Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ: «Βλέποντας Μουνκ είναι σα να διαβάζεις Ντοστογιέφσκι»

Με αφορμή το νέο του βιβλίο που έχει θέμα την τέχνη του δημιουργού της «Κραυγής», ο Νορβηγός συγγραφέας μιλά για το άμεσο, έντονα συναισθηματικό και πανίσχυρο έργο του μεγάλου ζωγράφου και συμπατριώτη του

Διάσημος κυρίως για τις έξι αυτοβιογραφικές νουβέλες του με γενικό τίτλο «Ο αγώνας μου», ο 50χρονος Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ μίλησε στον Guardian για την σχετικά πρόσφατη εμμονή του με το έργο του συμπατριώτη του Έντβαρτ Μουνκ, το οποίο αποτελεί και το θέμα του νέου του βιβλίου που κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα στα αγγλικά με τίτλο "So Much Longing in So Little Space: The Art of Edvard Munch" (Τόση πολλή λαχτάρα σε τόσο μικρό χώρο: Η τέχνη του Ένταβαρντ Μoυνκ), λίγο καιρό πριν την επικείμενη μεγάλη έκθεση του Νορβηγού ζωγράφου στο Βρετανικό Μουσείο.

 

Όλοι όσοι προέρχονται από τη Νορβηγία γνωρίζουν τον Μουνκ. H «Κραυγή» είναι μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της κουλτούρας μας. Την έχουμε δει όλοι τόσες πολλές φορές που πλεόν είναι σα να μην τη βλέπουμε. Την πρώτη φορά που είδα «αληθινό» πίνακα του Μουνκ ήταν στην Εθνική Πινακοθήκη του Όσλο. Θα πρέπει να ήμουν 17 και δεν είχα ξαναπάει σε μουσείο. Γενικά μου άρεσε μάλλον η εμπειρία, όταν όμως έστριψα σε μια γωνία και βρέθηκα ξαφνικά στην αίθουσα του Μουνκ, όλα άλλαξαν. Τα έργα ήταν σε άλλο επίπεδο. Είχα πάθει σοκ.

 

Ως χαρακτήρας, ο Μουνκ ήταν μια σύνθετη μίξη διαφορετικών και αλληλοσυγκρουόμενων στοιχείων. Ήταν δύσκολος και αντικοινωνικός αλλά επίσης κομψός και κοσμοπολίτης.

 

Δεν είχα δει πολλή τέχνη ακόμα τότε, είχα όμως διαβάσει αρκετά βιβλία και μπορούσα να συγκρίνω αυτό που έβλεπα στα έργα του Μουνκ με την επίδραση που είχε πάνω μου η ανάγνωση των βιβλίων του Ντοστογιέφσκι. Ευθεία, άμεση και έντονα συναισθηματική. Όχι ακριβώς αντι – διανοητική, αλλά ήταν σα να μην έχει σχέση με τη νόηση. Σε κρατούσε σφιχτά και σ' αυτή την ηλικία χρειάζεσαι αυτή την υπαρξιακή διάσταση στην τέχνη.

 

Ως χαρακτήρας, ο Μουνκ ήταν μια σύνθετη μίξη διαφορετικών και αλληλοσυγκρουόμενων στοιχείων. Ήταν δύσκολος και αντικοινωνικός αλλά επίσης κομψός και κοσμοπολίτης. Προερχόταν από γνωστή οικογένεια, γεγονός που ίσως του πρόσφερε την αυτοπεποίθηση να συνεχίζει να κάνει αυτό που θέλει, παρότι αρχικά χλευαζόταν. Είχε γνώση της αξίας του. Συγχρόνως, ήταν εξαιρετικά ματαιόδοξος, εσωστρεφής και νευρικός σε βαθμό που δεν σταματούσε να μιλάει όταν τον κυρίευε η αμηχανία του.

 

Πιστεύω ότι ένιωθε πολύ απροστάτευτος απέναντι στον κόσμο και η ζωγραφική λειτουργούσε ως ασπίδα προστασίας. Ήταν επίσης αθεράπευτα νάρκισσος και ανίκανος για δεσμούς και σχέσεις, ειδικά με τις γυναίκες. Αυτό οφείλεται ίσως στο ότι έχασε τη μητέρα του όταν ήταν πέντε ετών και τη μεγαλύτερη αδελφή του, την οποία υπεραγαπούσε, όταν αυτός ήταν δεκατριών. Όποιος θέλει να τον κατανοήσει, θα πρέπει νομίζω να λάβει υπόψη αυτές τις απώλειες. Τα έργα του ήταν σε μεγάλο βαθμό ένας τρόπος για εκείνον να τις διαχειριστεί.

 

Πριν από λίγα χρόνια αγόρασα ένα print έργου του Μουνκ σε μια δημοπρασία. Είναι μια απλή απεικόνιση γυναικείας κεφαλής, πολύ όμορφης, με ολοζώντανα μάτια. Δεν πρόκειται για αριστούργημα, από τη στιγμή που μπορούσε άνετα να ζωγραφίσει άλλα δέκα τέτοια σε μια μέρα. Είναι συγκλονιστικό όμως να βλέπεις τον τρόπο που συναντώνται η απλότητα και η πολυπλοκότητα στις γραμμές του. Πάνω από όλα, ήταν άφθαστος στο σχέδιο.

 

Αυτοπροσωπογραφία με ισπανική γρίπη, 1919.
Αυτοπροσωπογραφία με ισπανική γρίπη, 1919.

 

Το να έχεις στην ιδιοκτησία σου έναν Μουνκ – ακόμα και print - θεωρείται ένδειξη «μπουρζουαζίας» στη Νορβηγία. Αποτελεί σύμβολο κοινωνικού στάτους, σημαίνει ότι έχεις λεφτά και φιλοδοξείς να αναρριχηθείς στην ταξική κλίμακα. Είναι σίγουρα κάτι που θα προκαλούσε χλευασμό και ειρωνεία στο νεαρό εαυτό μου. Το έχω στον τοίχο μου όμως το έργο και το κοιτάω συχνά.

 

Πολλά εικαστικά έργα μπορείς να τα παρατηρείς μέχρι ένα σημείο και μετά είναι σα να μην έχεις να δεις τίποτα πια, έχουν ξεθωριάσει στο βλέμμα σου. Αυτή η εικόνα όμως, ίσως εξαιτίας της απλότητάς της, παραμένει φρέσκια και ζωντανή και μου προσφέρει μεγάλη απόλαυση.

 

Στα παιδιά μου αρέσει επίσης ο Μουνκ. Νομίζω ότι οι νέοι ανταποκρίνονται στα έργα του επειδή στο μυαλό τους μοιάζει ξεκάθαρο αυτό που αντιπροσωπεύουν συναισθηματικά. Είναι άμεσα, απλά, ακατέργαστα, πανίσχυρα. Ένας από τους λόγους που «Η Κραυγή» είχε σοκάρει τόσο το κοινό όταν εμφανίστηκε ήταν η κατάργηση κάθε απόστασης ανάμεσα στον θεατή και στην εικόνα. Πρόκειται για άμεσο συναίσθημα.

 

Αυτό έμοιαζε επαναστατικό στη δεκαετία του 1890, όταν τα περισσότερα ζωγραφικά έργα ήταν γεμάτα από κάθε είδους εμπόδια. Τώρα όμως που ζούμε σε συνθήκες «άμεσου χρόνου», ο Μουνκ φαίνεται όχι μόνο διαχρονικός αλλά και απίστευτα σύγχρονος. Η εικόνα παραμένει ζωντανή.

 

Νεαρή γυναίκα στην παραλία, 1896
Νεαρή γυναίκα στην παραλία, 1896
Εφηβεία, 1894
Εφηβεία, 1894

 

Το βαμπίρ (Αγάπη και πόνος), 1894
Το βαμπίρ (Αγάπη και πόνος), 1894

 

"H «Κραυγή» είναι μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της κουλτούρας μας. Την έχουμε δει όλοι τόσες πολλές φορές που πλέον είναι σα να μην την βλέπουμε": Λεπτομέρεια λιθογραφίας του Μουνκ με βάση το διάσημο έργο του
"H «Κραυγή» είναι μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της κουλτούρας μας. Την έχουμε δει όλοι τόσες πολλές φορές που πλέον είναι σα να μην την βλέπουμε": Λεπτομέρεια λιθογραφίας του Μουνκ με βάση το διάσημο έργο του

 

Με στοιχεία από τον Guardian

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

O Έντβαρντ Μουνκ πέρα από την κραυγή του
Πώς η τέχνη του σπουδαίου Νορβηγού εξπρεσιονιστή που πέθανε σαν σήμερα το 1944 επηρέασε και επηρεάστηκε καθοριστικά από την ευρωπαϊκή πραγματικότητα των αρχών του 20ού αιώνα
Γιατί η άηχη «Κραυγή» του Έντβαρτ Μουνκ συγκλονίζει ακόμη
Σαν σήμερα γεννιέται ο καλλιτέχνης που τόλμησε να αποτυπώσει στους πίνακες του την απόγνωση του νου και την ψυχική διαταραχή, χωρίς ντροπή και περιστροφές
Έσπασε κάθε ρεκόρ η «Κραυγή» του Μουνκ
Δημοπρατήθηκε έναντι 119,92 εκατομμυρίων δολαρίων

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αλέξανδρος Ίσαρης: «Δεν είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, ούτε και αισιόδοξος ποιητής»
Ένα απόγευμα με τον πολυτάλαντο συγγραφέα και καλλιτέχνη, με αφορμή το νέο του βιβλίο «Περίπατοι» και την προσεχή ατομική του έκθεση.
Πώς εξελίχθηκε η ανθρώπινη μορφή στην ελληνική ζωγραφική του 20ού αιώνα
73 πίνακες της νεοελληνικής ζωγραφικής παρουσιάζονται στην έκθεση που διοργανώνει το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη.
 Ένας πίνακας-σύμβολο που έγινε διάσημος χάρη σε μια κινηματογραφική ταινία
Η ιστορία του πίνακα που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της σκηνής έναρξης της ταινίας του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι «1900».
Η Κόλαση του Δάντη αναβιώνει πάνω στα βιολιά-κομψοτεχνήματα του Leonardo Frigo
«Dante Alighieri – Inferno»:Ο Ιταλός καλλιτέχνης αφιέρωσε τέσσερα χρόνια σε ένα πρότζεκτ σχεδιάζοντας λίγα έργα τέχνης με απίστευτες λεπτομέρειες πάνω σε βιολιά και τσέλο
10 νέα μουσεία θα ανοίξουν μέσα στο 2020, αλλάζοντας το χάρτη της Τέχνης
Στόχος των curators και των διευθυντών αυτών των μουσείων είναι να δημιουργήσουν πιο «ρευστές« αφηγήσεις για τους επισκέπτες τους
5 εκθέσεις εικαστικών και φωτογραφίας που θα δούμε τους επόμενους δύο μήνες
Σύγχρονη τέχνη, ιστορικές φωτογραφίες, εξαιρετική ζωγραφική στις γκαλερί και τα μουσεία της πόλης
Αρκτική: Το Βρετανικό Μουσείο μόλις ανακοίνωσε την πιο ξεχωριστή έκθεση της χρονιάς με θέμα τη βορειότερη περιοχή του πλανήτη
Η curator της έκθεσης, Amber Lincoln, περιγράφει πώς είναι πραγματικά η ζωή και ο πολιτισμός στο πιο βόρειο σημείο του κόσμου, πέρα από τις αχανείς παγωμένες εκτάσεις και την άγρια ζωή.
Άλμπρεχτ Ντύρερ στη Βιέννη. Μια ρετροσπεκτίβα εξόχως σημαντική
Μια έκθεση το Μουσείο Αλμπερτίνα της Βιέννης με μερικά από τα πιο σπουδαία έργα του μεγάλου γερμανού ζωγράφου, ανατρέπει την πάγια πεποίθηση που υπάρχει στην ιστορία της τέχνης ότι τα χαρακτικά απλώς προηγούνται των πινάκων ζωγραφικής
Πώς η Δυτική τέχνη δημιούργησε στερεότυπα για τον Αραβικό κόσμο
Μία έκθεση στο Βρετανικό μουσείο επιχειρεί να καταδείξει ότι η αποικιοκρατία δεν είναι μόνο υπόθεση γεωγραφική, αλλά και καλλιτεχνική.
Η Λένα Κιτσοπούλου ζωγράφος (και καλή μάλιστα)
H σαρωτική κι αισθαντική προσωπικότητα του θεάτρου και της λογοτεχνίας εισέρχεται πλέον στον στίβο της ζωγραφικής με την έκθεση «Between my legs» που ανοίγει τον Δεκέμβριο στην γκαλερί The Breeder
SimpleG: «Να κοιτάξουμε την ψυχή μας» - Ο street artist μιλά για την τέχνη στο αστικό τοπίο
Street artist, αγιογράφος, ζωγράφος: Ο SimpleG μεταμορφώνει με τα έργα του το αστικό τοπίο της Αθήνας και όχι μόνο
Τρεις επιμελήτριες εκθέσεων ανθολογούν όσα βίωσαν στην εικαστική Αθήνα της τελευταίας δεκαετίας
Πληγές, δυνάμεις, ψυχραιμία: Οι σημαντικές στιγμές στην εικαστική Αθήνα της δεκαετίας 2010-2019.
Ανασκόπηση 2010-2019: Η τέχνη στον τρίφτη της κρίσης
Σύντομη εξιστόρηση της τροπής των πραγμάτων στον εγχώριο εικαστικό κόσμο κατά την τελευταία δεκαετία.
«Υφάνσεις»: Ταπισερί με έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων στο Μουσείο Μπενάκη
Στην έκθεση «Υφάνσεις. Ζωγραφική και ταπισερί στην Ελλάδα από το 1960 έως σήμερα» παρουσιάζονται εντυπωσιακές ταπισερί και χαλιά δίπλα στα αντίστοιχα, πρωτότυπα ζωγραφικά έργα σπουδαίων Ελλήνων δημιουργών, από τα οποία προήλθαν.
«Christian Zervos & Cahiers d’Art»: Η σημαντικότερη έκθεση ζωγραφικής που έγινε το 2019 στην Αθήνα
Μια υπέροχη περιήγηση στον κόσμο ενός σχεδόν άγνωστου στο πλατύτερο κοινό Έλληνα που διέπρεψε στον κόσμο των εκδόσεων και των τεχνών στο Παρίσι του Μεσοπολέμου και κατά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή