Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΕΛΛΑΔΑ

Κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και 19ου αιώνα στο Μουσείο Αργυροτεχνίας στα Ιωάννινα

Επιτάφιοι από πολύτιμα υλικά που αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης φιλοξενούνται στην έκθεση

Τέσσερις εντυπωσιακοί κεντητοί επιτάφιοι του 18ου και του 19ου αιώνα, κατασκευασμένοι από σατέν και βελούδινα υφάσματα με μεταξωτά κεντήματα, φιλοξενούνται στην έκθεση με θέμα: «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» που διοργανώνει η Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, στο Μουσείο Αργυροτεχνίας.


Η έκθεση, η οποία εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 19 Απριλίου και θα διαρκέσει και μέχρι τις 17 Ιουνίου 2019, αναδεικνύει για πρώτη φορά την μοναδική σημασία των εκκλησιαστικών αυτών κεντημάτων, τον συμβολισμό, την εικονογραφία και την τεχνοτροπία τους, αλλά και στοιχεία της εποχής κατά την οποία φιλοτεχνήθηκαν.


Ο επιτάφιος είναι ιερός πέπλος που χρησιμοποιείται τη Μεγάλη Παρασκευή στο τελετουργικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας και πρόκειται για ένα λειτουργικό άμφιο που απέκτησε επικήδειο νόημα από τον 14ο αιώνα και αποτελεί εξέλιξη του καλύμματος που ονομάζεται αήρ. Με τον αέρα σκεπάζονται τα Τίμια Δώρα, δηλαδή ο Άρτος και ο Οίνος.

 

Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.α.


Οι επιτάφιοι είναι κατασκευασμένοι από πολύτιμα υλικά (σατέν, βελούδο, μεταξωτά κεντήματα) ενώ για την διακόσμηση τους, οι κεντητές και οι κεντήτριες χρησιμοποιούσαν αργυρά και επίχρυσα σύρματα, ελάσματα, δίσκους (πούλιες) και μεταλλικά νήματα, ημιπολύτιμους λίθους, μαργαριτάρια ενώ αφιέρωναν πολλές ώρες για την δημιουργία τους.

 

Η προσφορά χρυσοκέντητων αμφίων σε ναούς ή μονές προσέδιδε μεγάλο κύρος στους δωρητές.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου


Η σύνθεση του εικονογραφικού διακόσμου του επιταφίου ήταν αρχικά λιτή. Προέβαλε το θεολογικό περιεχόμενο της σταυρικής θυσίας, την Θεία Ευχαριστία, η οποία αποδίδεται με τον Χριστό νεκρό, ενώ σταδιακά προστέθηκαν στοιχεία όπως ο Σταυρός και τα πρόσωπα του Επιτάφιου θρήνου, όπως η Θεοτόκος, οι μυροφόρες κ.ά.


Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα οι επιτάφιοι παρουσιάζουν πολυάνθρωπες παραστάσεις. Στα πρόσωπα του θείου δράματος προστίθενται μορφές, εικονίζονται ιεροί τόποι, κτίσματα, λειτουργικά αντικείμενα ενώ δεν λείπουν και σύμβολα όπως ο ήλιος και η σελήνη.

 

Σε αυτή την περίοδο ανήκουν και οι επιτάφιοι που θα παρουσιαστούν στην έκθεση και οι οποίοι αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης.


Ο ένας από τους τρεις επιταφίους αποδίδεται στην κεντητική της Κωνσταντινούπολης ενώ οι υπόλοιποι τρεις αποτελούν έργα βιεννέζικων εργαστηρίων.

 

Η κωνσταντινουπολίτικη τέχνη χαρακτηρίζεται από πολύτροπη τεχνική, ακριβά υλικά και ανώτερη ποιότητα κεντήματος από όλα τα άλλα εργαστήρια στον χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

 

Η βιεννέζικη τέχνη χαρακτηρίζεται από τη δυτικότροπη εικονογραφία, το επίπεδο κέντημα του κυρίως θέματος και τη μπαρόκ διακόσμηση από μεταλλικά νήματα στην παρυφή του εργόχειρου.

 

Η έκθεση, πέρα από τους τέσσερις επιταφίους, εμπλουτίζεται με μια αμφιπρόσωπη εικόνα του 14ου αιώνα με παράσταση Άκρας Ταπείνωσης και Παναγίας Οδηγήτριας, καθώς και με ιερά σκεύη που σχετίζονται με τη λειτουργία του επιταφίου.

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης
Κεντητός επιτάφιος (1780) με επιγραφή του Γιαννιώτη δωρητή Γεωργίου Κρομμύδη Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρεια του κεντητού επιταφίου

 

Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Κεντητός επιτάφιος, μέσα 19ου αιώνα. Συνδυάζει ζωγραφική σε μουσαμά, για τα πρόσωπα και τα γυμνά μέρη του σώματος, και κεντήματος, για τα ενδύματα και τα αντικείμενα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1733). Τα πρόσωπα του Θρήνου αναπτύσσονται σε πολλά επίπεδα με πρώτη τη Θεοτόκο που αγκαλιάζει τον Υιό της και δίπλα τη Μάρθα. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Κεντητός επιτάφιος  (1816)  με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.
Κεντητός επιτάφιος (1816) με πολυπρόσωπη παράσταση του Θρήνου. Αποδίδεται σε εργαστήριο της Βιέννης.

 

Ποτήριο,
Ποτήριο,

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Δισκάριο
Δισκάριο

 

Αήρ
Αήρ

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας
Άποψη της έκθεσης «Κεντητοί επιτάφιοι στα Ιωάννινα, 18ος και 19ος αι.» στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

 

Αστερίσκος
Αστερίσκος

 

Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου
Λεπτομέρειες του κεντητού επιταφίου

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πάσχα σημαίνει... Από τον Δημήτρη Πολιτάκη
Κάτι γι' αυτή την ενδιάμεση ανοιξιάτικη ανάπαυλα, πάντα με άστατο καιρό, που είναι γιορτή, αλλά όχι ακριβώς διακοπές και κρύβει διάφορες ψυχικές αναστατώσεις
Το Πάσχα του Μιχάλη Μιχαήλ
Θυμάμαι και την εικόνα του ζυμωμένου φουκού, σκεπασμένου με πετσέτες της κουζίνας που περιμένει να έρθει το βράδυ για να χρησιμοποιηθεί.
Στην Ουκρανία τα αυγά του Πάσχα είναι έργα τέχνης
Κάθε Ουκρανός προσπαθεί να έχει τουλάχιστον ένα αυγό pysanka στο καλάθι του το Πάσχα
To Πάσχα του Άρη Δημοκίδη απ' το Α ως το Ω
Το πρώτο μου κείμενο στη Lifo έβερ, αναδημοσιευμένο απαράλλαχτα 12 χρόνια μετά :)
Χριστός: Το πιο λαμπρό αστέρι!
Από τον ελληνικό ''Ανήφορο του Γολγοθά'' μέχρι τον διεθνή ''Ιησού από τη Ναζαρέτ''

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Βαμβακού Λακωνίας: Ένα κατάφυτο ορεινό χωριό ζωντανεύει ξανά
Η LiFO βρέθηκε στη «Vamvakou Revival», μια πρωτοβουλία πέντε φίλων που στηρίζει ηθικά και οικονομικά το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), καθώς το χωριό είναι ο τόπος καταγωγής του Σ. Νιάρχου
Μύκονος ιντερνάσιοναλ: το πιο επιτυχημένο ελληνικό νησί είναι μια διεθνής αναφορά της καλοπέρασης
Η Μύκονος διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά που την ανάγουν σ' ένα μοναδικό διεθνώς μέρος. Χρειάζεται να την εξερευνήσεις και να μη μείνεις μόνο σε όσα έχεις ακούσει γι' αυτήν
Αντικύθηρα: είναι αλήθεια ή fake news ότι σε επιδοτούν για να μετεγκατασταθείς εκεί με σπίτι, οικόπεδο και 500 ευρώ;
Τι ισχύει πραγματικά για μια επίμονη «είδηση» που σέρνεται προ δύο ετών σε ξένα Μέσα (και αρκετά ελληνικά);
Βιοϊατρικές Επιστήμες: ένα πεδίο σπουδών που φιλοδοξεί να αντιστρέψει το ελληνικό brain drain
Ο Δρ. Θεοχάρης Θεοχαρίδης, Καθηγητής Φαρμακολογίας και Εσωτερικής Παθολογίας και επικεφαλής του νέου τμήματος σπουδών του Deree, εξηγεί
Σεΐχηδες της Ηπείρου  (1)
'Ενα ρεπορτάζ στην περιοχή των Ιωαννίνων από το γαλλικό οικολογικό σάιτ Reporterre
Summer Choice: 5 προτάσεις για φαγητό και ποτό στην καλοκαιρινή Αθήνα
Εστιατόρια, μπαρ και all-day χώροι για να περάσουμε καλά στην πόλη όλο το καλοκαίρι
Οι εύζωνες και τι συμβολίζουν οι 400 δίπλες της φουστανέλας τους
Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός συμβολισμών που αποδίδονται στα χαρακτηριστικά της ευζωνικής στολής.
O Σταύρος Μπένος μιλά για το «Διάζωμα», την κόντρα του με το υπουργείο Πολιτισμού και την «μετα-οθωμανική» δημόσια διοίκηση
Ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ και πρόεδρος του σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ μιλά για την τελευταία εκλογική αναμέτρηση, τον χώρο της κεντροαριστεράς, τα Εξάρχεια και το πώς τα ερείπια τον ακολουθούν σε όλη του τη ζωή.
Κώστας Σκαρμέας: «Οι εκλογές έδειξαν ότι η κοινωνία καταδίκασε ήδη τη ΧΑ, σειρά παίρνει τώρα η δικαιοσύνη»
Μια κουβέντα με τον νεότερο ηλικιακά συνήγορο-μέλος της Πολιτικής Αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής για το πώς έχει διαμορφωθεί το τοπίο καθώς εισερχόμαστε στην τελική της φάση, με τις απολογίες των κατηγορούμενων να έχουν ήδη ξεκινήσει
Γιορτή προβατίνας, σαρδέλας, παστελιού και άλλα παραδοσιακά καλοκαιρινά γλέντια
Πανηγύρια και γιορτές που διοργανώνονται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας το καλοκαίρι και προσελκύουν πλήθος κόσμου για αυθεντική διασκέδαση
Ο άνθρωπος που πάλεψε για το 112 εξηγεί τι πήγε στραβά
«10 χρόνια μετά, και διαπιστώνοντας ότι τέτοιο σύστημα δεν δουλεύει ακόμη, δε μπορώ να αφήσω ασχολίαστο το θέμα»
Τα ορφανά του Δημοτικού Βρεφοκομείου Αθηνών
Oι συγκλονιστικές φωτογραφίες της Βούλας Παπαϊωάννου κυκλοφόρησαν σε ένα συλλεκτικό «Λεύκωμα ζωής» από το Κέντρο Ερευνών «Ρίζες» και το Μουσείο Μπενάκη
Oι αρκουδιάρηδες: Συγκλονιστικές φωτογραφίες από το πιο βάρβαρο ελληνικό έθιμο κακοποίησης ζώων
Το ελεεινό αυτό θέαμα αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες αιτίες εξαφάνισης της αρκούδας, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οι «εκπαιδευτές» σκοτώνουν τη μητέρα για να αιχμαλωτίσουν το μικρό.
Οι αμμόλοφοι της Καλογριάς
Εντάσσονται στο Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου - Στροφυλιάς
 Η ιστορία του Πέτρου του Πελεκάνου στη Μύκονο
Πως ένας πελεκάνος κατέληξε να γίνει η μασκότ του πιο κοσμοπολίτικου ελληνικού νησιού.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή