Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΕΛΛΑΔΑ

Κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και 19ου αιώνα στο Μουσείο Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα

Επιτάφιοι από πολύτιμα υλικά που αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης φιλοξενούνται στην έκθεση

Τέσσερις εντυπωσιακοί κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και του 19ου αιώνα, κατασκευασμένοι από σατέν και βελούδινα υφάσματα με μεταξωτά κεντήματα, φιλοξενούνται στην έκθεση με θέμα: «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» που διοργανώνει η Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, στο Μουσείο Αργυροτεχνίας.


Η έκθεση, η οποία εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 19 Απριλίου και θα διαρκέσει και μέχρι τις 17 Ιουνίου 2019, αναδεικνύει για πρώτη φορά την μοναδική σημασία των εκκλησιαστικών αυτών κεντημάτων, τον συμβολισμό, την εικονογραφία και την τεχνοτροπία τους, αλλά και στοιχεία της εποχής κατά την οποία φιλοτεχνήθηκαν.


Ο επιτάφιος είναι ιερός πέπλος που χρησιμοποιείται τη Μεγάλη Παρασκευή στο τελετουργικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας και πρόκειται για ένα λειτουργικό άμφιο που απέκτησε επικήδειο νόημα από τον 14ο αιώνα και αποτελεί εξέλιξη του καλύμματος που ονομάζεται αήρ. Με τον αέρα σκεπάζονται τα Τίμια Δώρα, δηλαδή ο Άρτος και ο Οίνος.

 

Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.α.


Οι επιτάφιοι είναι κατασκευασμένοι από πολύτιμα υλικά (σατέν, βελούδο, μεταξωτά κεντήματα) ενώ για την διακόσμηση τους, οι κεντητές και οι κεντήτριες χρησιμοποιούσαν αργυρά και επίχρυσα σύρματα, ελάσματα, δίσκους (πούλιες) και μεταλλικά νήματα, ημιπολύτιμους λίθους, μαργαριτάρια ενώ αφιέρωναν πολλές ώρες για την δημιουργία τους.

 

Η προσφορά χρυσοκέντητων αμφίων σε ναούς ή μονές προσέδιδε μεγάλο κύρος στους δωρητές.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου


Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.ά.


Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα οι επιτάφιοι παρουσιάζουν πολυάνθρωπες παραστάσεις. Στα πρόσωπα του θείου δράματος προστίθενται μορφές, εικονίζονται ιεροί τόποι, κτίσματα, λειτουργικά αντικείμενα ενώ δεν λείπουν και σύμβολα όπως ο ήλιος και η σελήνη.

 

Σε αυτή την περίοδο ανήκουν και οι επιτάφιοι που θα παρουσιαστούν στην έκθεση και οι οποίοι αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης.


Ο ένας από τους τρεις επιταφίους αποδίδεται στην κεντητική της Κωνσταντινούπολης ενώ οι υπόλοιποι τρεις αποτελούν έργα βιεννέζικων εργαστηρίων.

 

Η κωνσταντινουπολίτικη τέχνη χαρακτηρίζεται από πολύτροπη τεχνική, ακριβά υλικά και ανώτερη ποιότητα κεντήματος από όλα τα άλλα εργαστήρια στον χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

 

Η βιεννέζικη τέχνη χαρακτηρίζεται από τη δυτικότροπη εικονογραφία, το επίπεδο κέντημα του κυρίως θέματος και τη μπαρόκ διακόσμηση από μεταλλικά νήματα στην παρυφή του εργόχειρου.

 

Η έκθεση, πέρα από τους τέσσερις επιταφίους, εμπλουτίζεται με μια αμφιπρόσωπη εικόνα του 14ου αιώνα με παράσταση Άκρας Ταπείνωσης και Παναγίας Οδηγήτριας, καθώς και με ιερά σκεύη που σχετίζονται με τη λειτουργία του επιταφίου.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης
Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1816)  με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1816) με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Ποτήριο,
Ποτήριο,

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Δισκάριο
Δισκάριο

 

Αήρ
Αήρ

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Αστερίσκος
Αστερίσκος

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πάσχα σημαίνει... Από τον Δημήτρη Πολιτάκη
Κάτι γι' αυτή την ενδιάμεση ανοιξιάτικη ανάπαυλα, πάντα με άστατο καιρό, που είναι γιορτή, αλλά όχι ακριβώς διακοπές και κρύβει διάφορες ψυχικές αναστατώσεις
Το Πάσχα του Μιχάλη Μιχαήλ
Θυμάμαι και την εικόνα του ζυμωμένου φουκού, σκεπασμένου με πετσέτες της κουζίνας που περιμένει να έρθει το βράδυ για να χρησιμοποιηθεί.
Στην Ουκρανία τα αυγά του Πάσχα είναι έργα τέχνης
Κάθε Ουκρανός προσπαθεί να έχει τουλάχιστον ένα αυγό pysanka στο καλάθι του το Πάσχα
To Πάσχα του Άρη Δημοκίδη απ' το Α ως το Ω
Το πρώτο μου κείμενο στη Lifo έβερ, αναδημοσιευμένο απαράλλαχτα 12 χρόνια μετά :)
Χριστός: Το πιο λαμπρό αστέρι!
Από τον ελληνικό ''Ανήφορο του Γολγοθά'' μέχρι τον διεθνή ''Ιησού από τη Ναζαρέτ''

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι Έλληνες 17χρονοι στον πλανήτη Εκλογές: Τι λένε, τι ψηφίζουν...
Στις σημερινές εκλογές, για πρώτη φορά στην ιστορία της Ελλάδας, ψηφίζουν και όσοι έχουν συμπληρώσει τα 17. Τέσσερις ανήλικοι ψηφοφόροι μάς μιλούν προτού βρεθούν για πρώτη φορά στις κάλπες.
Κάποτε τα μακαρόνια συσκευάζονταν με το χέρι
Μια σπάνια φωτογραφία σε ένα από τα παλιότερα εργοστάσια ζυμαρικών, την ΑΒΕΖ.
Εταιρική κοινωνική ευθύνη: Όταν οι επιχειρήσεις επιστρέφουν το καλό στην κοινωνία
Η επίκουρη καθηγήτρια του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ Αικατερίνη Σταυριανέα και ο αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Εταιρικής Ευθύνης Νίκος Αυλώνας μιλούν για τη σημασία και την ανάγκη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις σύγχρονες κοινωνίες.
Καταγγελίες για παραμέληση υπέρβαρου ασθενούς από γιατρούς στην Κομοτηνή - Έκκληση για βοήθεια
Η τραγική καθημερινότητα του Σιαχίν Σερήφ στον Ήφαιστο Κομοτηνής
Αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες
Το σπίτι με τις χρωματιστές κολοκύθες
Πριν 12 χρόνια, μια συντάκτρια της LifO είχε κυκλοφορήσει με μπούρκα στο Κολωνάκι. Καταλαβαίνετε...
Το 2006, πριν το μεγάλο προσφυγικό κύμα, είχαμε αναρωτηθεί τι θα γινόταν αν μια συντάκτριά μας κυκλοφορούσε ως μουσουλμάνα στους δρόμους της Αθήνας για ένα απόγευμα. Τα δείγματα ρατσισμού ήταν σαφή από τότε.
ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ: Είσαι 17; Έχεις 10 πολύ καλούς λόγους να ψηφίσεις
Αν είσαι 17, έχεις το δικαίωμα να ψηφίσεις στις εκλογές της Κυριακής - και μερικούς πολύ καλούς λόγους επίσης
Πεζοπορία στα μονοπάτια της Τήνου: κάτι σαν μαγεία
To Τinos Trails αναδεικνύει όλα τα μυστικά του όμορφου τόπου των Κυκλάδων.
Εκλογικά περίπτερα στην Αθήνα: Σχεδόν κανείς δεν σέβεται τον εκλογικό νόμο
Τι συμβαίνει με τις διαστάσεις που πρέπει να έχουν τα εκλογικά κέντρα στην Αθήνα και για ποιον λόγο αυτό το θέμα δεν φαίνεται να αγγίζει τους υποψηφίους - ειδικά των μεγάλων κομμάτων;
Ο Δημήτρης Χατζής είναι ο τελευταίος σιδεράς της Τήνου
Τον συναντήσαμε στον Πύργο, την κοιτίδα της μαρμαροτεχνίας, και μας μιλά για την τέχνη του σιδηρουργού που χάνεται στο πέρασμα του χρόνου.
Έτσι ήταν οι οδικοί σταθμοί του ΕΟΤ τη δεκαετία του '60
Μια εποχή πολύ πριν τους σημερινούς ΣΕΑ.
«Ομάδα Προσφοράς ΟΠΑΠ»: Τρεις ευχές για τα παιδιά του Make-A-Wish και τρία συλλεκτικά αντικείμενα για εμάς
Πώς θα μπούμε δωρεάν στην ομάδα που παίζει για καλό σκοπό
Η ζωή και το έργο της «Μάννας του Στρατιώτου»
Η αδελφή του Παύλου Μελά, Άννα Μελά - Παπαδοπούλου υπήρξε μια σημαντική γυναίκα με μεγάλη προσφορά.
Μινωϊκά
Σύγχρονες επιρροές από την μινωϊκή αρχιτεκτονική
Ποια ήταν η Κυρά της Ρω και γιατί υπήρξε τόσο σπουδαία στη μοναξιά της;
Η ιστορία της γυναίκας-σύμβολο που πέθανε σαν σήμερα και ολόκληρη η θρυλική εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού για τη θρυλική προστάτρια της ακριτικής νήσου
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή