεννέζικη τέχνη χαρακτηρίζεται από τη δυτικότροπη εικονογραφία, το επίπεδο κέντημα του κυρίως θέματος και τη μπαρόκ διακόσμηση από μεταλλικά νήματα στην παρυφή του εργόχειρου.

 

Η έκθεση, πέρα από τους τέσσερις επιταφίους, εμπλουτίζεται με μια αμφιπρόσωπη εικόνα του 14ου αιώνα με παράσταση Άκρας Ταπείνωσης και Παναγίας Οδηγήτριας, καθώς και με ιερά σκεύη που σχετίζονται με τη λειτουργία του επιταφίου.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης
Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1816)  με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1816) με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Ποτήριο,
Ποτήριο,

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Δισκάριο
Δισκάριο

 

Αήρ
Αήρ

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Αστερίσκος
Αστερίσκος

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πάσχα σημαίνει... Από τον Δημήτρη Πολιτάκη
Κάτι γι' αυτή την ενδιάμεση ανοιξιάτικη ανάπαυλα, πάντα με άστατο καιρό, που είναι γιορτή, αλλά όχι ακριβώς διακοπές και κρύβει διάφορες ψυχικές αναστατώσεις
Το Πάσχα του Μιχάλη Μιχαήλ
Θυμάμαι και την εικόνα του ζυμωμένου φουκού, σκεπασμένου με πετσέτες της κουζίνας που περιμένει να έρθει το βράδυ για να χρησιμοποιηθεί.
Στην Ουκρανία τα αυγά του Πάσχα είναι έργα τέχνης
Κάθε Ουκρανός προσπαθεί να έχει τουλάχιστον ένα αυγό pysanka στο καλάθι του το Πάσχα
To Πάσχα του Άρη Δημοκίδη απ' το Α ως το Ω
Το πρώτο μου κείμενο στη Lifo έβερ, αναδημοσιευμένο απαράλλαχτα 12 χρόνια μετά :)
Χριστός: Το πιο λαμπρό αστέρι!
Από τον ελληνικό ''Ανήφορο του Γολγοθά'' μέχρι τον διεθνή ''Ιησού από τη Ναζαρέτ''

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σπάνιες φωτογραφίες από την επιστροφή των πολιτικών εξορίστων από τη Γυάρο
Το 1974 καταργείται η εξορία πλέον οριστικά και νομικά.
Τουρισμός εν μέσω πανδημίας: Μήπως λογαριάζουμε χωρίς τον ξενοδόχο;
Στις 15 Ιουνίου οι πύλες ανοίγουν ξανά για ξένους επισκέπτες. Πόσο έτοιμοι είμαστε όμως και πόσες πιθανότητες έχει η χώρα να κερδίσει το στοίχημα των πολλών εκατομμυρίων;
Γιώργος Παυλάκης: «Με ήπια μέτρα και σωστή συμπεριφορά ένα δεύτερο lockdown θα αποφευχθεί»
23 επίκαιρες ερωτήσεις για τον κορωνοϊό στον διακεκριμένο Έλληνα γιατρό που ηγείται του τμήματος Ανθρώπινων Ρετροϊών στο Εθνικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ για τον καρκίνο.
Κωνσταντίνος Σεπετάς: «Αυτή η δύσκολη συγκυρία δεν είναι ένας "αγώνας δρόμου" κινήσεων εντυπωσιασμού»
Ο Διευθυντής Πωλήσεων και Marketing της ΒΙΚΟΣ μιλά για όλα όσα προσέφερε η εταιρεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας και τη σημασία της κοινωνικής αλληλεγγύης.
ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ '20
Ένα φωτογραφικό δοκίμιο για την παράξενη προσδοκία του καλοκαιριού που έρχεται. Κείμενα: Δημήτρης Πολιτάκης, Στάθης Τσαγκαρουσιάνος
Γαϊδουροχώρα: Εδώ όπου τα γαϊδούρια ζουν ευτυχισμένα
Η μη κερδοσκοπική εταιρεία Γαϊδουροχώρα και το Ελληνικό Κέντρο για το Γαϊδούρι εργάζονται για την αλλαγή της νοοτροπίας μας απέναντι σε αυτό το απίθανο ζώο.
Σπάνιες φωτογραφίες από την Κέρκυρα του 1958-59
Χαμένα slides που βρέθηκαν σε ένα παλαιοπωλείο.
Θανάσης Φωκάς: Ο διακεκριμένος Έλληνας μαθηματικός παρουσιάζει στη LiFO τα αποτελέσματα της έρευνας του για τον κορωνοϊό
Ο κορυφαίος ακαδημαϊκός εξηγεί τον ρόλο των μαθηματικών μοντέλων στην πανδημία.
«Να ξεφύγουμε λίγο απ’την κλεισούρα»: Οι νέοι στις παραλίες ετοιμάζονται για ένα διαφορετικό καλοκαίρι
Βόλτες, take away καφέδες, αυθόρμητες παρέες, πιο χαλαρές και ίσως πιο αληθινές καταστάσεις θα χαρακτηρίσουν, όπως όλα δείχνουν, το φετινό καλοκαίρι.
«Είναι καφκικό»: Ο δικηγόρος του Βασίλη Δημάκη μιλά στο LiFO.gr για τον αγώνα του να σπουδάσει μέσα από τη φυλακή
Από τον Κορυδαλλό στα Γρεβενά και πίσω στα υπόγεια της αντιτρομοκρατικής – Ο δικηγόρος του Βασίλη Δημάκη μιλά στο LiFO.gr για όσα έχουν προηγηθεί.
Η πείνα του δέρματος στην εποχή της απόστασης, μέσα από 7 μαρτυρίες και απόψεις
Δύο ψυχολόγοι και ένας ψυχίατρος σχολιάζουν τις συνέπειες της κοινωνικής απόστασης, ενώ μία χορεύτρια, μία μασέρ, ένας φοιτητής με προβλήματα όρασης και μία sex worker περιγράφουν πώς επηρεάζονται από τις νέες συνθήκες.
Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα
Μια νεωτερική ερμηνεία του παραδοσιακού ιαπωνικού περιπτέρου τσαγιού στον κήπο του Βυζαντινού Μουσείου.
Ποιοι και γιατί πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας για την πανδημία;
Ο ιός που κατασκευάστηκε σε εργαστήριο, οι ψεύτικοι νεκροί, η πρόθεση του Μπιλ Γκέιτς να μας τσιπάρει, το ήδη έτοιμο εμβόλιο και αρκετές, ακόμα πιο εξωφρενικές θεωρίες συνωμοσίας κατακλύζουν τις τελευταίες εβδομάδες τα social και πολλά παραδοσιακά media.
Θα τα πούμε στην πλατεία Ομονοίας!
Η ελπίδα και η χαρά επιστρέφουν στην Ομόνοια.
Gov.gr: 40 πράγματα που γίνονται πλέον πανεύκολα από τον υπολογιστή μας
Το ψηφιακό ελληνικό Δημόσιο καταργεί τη γραφειοκρατία και οι πολίτες μπορούν πια να συνδέονται απευθείας με 16 υπουργεία, 41 φορείς και οργανισμούς, 5 ανεξάρτητες αρχές και περισσότερες από 500 υπηρεσίες.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή