Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Πόλη Δίχως Εβραίους

Η απίστευτη ιστορία μιας ταινίας του 1924 που προέβλεψε την εκδίωξη των Εβραίων απ' τη Βιέννη και εθεωρείτο χαμένη μέχρι σήμερα
Πέρα απ' το χαμένο τέλος, εξαιρετικό ενδιαφέρον έχουν και άλλες κομμένες σκηνές που δείχνουν την καθημερινότητα των Εβραίων στη Βιέννη και τον αντισημιτισμό που έπρεπε να υποστούν.

Ενώ ο αντισημιτισμός ήταν πολύ συνηθισμένος στα πολιτικά πράγματα της Αυστρίας ήδη απ' τα τέλη του 19ου αιώνα -ειδικά στη Βιέννη όπου ζούσε η πλειονότητα των Εβραίων- το Σύνταγμα του 1867 είχε καταργήσει τους νόμους που επέτρεπαν τις διακρίσεις εναντίον των Εβραίων. 

 

Όμως, όπως γράφει το thehistoryblog, το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η πτώση της μοναρχίας των Αψβούργων και η επακόλουθη πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα βοήθησαν να αναδυθεί μια νέα, πιο βίαιη και οργανωμένη μορφή αντισημιτισμού. Το Antisemitenbund (αντισημιτική ομάδα) ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 1919 και τον ίδιο μήνα οκτώ ομιλητές ζήτησαν ενώπιον του Δημάρχου της Βιέννης την εκδίωξη όλων των Εβραίων απ' την πόλη. 5.000 θεατές χειροκρότησαν ενθουσιασμένοι. Όταν το Antisemitenbund οργάνωσε διάσκεψη το 1921 πάνω από 40,000 άνθρωποι συμμετείχαν.

 

Δεν επρόκειτο απλώς για λόγια. Επιφανείς Εβραίοι -συγγραφείς, διανοούμενοι, εκδότες- έπεφταν θύματα άγριων ξυλοδαρμών στους δρόμους, και τα δικαστήρια δεν προστάτευαν τα θύματα. Ο δημοφιλής συγγραφέας Hugo Bettauer έγινε στόχος των αντισημιτικών κομμάτων (που δεν ήταν και λίγα - μιλάμε για το Κόμμα των Ναζί, το Χριστιανοσοσιαλιστικό Κόμμα και το Λαϊκό Κόμμα της Μεγάλης Γερμανίας) λόγω των γραπτών του.

 

Η ταινία έκανε την πρεμιέρα της στη Βιέννη στις 25 Ιουλίου του 1924, και παρότι δεν ήταν τόσο επιτυχημένη όσο το βιβλίο, οι Ναζί έκαναν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, και προκάλεσαν ζημιές στα σινεμά.

 

Γεννημένος το 1872 και γιος εύπορου Εβραίου χρηματιστή, ο Bettauer άλλαξε επισήμως θρησκεία και έγινε Χριστιανός όταν πήγε στρατό στα 18 του. Δεν ήταν γνήσιος ο προσηλυτισμός του - το έκανε μόνο επειδή οι Εβραίοι δεν είχαν καμιά ελπίδα ανέλιξης στις ένοπλες δυνάμεις. Τελικά όμως ήταν υπερβολικά αντισυμβατικός και η καριέρα του στο στρατό -για την οποία άλλαξε θρησκεία- έληξε μετά από μερικούς μήνες.

 

Έγινε γνωστός γράφοντας σατιρικά κείμενα. Το πιο γνωστό του μυθιστόρημα ήταν το Die Stadt ohne Juden: Ein Roman von Übermorgen (Η Πόλη Δίχως Εβραίους: Ένα Μυθιστόρημα από το Μεθαύριο), που εκδόθηκε το 1922. Η πλοκή διαδραματίζεται στη Βιέννη και το βιβλίο σατιρίζει τον αυξανόμενο αντισημιτισμό στην πολιτική και τις τέχνες. Ένας πολιτικός ονόματι Dr. Karl Schwertfeger -ο χαρακτήρας βασίστηκε στον πρώην Δήμαρχο της Βιέννης Karl Lueger τον οποίο θα εκθείαζε ο Χίλτερ στο "Ο Αγών Μου"- διατάζει την εκδίωξη όλων των Εβραίων απ' τη Βιέννη.

 

Σε μια κίνηση που σχεδόν προέβλεπε ό,τι θα ακολουθούσε, ο Schwertfeger δανείζεται βαγόνια και διώχνει τους 200.000 Εβραίους της Βιέννης προς τα ανατολικά. Σύντομα όμως η πόλη καταρρέει και οι πολιτικοί παρακαλούν τους Εβραίους να επιστρέψουν. Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ πουλώντας πάνω από 250.000 αντίτυπα και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. 

 

Η αντίδραση των αντισημιτικών κομμάτων ήταν άμεση. Κατηγορήθηκε για Κομμουνισμό και «διαφθορέας της νεολαίας». Μάλιστα οι αρχές τον κατηγόρησαν για 16 αδικήματα. Ανέλπιστα, στη δίκη του αθωώθηκε και για τα 16. 

 

Δεν επρόκειτο απλώς για λόγια. Επιφανείς Εβραίοι -συγγραφείς, διανοούμενοι, εκδότες- έπεφταν θύματα άγριων ξυλοδαρμών στους δρόμους, και τα δικαστήρια δεν προστάτευαν τα θύματα.
Δεν επρόκειτο απλώς για λόγια. Επιφανείς Εβραίοι -συγγραφείς, διανοούμενοι, εκδότες- έπεφταν θύματα άγριων ξυλοδαρμών στους δρόμους, και τα δικαστήρια δεν προστάτευαν τα θύματα.

 

Ένα χρόνο αργότερα, το μυθιστόρημα έγινε ταινία απ' τον σκηνοθέτη Hans Karl Breslauer. Προσπαθώντας να αποφύγει τις διαμάχες που είχε προκαλέσει το βιβλίο, αντί για τη Βιέννη επέλεξε να παρουσιάσει μια επινοημένη πόλη που λεγόταν Ουτοπία και άλλαξε πολλές ομοιότητες με πραγματικά πρόσωπα. Επίσης έδωσε έμφαση στα κωμικά στοιχεία της ιστορίας. Τίποτα απ' αυτά δεν βοήθησε. 

 

Η ταινία έκανε την πρεμιέρα της στη Βιέννη στις 25 Ιουλίου του 1924, και παρότι δεν ήταν τόσο επιτυχημένη όσο το βιβλίο, οι Ναζί έκαναν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, προκάλεσαν ζημιές στα σινεμά και κατηγόρησαν για άλλη μια φορά τον Bettauer στις εφημερίδες. Ο Αυστριακός ναζιστής Kaspar Hellering έγραψε έναν λίβελο ζητώντας το λυντσάρισμα «αυτών που μολύνουν τους ανθρώπους μας».

 

Στις 10 Μαρτίου του 1925, ένας Αυστριακός ονόματι Otto Rothstock έκανε ακριβώς αυτό. Πυροβόλησε τον Bettauer στο γραφείο του. Δυο εβδομάδες αργότερα, ο Bettauer υπέκυψε στα τραύματά του.

 

Ο δολοφόνος υποστήριξε ότι η πράξη του οφειλόταν στην ανηθικότητα του Bettauer (υποστήριζε τις ελεύθερες σχέσεις, έγραφε ερωτικές ιστορίες) αλλά δεν μπορούσε να ήταν σύμπτωση πως ο ίδιος ήταν πρώην μέλος του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος. Όσοι τον υποστήριξαν οικονομικά αλλά και νομικά ήταν είτε Ναζί ή είχαν στενούς δεσμούς με το κόμμα. Παρότι ποτέ δεν το παραδέχτηκε, το κίνητρό του ήταν ο αντισημιτισμός του. Δικάστηκε από φιλικά προσκείμενους στο κόμμα δικαστές κι αντί να καταδικαστεί σε φυλάκιση για το φόνο που διέπραξε εστάλη σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Μόλις 18 μήνες αργότερα ήταν και πάλι ελεύθερος.

 

 Όταν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση της κόπιας και χάρη στο πετυχημένο πλέον crowdfunding που έγινε, η Πόλη Δίχως Εβραίους θα μπορέσει επιτέλους να προβληθεί ολόκληρη, 90 ολόκληρα χρόνια μετά την πρεμιέρα της...
Όταν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση της κόπιας και χάρη στο πετυχημένο πλέον crowdfunding που έγινε, η Πόλη Δίχως Εβραίους θα μπορέσει επιτέλους να προβληθεί ολόκληρη, 90 ολόκληρα χρόνια μετά την πρεμιέρα της...


Η ταινία λογοκρίθηκε άγρια και απ' την κυβέρνηση αλλά και απ' τις τοπικές αρχές της Βιέννης. Μια πετσοκομμένη, ημιτελής εκδοχή της κατάφερε να διασωθεί σε ένα Ολλανδικό Μουσείο Κινηματογράφου (εντοπίστηκε εκεί το 1991), πράγμα που θεωρείται μίνι θαύμα από μόνο του, αν αναλογιστεί κανείς πόσο δύσκολα διατηρούνται τα υλικά του φιλμ εκείνης της εποχής αλλά και για το πώς γλίτωσε απ' τον πόλεμο. Είναι ένα απ' τα ελάχιστα αυστριακά εξπρεσιονιστικά φιλμ που επέζησαν -έστω και σε κουτσουρεμένη μορφή. 

 

Ξαφνικά όμως, τον Οκτώβριο του 2015, ένας Γάλλος συλλέκτης επικοινώνησε με το Αρχείο Αυστριακού Κινηματογράφου για να ενημερώσει πως βρήκε ένα ενδιαφέρον φιλμ σε μια υπαίθρια παρισινή αγορά. Όταν οι Αυστριακοί ειδήμονες εξέτασαν το υλικό διαπίστωσαν πως είχαν μόλις βρει την αυθεντική, ολοκληρωμένη κόπια της Πόλης Δίχως Εβραίους, χωρίς περικοπές και με το αυθεντικό της τέλος!

 

Πέρα απ' το χαμένο τέλος, εξαιρετικό ενδιαφέρον έχουν και άλλες κομμένες σκηνές που δείχνουν την καθημερινότητα των Εβραίων στη Βιέννη και τον αντισημιτισμό που έπρεπε να υπομείνουν. Και γενικότερα, το πολιτικό μήνυμα της ταινίας και η απεικόνιση του δολοφονικού μίσους των αντισημίτων είναι πολύ πιο εμφανή και καυστικά στην κανονική εκδοχή.

 

Όταν ολοκληρωθεί η αποκατάσταση της κόπιας και χάρη στο πετυχημένο πλέον crowdfunding που έγινε, η Πόλη Δίχως Εβραίους θα μπορέσει επιτέλους να προβληθεί ολόκληρη, 90 ολόκληρα χρόνια μετά την πρεμιέρα της...

 

 
ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Ιστορία γάμου»: Οι χωρισμένοι δεν γιορτάζουνε ποτέ
Και μετά την προβολή της ταινίας στο Netflix, ακολουθούν τα ερωτήματα: τελικά ποιος είχε δίκιο και με ποιον από τους δύο είμαστε εμείς; Κι αν χωρίζουν αυτοί, που, τέλος πάντων, φαίνονται να είχαν χτίσει μια ιδανική σχέση, τι ελπίδες έχουμε εμείς οι υπόλοιποι;
Μπραντ Πιτ: «Στα ‘90s κρυβόμουν και κάπνιζα διαρκώς μπάφους»
Στο τέλος μιας λαμπρής χρονιάς για την καριέρα του, ο 56χρονος σταρ μίλησε στο New York Times Magazine για τις παλιές του ανασφάλειες, για τη σκηνή με το LSD στο «Κάποτε…στο Χόλιγουντ» αλλά και για τον ρόλο του Αχιλλέα στην «Τροία», που τον έπεισε να αποφεύγει από τότε τόσο εμπορικές παραγωγές
Χρυσές Σφαίρες 2020: Ο «Ιρλανδός» προχωρά χωρίς τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο
Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος σχολιάζει τις φετινές υποψηφιότητες για τις Χρυσές Σφαίρες, επισημαίνοντας τα πρώτα φαβορί για την οσκαρική κούρσα.
 «Έχω γεράσει και με συγκινούν τα πάντα»: Ο Άντονι Χόπκινς δίνει συνέντευξη στον Μπραντ Πιτ
Ο Μπραντ Πιτ ανέλαβε να πάρει συνέντευξη από τον Άντονι Χόπκινς για τον περιοδικό Interview και ο 81χρονος ηθοποιός μίλησε εκ βαθέων στον συνάδελφο του για τα γεράματα, το «παιχνίδι της ανθρωπιάς», την ψευδαίσθηση αλλά και το μεγαλείο της ζωής.
Φλοράν Μαρσί: Ο αντισυμβατικός κινηματογραφιστής των επαναστάσεων
Ο σημαντικός Γάλλος σκηνοθέτης, τιμώμενο πρόσωπο στο 10ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, για περισσότερο από 20 χρόνια καταγράφει εξεγέρσεις, πολέμους, τη βία και τον θάνατο.
H μελαγχολία της συνενοχής: Ένα κείμενο για τον «Ιρλανδό» του Σκορσέζε
Μια ακραία διχαστική ταινία: Οι γνώμες για τον «Ιρλανδό» μπορεί να διαφέρουν, κανείς όμως δεν μοιάζει να είδε την ταινία που περίμενε να δει.
Ο Ντον Τζόνσον στα 70: «Κάποτε δεν περίμενα ότι θα φτάσω ούτε στα 30!»
Η στρατηγική του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι
Αυτό που βασικά ενδιέφερε τον πολυβραβευμένο Ιταλό σκηνοθέτη που πέθανε πέρσι στα 77 του χρόνια ήταν ο άνθρωπος μέσα στη δίνη της Ιστορίας και της πολιτικής, η ψυχή του και οι επιθυμίες του.
Αθήνα, σ' αγαπάω να της λες
Ένα βίντεο του Νίκου Πάστρα με μουσική του The Boy
Τσοντοσινεμά στην Ομόνοια
Mε αφορμή τα γενέθλια των 15 χρόνων LIFO, βρεθήκαμε στην πιο παλιά και αναρχική ζώνη του LIFO.gr. Tη ζώνη των πρώτων του blogs.
Ο Σύλλας Τζουμέρκας από το Μεσολόγγι στη Θάλασσα των Σαργασσών
Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Σύλλας Τζουμέρκας εξηγεί ποιες είναι οι προθέσεις και επιδιώξεις του με το «Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών», αναλύει, χωρίς σπόιλερ, τους δύο γυναικείους πρωταγωνιστικούς ρόλους και αποκαλύπτει τη φύση και το ύφος της τρίτης μεγάλου μήκους ταινίας του.
Μάρτιν Σκορσέζε: «Μαθαίνοντας να πεθαίνεις, περί αυτού πρόκειται»
«Μετά από τόση οργή και τόσον αγώνα στη ζωή, όλα τελικά καταλήγουν στον τρόπο εξόδου απ’ αυτή» λέει ο 76χρονος σκηνοθέτης μιλώντας στους Los Angeles Times για τον ‘Ιρλανδό’, το ελεγειακό μαφιόζικο έπος του που κλείνει οριστικά έναν μυθικό κύκλο ταινιών
Η κριτική μας για το «Ο Ιρλανδός» του Σκορσέζε: 5 άστρα - είναι αριστούργημα
Στη χρυσή του ωριμότητα ο Σκορσέζε γυρίζει ακόμη ένα αριστούργημα που επαξίως στέκεται στην πρώτη τριάδα των έργων του - ίσως μαζί με τον Ταξιτζή και το Οργισμένο Είδωλο.
10ο Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου της Αθήνας: Τα highlights της φετινής διοργάνωσης
Μια ματιά στο φετινό πρόγραμμα και δύο επιλογές που ξεχωρίσαμε από την ενότητα «Σεξουαλικές απελευθερώσεις, οπτικές επαναστάσεις»: το πρώτο γκέι φιλμ στην ιστορία του κινηματογράφου και την ιστορία μιας θρυλικής τρανς στο Βελιγράδι μετά τον εμφύλιο.
Το The Crown ως ξέπλυμα της μοναρχίας και ως απόηχος του Brexit
Η εξαιρετικά δημοφιλής και στη χώρα μας τηλεοπτική σειρά δεν είναι η πρώτη πρόσφατη παραγωγή υψηλού κύρους που φαίνεται να παρατηρεί με «ροζ γυαλιά» την σύγχρονη ιστορία της βρετανικής μοναρχίας.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή