Η Αθήνα είναι η πόλη που σε αιφνιδιάζει σε κάθε γωνιά της με την αρχιτεκτονική κληρονομιά που διαθέτει. Ένας ανυπέρβλητος κτιριακός πλούτος που συνδέει το χθες με το σήμερα και δίνει τη δυνατότητα στους Αθηναίους να έρθουν σε επαφή με αφηγήσεις του παρελθόντος καθώς και με την ιστορία της πόλης όπου κατοικούν. Ένα από τα πιο επιβλητικά μνημεία της πρωτεύουσας βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Ακαδημίας και Κανάρη.
Αναφερόμαστε στο Μέγαρο Δεληγιώργη που, χτισμένο στις αρχές της δεκαετίας του 1880, σε σχέδια που είχαν ανατεθεί στον Γερμανό αρχιτέκτονα Ernst Ziller, θεωρείται δείγμα του ώριμου αθηναϊκού νεοκλασικισμού και συγκαταλέγεται στα κτίρια που μεταμόρφωσαν την Αθήνα του 19ου αιώνα και εξακολουθούν να αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο του αρχιτεκτονικού θησαυρού της. Το συγκεκριμένο τριώροφο αρχοντικό ανήκε στον πολιτικό και δημοσιογράφο Λεωνίδα Δεληγιώργη (1840-1928), αδερφό του επί πολλά έτη πρωθυπουργού Επαμεινώνδα Δεληγιώργη. Ο Λεωνίδας Δεληγιώργης ήταν γόνος πολιτικής οικογένειας από το Μεσολόγγι, η οποία στα τέλη του 1850 μετεγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Η μαρμάρινη σκάλα στην κύρια είσοδο επί της οδού Κανάρη, το τοξωτό πρόπυλο και οι υπέροχες οροφογραφίες της περιόδου του Τσίλερ αποτελούν τα πρώτα δείγματα γραφής που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη του νεοκλασικού κτιρίου.
Γεννήθηκε στην πρωτεύουσα της Αιτωλοακαρνανίας το 1839 και υπήρξε συνεργάτης του αδελφού του στις εξεγέρσεις εναντίον του βασιλιά Όθωνα. Εξαιτίας της αντιπάθειάς του για τον Όθωνα, μαζί με τον αδερφό του εξορίστηκαν και φυλακίστηκαν στην Κύθνο, ενώ αργότερα, όταν ο Όθωνας κηρύχθηκε έκπτωτος και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα, ανέλαβε τη διεύθυνση της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Εφημερίς των Συζητήσεων», δημοσιογραφικού οργάνου του κόμματος του αδελφού του. Επίσης, υπήρξε μέτοχος στα Μεταλλεία Λαυρίου καθώς και υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Θεόδωρου Δεληγιάννη.
Σήμερα το τριώροφο κτίριο έχει περάσει στην ιδιοκτησία του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων, που το απέκτησε από τους κληρονόμους του Λεωνίδα Δεληγιώργη. Για περισσότερα από τριάντα χρόνια στέγασε την περίφημη Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια της δικτατορίας, το μέγαρο απειλήθηκε με κατεδάφιση, αφού υπήρχαν σχέδια που προέβλεπαν την ανέγερση πολυώροφου κτιρίου γραφείων σαν εκείνα που υπάρχουν ήδη στην απέναντι πλευρά της οδού Ακαδημίας. Όμως, παρόλο που δημοσιεύματα της εποχής αναφέρονταν στα συγκεκριμένα σχέδια, τελικά δεν προχώρησαν και ακυρώθηκαν.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1997, μια πυρκαγιά ήταν η αιτία που παραλίγο να βάλει σε κίνδυνο ολόκληρο το μέγαρο. Τελικά, για πολλά χρόνια το τριώροφο μέγαρο μεταξύ των οδών Πινδάρου, Ακαδημίας και Κανάρη παρέμενε κλειστό για το κοινό, αφού πραγματοποιούνταν εργασίες επισκευής, αναπαλαίωσης, συντήρησης και αποκατάστασης προκειμένου να μισθωθεί εκ νέου από το Μετοχικό Ταμείο.
Πλέον το Μέγαρο Δεληγιώργη διαθέτει έναν σύγχρονο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, ενώ ο ιστορικός χαρακτήρας του έχει μείνει αναλλοίωτος. Πρόκειται για ένα κτίριο εκλεκτικιστικού ρυθμού, με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους αρκετά πρωτοποριακούς για την εποχή τοξωτούς θόλους που ακολουθούν τις επιταγές της γαλλικής αρ νουβό. Η μαρμάρινη σκάλα στην κύρια είσοδο επί της οδού Κανάρη, το τοξωτό πρόπυλο και οι υπέροχες οροφογραφίες της περιόδου του Τσίλερ αποτελούν τα πρώτα δείγματα γραφής που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη του νεοκλασικού κτιρίου.
Παράλληλα, και στους τρεις ορόφους (ένα ισόγειο και δύο όροφοι συνολικής μεικτής επιφάνειας 1.160 τ.μ.) είναι ευδιάκριτα τα αναγεννησιακά στοιχεία κατασκευής, ενώ από την είσοδό σου ήδη καταλαβαίνεις τι θα ακολουθήσει. Κάθε αίθουσα έχει τον δικό της χαρακτήρα, ενώ οι παρεμβάσεις που συντελέστηκαν αναδεικνύουν και αποκαλύπτουν το μέγεθος της αξίας του αστικού νεοκλασικισμού.
Το μέγαρο συνδέεται με το εκκεντρικό γειτονικό κτίριο της οδού Πινδάρου, ενώ ο χώρος δεξιά μετά τον προθάλαμο θυμίζει πολύ πρωθυπουργική κατοικία. Οι υπόγειοι χώροι χρησιμοποιούνταν από το υπηρετικό προσωπικό, το οποίο διέθετε ξεχωριστή σκάλα εντός του κτιρίου για τις μετακινήσεις του, ενώ τον Λεωνίδα Δεληγιώργη ακολουθούσαν διάφορες φήμες που απασχόλησαν τα κοσμικά σαλόνια της εποχής.
Αναντίρρητα, δύσκολα παίρνει κανείς το βλέμμα του από το συγκεκριμένο, πανέμορφο αθηναϊκό οικοδόμημα. Το Μέγαρο Δεληγιώργη ανήκει στα εντυπωσιακά μνημεία της πόλης και καταδεικνύει την αρχιτεκτονική ομορφιά της Αθήνας. Χωρίς αμφιβολία, ξεχωρίζει ως ένα σημαντικό τοπόσημο και θεωρείται συνώνυμο της διαχρονικής αξίας και της αισθητικής της πόλης. Τέλος, το σημαντικό είναι ότι έρχεται να δώσει πνοή στο ταλαιπωρημένο κέντρο της Αθήνας και να συγκροτήσει ένα κομβικό σημείο αναζωογόνησης της καθημερινότητάς μας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO
