Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
To ελληνικό καλοκαίρι στο σινεμά της τελευταίας δεκαετίας
Σινεμά

To ελληνικό καλοκαίρι στο σινεμά της τελευταίας δεκαετίας

Από το «Wasted Youth» και το «Suntan» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου μέχρι το μικρού μήκους «Heatwave» του Φωκίωνος Ξένου, συγκεντρώσαμε μερικές από τα πιο χαρακτηριστικές καλοκαιρινές ταινίες της πρόσφατης ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής.

Η βαριά βιομηχανία μας είναι ο τουρισμός. Το φημισμένο ως τα πέρατα της γης «greek kefi» είναι συνυφασμένο με εικόνες από θάλασσα, ηλιοβασιλέματα και κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική. Ο Ανδρέας έλεγε ότι δεν θα προκήρυσσε εκλογές το καλοκαίρι, για να μη χαλάσει τα «μπάνια του λαού».

Μην τα πολυλογούμε, το να γράψεις ότι η σχέση μας με το καλοκαίρι είναι απλώς έντονη θα ήταν ευφημισμός. Μοιραία, το ελληνικό καλοκαίρι έχει σταθεί πηγή έμπνευσης για το ελληνικό σινεμά, από τις λαϊκές ηθογραφίες του Φίνου και τις νεωτεριστικές κατασκευές του ΝΕΚ μέχρι σήμερα. Χρυσές παραλίες, ηλιοκαμένα σώματα, αστικά τοπία που κοχλάζουν από τη ζέστη, ανοιχτά παράθυρα διαμερισμάτων και η Πανεπιστημίου δίχως αυτοκίνητα συνθέτουν, μεταξύ άλλων, την εικονογραφία του ελληνικού καλοκαιριού, όπως έχει αποτυπωθεί στο σινεμά.

 

Την τελευταία δεκαετία, με την άνοδο του ρεύματος που μερίδα της κριτικής βάφτισε «weird wave» και τη διείσδυση της ελληνικής παραγωγής στα ξένα φεστιβάλ η θεματολογία έγινε εξωστρεφής, στόχευσε σε ένα ευρύτερο, διεθνές κοινό κι έτσι το ιδιότυπο φαινόμενο του ελληνικού καλοκαιριού απασχόλησε λιγότερο το εγχώριο σινεμά.

 

Αν υπάρχει μια ταινία στην οποία αυτό το χαρακτηριστικό αποτελεί δομικό στοιχείο, αυτή είναι το Suntan (2016) του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου. Όπου ιατρός χαμηλών τόνων διορίζεται στην Αντίπαρο, θέλει να βιώσει τη διονυσιακή εμπειρία του ελληνικού καλοκαιριού και καταλήγει να γνωρίσει το τελευταίο και από την καλή και από την ανάποδη. Γυμνά σώματα, μίνι-μάρκετ, greek καμάκι και απωθημένα που βράζουν σε μια στυλιζαρισμένη ιστορία καθυστερημένης ενηλικίωσης. Στο Wasted Youth (2011) του ίδιου σκηνοθέτη οι καλοκαιρινές συνθήκες εξυπηρετούν τη δραματουργία και η υψηλή θερμοκρασία οξύνει τη νευρικότητα του μεσήλικα οικογενειάρχη που μοιάζει να ψάχνει αφορμή για να εκτονωθεί.

 

Suntan (2016)
Suntan (2016)

 

Suntan (2016)
Suntan (2016)

 

Suntan (2016)
Suntan (2016)

 

Χρυσές παραλίες, ηλιοκαμένα σώματα, αστικά τοπία που κοχλάζουν από τη ζέστη, ανοιχτά παράθυρα διαμερισμάτων και η Πανεπιστημίου δίχως αυτοκίνητα συνθέτουν, μεταξύ άλλων, την εικονογραφία του ελληνικού καλοκαιριού, όπως έχει αποτυπωθεί στο σινεμά.

 

 

Ανάλογη η λειτουργία του καύσωνα και στο μεταμοντέρνο Άφτερλωβ (2016) του Στέργιου Πάσχου, όπου πρώην εραστές κλείνονται σε βίλα στην Αθήνα και μένουν εκεί μέχρι να τα ξαναβρούν, με τη θερμοκρασία να ανεβάζει την ένταση των αψιμαχιών τους και το χλωριούχο νερό της πισίνας να υπόσχεται τη λύτρωση. Το μπλε της πισίνας ‒και το υγρό στοιχείο γενικότερα‒ είναι πανταχού παρόν και στην Άπνοια (2010) του Άρη Μπαφαλούκα, από τις ωραιότερες και δυστυχώς άγνωστες ελληνικές ταινίες της δεκαετίας. Πρόκειται για δράμα μυστηρίου με εντυπωσιακές υποβρύχιες σκηνές και άφθονα σκηνοθετικά τρικ προς εξυπηρέτηση μιας συγκινητικής ιστορίας με αρχή, μέση και τέλος, αρετή διόλου αυτονόητη για την εγχώρια μυθοπλασία.

 

O Χάρης Φραγκούλης στο Άφτερλωβ.
O Χάρης Φραγκούλης στο Άφτερλωβ.


Μέσα στη δεκαετία επανήλθε και ο Γιώργος Πανουσόπουλος. Από τους ηδονοβλεπτικούς Απέναντι (1981), που εκτυλίσσονται σε μια Αθήνα που καίγεται από τον καύσωνα, μέχρι το ηδονικό Μ' αγαπάς; (1988), όπου τα γυμνά σώματα γίνονται ένα με το φυσικό τοπίο, ο Γιώργος Πανουσόπουλος είναι πιθανότατα ο κατεξοχήν σκηνοθέτης του ελληνικού καλοκαιριού και του ερωτισμού που το συνοδεύει. Στο γυρισμένο στην Ικαρία Σ' αυτήν τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει (2018) ένας Γάλλος ευρωβουλευτής και μια Ελληνίδα οικονομολόγος καταφθάνουν στη φανταστική νήσο Αρμενάκι για να πραγματοποιήσουν οικονομικό έλεγχο –προφανείς και όχι ιδιαίτερα λεπτοί οι παραλληλισμοί‒, για να βρεθούν μπροστά σε μια αυτάρκη κοινωνία εμπράγματης οικονομίας, ελευθέρων ηθών και διαλλακτικής στάσης ζωής. Τα στιγμιότυπα από την καθημερινότητα των κατοίκων παρουσιάζουν σποραδικό ενδιαφέρον, στη σκηνή του χορού, στη φωτιά, υπό το σεληνόφως, θαρρείς πως ο φακός συνέλαβε λαθραία απόσπασμα από κάποιο βακχικό δρώμενο.

 

Σ' αυτήν τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει (2018)
Σ' αυτήν τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει (2018)


Η Ικαρία δεν είναι το μοναδικό νησί που έχει φιλοξενήσει ελληνική παραγωγή θερινών διαθέσεων στις παραλίες του. Στη Νήσο (2009) του Χρήστου Δήμα –βγήκε 29.12.2009 στις αίθουσες‒ και στο σίκουέλ της η γραφική Σίφνος και μια σειρά από ακόμα πιο γραφικούς χαρακτήρες πρωταγωνιστούν σε μία από τις εμπορικότερες κωμωδίες της δεκαετίας. Η Νάξος ήταν η τοποθεσία που επέλεξε ο Νίκος Ζαπατίνας για να επιχειρήσει μια σύγχρονη ανάγνωση του παλιού, λαϊκού ελληνικού σινεμά με ατυχή αποτελέσματα στο Περιμένοντας τη Νονά (2019).

 

Στη Νοσταλγό (2015) της Ελένης Αλεξανδράκη, μια κινηματογραφική αφιέρωση στον λογοτεχνικό κόσμο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με αφετηρία το ομώνυμο διήγημά του, η Νίσυρος λειτουργεί ως ιδανικό σκηνικό, με το ανενεργό ηφαίστειο να σηματοδοτεί συναισθήματα και πάθη παρεμφερώς ανενεργά στο εσωτερικό της ηρωίδας, μα έτοιμα να αφυπνιστούν με το κατάλληλο ερέθισμα. Τέλος, η Άνδρος φιλοξενεί τέσσερις νεαρές κοπέλες στη Winona (2019) του Αλέξανδρου Βούλγαρη, μια φέτα θερινής ραστώνης, ένα αβαρές, σαν την εποχή, παιχνίδι με τα κινηματογραφικά είδη.

 

Η Winona (2019) του Αλέξανδρου Βούλγαρη γυρίστηκε στην παραλία Ζορκός της Άνδρου.
Η Winona (2019) του Αλέξανδρου Βούλγαρη γυρίστηκε στην παραλία Ζορκός της Άνδρου.


Στο πεδίο του σινεμά μικρού μήκους, που έχει αποκτήσει με τα χρόνια το δικό του πιστό κοινό και διακρίνεται διαρκώς στο εξωτερικό, το ελληνικό καλοκαίρι διεκδίκησε (και πήρε) το μερίδιο που του αναλογούσε μέσα στη δεκαετία. Στο γυρισμένο στη Σύρο Postcards from the end of the world (2019) του Κωνσταντίνου Αντωνόπουλου οι καλοκαιρινές διακοπές μιας οικογένειας συμπίπτουν με το τέλος του κόσμου. Η voice-over αφήγηση βγάζει αρκετό γέλιο, γίνεται συχνά κυνικό, αλλά κατά βάθος πιστεύει πως, έστω και λίγο πριν από το τέλος, θα φιλιώσουμε. Στη σουρεαλιστικών διαθέσεων και υπαρξιστικού υποστρώματος Έκδυση (2015) της Φαίδρας Τσολίνα ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος περιφέρει την απόγνωσή του απ' όσα τον ταλανίζουν στο αφιλόξενα ηλιόλουστο μανιάτικο τοπίο και βρίσκει το εφαλτήριο μιας νέας αρχής στην παραλία.

 

Η Αλεπού (2016) της Ζακλίν Λέντζου εκτυλίσσεται μια πολύ ζεστή καλοκαιρινή μέρα στην Αθήνα, όπου ένας έφηβος περνά λίγες στιγμές νωθρότητας και ανεμελιάς με τα μικρότερα αδέρφια και τη φίλη του, πριν έρθει απότομα μια βίαιη μετάβαση στην ενηλικίωση. Στην Joanna (2017) ο Παναγιώτης Φαφούτης επιστρατεύει την Υβόννη Μαλτέζου, εμπνέεται από την ιστορία της Γιαννούλας της Κουλουρούς, η οποία ντυνόταν νύφη κάθε μέρα και περίμενε στο λιμάνι έναν γαμπρό που δεν έφτανε ποτέ, και γυρίζει κάτω από τον ήλιο της Πάτρας ένα καυστικό φιλμάκι που απο-ρομαντικοποιεί (και) το ελληνικό καλοκαίρι.

 

Πάνω απ' όλα, όμως, το Heatwave (2019) του Φωκίωνος Ξένου ήταν εκείνο που έχτισε, μέσω της τεχνικής του stop motion animation, μια μικρογραφία του καλοκαιριού μας, αναπλάθοντας ευρηματικά γνώριμους ανθρωπότυπους και εικόνες που συναντάς κάθε καλοκαίρι στις ελληνικές παραλίες. Και, δυστυχώς ή ευτυχώς, θα συνεχίσεις να συναντάς, γιατί μερικά πράγματα μένουν αναλλοίωτα στον χρόνο.

 

Στην Joanna (2017) ο Παναγιώτης Φαφούτης επιστρατεύει την Υβόννη Μαλτέζου.
Στην Joanna (2017) ο Παναγιώτης Φαφούτης επιστρατεύει την Υβόννη Μαλτέζου.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο αθώος, καλοκαιρινός παράδεισος του Γιώργου Πανουσόπουλου
Ο ερωτισμός στις λίγες ταινίες του ορμητικού σκηνοθέτη είναι πάντα συνδυασμένος με το ελληνικό καλοκαίρι, την ανεμελιά, τη γύμνια και τη δικαιοσύνη του ενστίκτου. Ωστόσο, υπάρχουν και γι’ αυτόν θέματα ταμπού.
10+2 ελληνικές ταινίες της περιόδου 1969-70 που εξακολουθούν να εντυπωσιάζουν μετά από 50 χρόνια
Στην εποχή τους δεν βρέθηκαν στις πρώτες θέσεις των εισιτηρίων, έχουν όμως να επιδείξουν πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία.
Cinobo: Μια ελληνική streaming πλατφόρμα γεμάτη με εξαιρετικές ταινίες
Η ελληνική πλατφόρμα που εγκαινιάστηκε πριν από λίγο καιρό διαθέτει κινηματογραφικές επιλογές από το κλασικό και σύγχρονο world cinema, ανεξάρτητα και φεστιβαλικά διαμάντια, συν ένα μεγάλο μέρος της πρόσφατης ελληνικής παραγωγής – και όλα αυτά με χαμηλή μηνιαία συνδρομή.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νύχτες Πρεμιέρας 2020: Κόντρα σε όλες τις αντιξοότητες
Μερικά highlights από τη φετινή διοργάνωση που για πρώτη φορά στην 26χρονη πορεία της θα πραγματοποιηθεί τελικά σε 7 θερινά σινεμά.
Podcast/ Tenet, Ι 'm thinking of ending things: Ο Θ. Κουτσογιαννόπουλος συζητά με τον Δ. Πολιτάκη
Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος και ο Δημήτρης Πολιτάκης μιλούν για τα δύο πρόσφατα mindfuck που μας επιφύλασσαν το «Tenet» και το «I'm thinking of ending things», οι νέες ταινίες του Κρίστοφερ Νόλαν και του Τσάρλι Κάουφμαν
Οι τελευταίες μέρες του Ρόμπιν Γουίλιαμς
Ένα νέο ντοκιμαντέρ καταγράφει με συνταρακτικό, σε σημεία, τρόπο την κάθοδο του αυτόχειρα διάσημου κωμικού Ρόμπιν Γουίλιαμς σ’ έναν κόσμο σύγχυσης και παράνοιας εξαιτίας μιας καλπάζουσας μορφής άνοιας από την οποία δεν γνώριζε ότι πάσχει.
Αλέξανδρος Τζώνης: Ο σκηνογράφος του «Ποτέ την Κυριακή» ανασύρει μνήμες από μια συναρπαστική εποχή
Με αφορμή τα 60 χρόνια από την πρώτη προβολή του «Ποτέ την Κυριακή», ο μόλις 21χρονος τότε σκηνογράφος της ταινίας, βοηθός του Γιάννη Τσαρούχη και μετέπειτα διαπρεπής αρχιτέκτονας και θεωρητικός μιλά για τη ζωή και την πορεία του.
10 ταινίες για να μπείτε σε φθινοπωρινή διάθεση
Καθώς μπαίνουμε σιγά σιγά στη φθινοπωρινή εποχή, στήσαμε μια λίστα με ανάλογες ταινίες, για να ενταχθούμε ομαλότερα στην πρέπουσα ψυχική διάθεση.
«Performance», 50 χρόνια μετά: Μια ταινία – ένα αίνιγμα
Η ιστορία και το παρασκήνιο του θρυλικού φιλμ που προβάλλεται αυτό το Σάββατο στη Ριβιέρα από το «Midnight Express».
Ο Ντέιβιντ Λιντς μιλάει για τον διαλογισμό, τη δημιουργικότητα και την τέχνη
Μια συνέντευξη του χαρισματικού σκηνοθέτη στη συγγραφέα Susie Pearl.
Podcast: Συζητώντας για τις Νύχτες Πρεμιέρας με τον Λουκά Κατσίκα
O Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος και το εβδομαδιαίο podcast του
10 χαρακτηριστικές ταινίες που αναδεικνύουν τη σχολική εμπειρία
Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς ανατρέχουμε σε 10 ταινίες που αναδεικνύουν τη σχολική εμπειρία, τόσο από την καλή όσο και από την κακή της πλευρά.
Motorway 65: Ο αυτοκινητόδρομος που οδηγεί την Εύη Καλογηροπούλου στο Φεστιβάλ των Καννών
Η εικαστικός και κινηματογραφίστρια διαγωνίζεται για τον Χρυσό Φοίνικα με μια ταινία μικρού μήκους που μιλά γι’ αυτά που ενώνουν και χωρίζουν τους κατοίκους της Ελευσίνας.
Η ηθοποιός Diana Rigg, που έφυγε προσφάτως από τη ζωή, είχε «Το Άξιον Εστί» του Θεοδωράκη στη δισκοθήκη της
Η πρωταγωνίστρια των «Εκδικητών» και του «Game of Thrones» υπήρξε μια πολύ διαβασμένη και υποψιασμένη ηθοποιός.
Νύχτες Πρεμιέρας 2020: Αυτές είναι οι μουσικές ταινίες της φετινής διοργάνωσης
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νύχτες Πρεμιέρας επιστρέφει για 26η χρονιά, συστήνοντας για πρώτη φορά μια υβριδική διοργάνωση.
Monday: Πρώτες εντυπώσεις από τη νέα ταινία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου
Προοριζόταν για το φεστιβάλ της Tribeca, τελικά θα κάνει πρεμιέρα στο Τορόντο, κι εμείς είδαμε το πολυαναμενόμενο «Monday» από τους πρώτους.
Φρανσουάζ Αρντί: η Γαλλίδα πρωταγωνίστρια της ταινίας «Μια Σφαίρα στην Καρδιά», που γυριζόταν στην Ελλάδα το 1965
Η ταινία του Jean-Daniel Pollet με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη προβάλλεται τώρα, ξανά, μετά από 54 χρόνια.
Ξαναβλέποντας τις 29 ταινίες του Μπράιαν ντε Πάλμα
Ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς σκηνοθέτες των τελευταίων δεκαετιών κλείνει σήμερα τα 80 του. Ξαναβλέπουμε μία-μία όλες τις ταινίες της φιλμογραφίας του.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή