Η δράση της ομάδας Save the Hood εμφανίστηκε ως ιδέα στην αρχή της πρώτης καραντίνας, κάπου στα Τουρκοβούνια. Η κατάσταση στην περιοχή, που είχε μετατραπεί σε σκουπιδότοπο, και η αδιαφορία του κόσμου ήταν το κίνητρο για να οργανώσει ο Βασίλης Σφακιανόπουλος την πρώτη εκστρατεία καθαρισμού της περιοχής. Η πρωτοβουλία του βρήκε ανέλπιστη ανταπόκριση, διαδόθηκε από στόμα σε στόμα και μέσα από τα social media και σήμερα ενενήντα δύο δήμοι βοηθούν την προσπάθειά του, σε ολόκληρη την Ελλάδα.


«Στην πρώτη καραντίνα, ένας πιτσιρικάς στα Τουρκοβούνια πέταξε κάτω ένα ποτήρι καφέ μιας χρήσης μπροστά μάτια μου» λέει. «Όταν τον ρώτησα τι κάνει, η απάντησή του ξεπέρασε κάθε φαντασία. "Μα καλά, δεν βλέπεις τι γίνεται; Το δικό μου σε πείραξε;". Αυτή ήταν μια λογική που δεν μπορούσα να χωνέψω. Πείσμωσα και είπα "θα το καθαρίσουμε"» εξηγεί όταν τον ρωτάω πώς ξεκίνησε η προσπάθεια.


«Παρατηρούσα, πέρα από τη δική μου δραστηριότητα, ότι πολλοί καθάριζαν, πολλοί επενέβαιναν στη γειτονιά, στην παραλία τους, όπου υπήρχαν σκουπίδια, είτε ατομικά είτε σε μικρές ομάδες, και αυτό ποτέ δεν είχε κάποιον αντίκτυπο. Tα σκουπίδια ξαναμαζεύονταν. Αφιέρωσα πολύ χρόνο για να βρω έναν τρόπο ώστε αυτό να έχει κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ήθελα να τον προβάλουμε με κάθε τρόπο, αλλά συντονισμένα, να ξεκινήσει από στόμα σε στόμα. Γιατί έτσι η κίνηση θα ήταν πηγαία και θα παρακινούσε περισσότερο τον κόσμο».

 

Θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε τις γειτονιές μας και να τις προστατεύουμε περισσότερο από οποιαδήποτε μορφής μόλυνση. Δεν είναι μόνο τα σκουπίδια, είναι και οι ρύποι, η έλλειψη πρασίνου και ο ρατσισμός, η μη αποδοχή του διπλανού σου. 

 

Η πρώτη φορά

Στις 13 Νοεμβρίου έκανα ένα open call από τα δικά μου social media για να καθαρίσουμε μία από τις αγαπημένες μου περιοχές, τα Τουρκοβούνια. Ήταν ώρα αιχμής, μεσημέρι Σαββάτου. Ήμασταν σίγουροι ότι όλο αυτό θα μαζέψει πάρα πολύ κόσμο. Καθαρίσαμε, μας είδαν πολλοί, ακούσαμε πάρα πολλά «μπράβο», όμως δεν υπήρξε καμία συμμετοχή. Από την τρίτη δράση και μετά άρχισε να μπαίνει ο κόσμος. Μαζέψαμε τριάντα έξι σακούλες γίγας. Ήμασταν επτά άτομα, σχετικά λίγοι σε σχέση με το χάλι που υπήρχε. Τα σκουπίδια ήταν συσσωρευμένα σε στρώματα. Παίζει να μην είχε καθαριστεί ποτέ ο χώρος. Όσο μαζεύαμε ήταν σαν να σκάβαμε και λίγο το παρελθόν μας, σαν να αλλάζαμε δεκαετίες. Φαντάσου ότι χωμένες στο έδαφος υπήρχαν μπίρες και αναψυκτικά του '80.


Η ιδέα να επεκταθεί αυτή η δράση σε όλη την Ελλάδα και ο τρόπος που θα γινόταν αυτό ήρθαν πολύ αργότερα. Ήταν στα σχέδιά μου, ήξερα ότι υπήρχε έλλειψη πρωτοβουλίας από την πλευρά των πολιτών για χίλιους δυο λόγους. Κι εσύ παίζει να βρεις ένα σημείο και να θέλεις να το καθαρίσεις, αλλά δεν το κάνεις ποτέ. Κι εμένα μου συμβαίνει αυτό. Είναι ανθρώπινο, συνήθως λείπει η σπίθα. Όταν ξεκινήσαμε να κοινοποιούμε τις δράσεις μας, αρχίσαμε να δεχόμαστε διάφορα αιτήματα. «Θέλω πάρα πολύ να έρθω, να βοηθήσω, αλλά μένω Πειραιά». Η πρώτη μου σκέψη ήταν να απαντήσω «σόρι, δεν γίνεται» και να το αφήσω εκεί. Αντί γι' αυτό, άρχισα να τους λέω «παιδιά, επιλέξτε ένα σημείο στην περιοχή σας και κάντε το».

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Δράση στον Πειραιά. Φωτο: Κωνσταντίνος Ζήλος


Οι πρώτες επαφές που γίνονταν με τον κόσμο ήταν λίγο χλιαρές: «πού να πάω;», «θα είμαι μόνος μου». Οπότε ψάξαμε να βρούμε μέρη με τους φίλους που μένουν σε άλλες περιοχές. Βρέθηκε μια πολύ προβληματική περιοχή στον Πειραιά. Την επόμενη εβδομάδα έγιναν δράσεις και στα Τουρκοβούνια και στον Πειραιά. Έτσι, μαζέψαμε κόσμο από τους δήμους μας, ενώ συνέχισαν να μου έρχονται αιτήματα. Έτσι οργανώθηκε το σύστημα.

 

Καταγράψαμε τη μέθοδο. Τι χρειάζεται για να γίνει μια δράση και πώς ο καθένας μπορεί να παίρνει την πρωτοβουλία και να οργανώνει ο ίδιος τον κόσμο στην περιοχή του. Όλο αυτό ξαφνικά έγινε μια στέγη κάτω από την οποία κανείς δεν είναι μόνος, όλοι έχουν έναν κοινό σκοπό, μια κοινή μέθοδο και μια ενιαία φωνή για να πιέσουν αυτούς που πρέπει, ενώ ευαισθητοποιούν στο μέγιστο. Γιατί όταν περπατάς κάθε Σάββατο στον Πειραιά και βρίσκεις τρεις δράσεις μας που γίνονται ταυτόχρονα, καταλαβαίνεις ότι όλο αυτό δεν είναι κάτι τυχαίο. Αρχίζει να αλλάζει η αντίληψη του κόσμου απέναντι αυτές τις δραστηριότητες. Ο κόσμος που συμμετέχει δεν αισθάνεται ντροπή. Γουστάρει, περνάει πάρα πολύ καλά, κάνει κάτι πολύ θετικό για την κοινωνία. Ευαισθητοποιεί και παρακινεί τους περαστικούς και ανθρώπους στα δικά του social media αλλά και στους δήμους. Αυτό το βλέπουμε και εμπράκτως. Είναι ένα πανέμορφο ντόμινο που έχει απλωθεί παντού.

 

Οι δήμοι συμμετέχουν

Έχουν ενεργοποιηθεί πάρα πολλοί δήμοι. Πρώτος ήταν ο δήμος Παγγαίου, επάνω στην Καβάλα, όπου ο ίδιος ο αντιδήμαρχος βοήθησε μαζί με υπαλλήλους. Ακολούθησαν κι άλλοι. Την προηγούμενη εβδομάδα ήρθε και ο δήμος Αθηναίων και μας βοήθησε, με εργαλεία. Ο αντιδήμαρχος φόρεσε γάντια και μπήκε στη δράση. Είναι on board και ο δήμος του Πειραιά, ο δήμος Γλυφάδας, Χαλκίδας, Καλαμάτας, Τρίπολης. Γενικά, έχει ξεκινήσει ένα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και καλώς, γιατί μια πολύ βασική μας αρχή είναι το "μαζί τα κάναμε, μαζί θα λύσουμε το πρόβλημα". Δεν φταίει κανένας δήμος αποκλειστικά, για κανένα χάλι, φταίνε και οι πολίτες, αν αναλογιστείς ότι ο δήμος από πολίτες αποτελείται, από τους εργαζόμενους μέχρι αυτούς που μας κυβερνούν. Η έλλειψη παιδείας επί του θέματος αφορά όλους. Εμείς είμαστε ανοιχτοί. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο κόσμος έρχεται χωρίς να γίνει κάποια προσέγγιση από εμάς, γιατί θέλουμε να είναι πραγματικό το ενδιαφέρον όπως και η υποστήριξη, ειδικά από τους δημόσιους φορείς.

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Στα Τουρκοβούνια όσο μαζεύαμε ήταν σαν να σκάβαμε και λίγο το παρελθόν μας, σαν να αλλάζαμε δεκαετίες. Φαντάσου ότι χωμένες στο έδαφος υπήρχαν μπίρες και αναψυκτικά του '80. Φωτο: Mike Tsolis

 

Η μέθοδος και ο Covid 19

Κάθε Δευτέρα γίνεται μια ψηφοφορία. Ο καθένας δηλώνει με έναν συγκεκριμένο τρόπο την περιοχή που προτείνει να καθαριστεί, αυτή που έχει πρόβλημα και χρειάζεται τη φροντίδα μας. Σε δεύτερο χρόνο, τα υπόλοιπα μέλη ψηφίζουμε πού μπορούμε να πάμε τη συγκεκριμένη εβδομάδα. Δεν λειτουργούμε μόνο Σαββατοκύριακα, αν και οι περισσότερες δράσεις τότε γίνονται. Υπάρχει μια μεγάλη ομάδα ψηφιακών συντονιστών, η οποία, ανάλογα με τις ψήφους, οργανώνει τα μέλη που έχουν ψηφίσει σε μια περιοχή σε τσατ. Τους εξηγεί τον τρόπο που λειτουργούμε και από κει και πέρα οργανώνονται μόνοι τους. Η δράση αυτό-οργανώνεται. Αν δεν οργανωθεί, επεμβαίνει ο συντονιστής μας και τους βοηθάει. Αυτό είναι το πιο σημαντικό.


Είμαι απόλυτος στην τήρηση των μέτρων κατά του Covid-19. Ναι μεν στέλνουμε 6, συγκεντρωνόμαστε, αλλά πρέπει όλοι να φοράμε μάσκες και πάντα να κρατάμε αποστάσεις. Αυτοί που έρχονται ανά 8 άτομα διοχετεύονται αμέσως στο μέρος όπου είναι να δράσουν, ώστε να μην υπάρξει συνωστισμός. Η οκτάδα αυτή χωρίζεται σε τέσσερις δυάδες που τηρούν τις αποστάσεις, επομένως απλώνονται στον χώρο με τέτοιον τρόπο, που δεν υπάρχει θέμα. Υπάρχουν, βέβαια, και περιπτώσεις που ο χώρος είναι αρκετά μικρός και ο αριθμός των συμμετεχόντων μεγάλος, οπότε επεμβαίνει πάλι ο συντονιστής που είναι παρών σε κάθε δράση.

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Φωτογραφία από δράση στη Θεσσαλονίκη. Φωτο: Μπάμπης Γκιριζιώτης

 

Το αποτέλεσμα

Πρώτη, με μεγάλη διαφορά, ήταν η επιχείρηση της προηγούμενης εβδομάδας στου Φιλοπάππου, στην οποία μαζέψαμε εξήντα ένα χιλιάδες λίτρα. Ήταν μια χωματερή και φαντάσου ότι ήταν η πέμπτη φορά που πήγαμε για να την καθαρίσουμε. Ήταν η μέρα με τη μεγαλύτερη συμμετοχή, καθώς είχαμε 45 εθελοντές και 305 σακούλες, χωρίς τα μπάζα που βρήκαν. Μετά ήταν τα Τουρκοβούνια, όπου όλος ο περιφερειακός ήταν σε πολύ κακή κατάσταση. Όλοι κάθονται στα κάγκελα και πετάνε τα πάντα κάτω.


Το να βλέπεις μια γειτονιά καθαρή στο τέλος είναι κάτι απίστευτο, ένα πολύ όμορφο συναίσθημα. Όμως συγκρατώ τον ενθουσιασμό μου γιατί εκ πείρας ξέρω ότι θα ξαναβρομίσει και ότι το ταξίδι που έχουμε ξεκινήσει είναι πολύ μεγάλο, τα πράγματα δεν διορθώνονται σε μια μέρα. Στου Φιλοπάππου, όπου όντως υπήρχε μια χωματερή πολλά χρόνια, σίγουρα η διαφορά ήταν πολύ μεγάλη και το αποτέλεσμα μάς συγκίνησε όλους. Υπάρχουν, όμως, άλλες περιοχές που έχουν πολύ μεγάλο πρόβλημα, όπως τα Τουρκοβούνια, που, παρότι τα καθαρίσαμε, ξέρω ότι μεθαύριο, που θα πάω, πάλι δεν 'θα ναι άσχημα τα πράγματα. Δυστυχώς, η νοοτροπία των πολιτών δεν αλλάζει σε μια μέρα. Χρειάζεται μεγαλύτερη προβολή, μεγαλύτερη επιρροή και αυτό να μη γίνεται με όρους «αντίθεσης». Τους αγαπάμε όλους, ακόμη κι αν μας βρομίζουν τα μέρη. Και είμαστε εκεί για να τους δείχνουμε τον σωστό δρόμο.

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Έχει ξεκινήσει ένα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και καλώς, γιατί μια πολύ βασική μας αρχή είναι το "μαζί τα κάναμε, μαζί θα λύσουμε το πρόβλημα". Φωτ.: Δημήτρης Αθανασιάδης

 

Η Αθήνα

Η πόλη δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Βέβαια, είναι σε καλύτερη κατάσταση απ' ό,τι παλιότερα. Είναι κάποιες γειτονιές, ειδικά στο κέντρο, που όντως είναι πολύ πιο προσεγμένες, όπως και τα πάρκα. Στην Ακαδημία Πλάτωνος, για παράδειγμα, που πήγαμε για να καθαρίσουμε, βρήκα έναν παράδεισο. Γίνεται μια προσπάθεια, αλλά πρέπει να είναι από κοινού και προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο δήμος Αθηναίων, συγκεκριμένα, όντως κάνει σημαντική δουλειά και η βελτίωση είναι εμφανέστατη. Προς το παρόν, όμως, επικεντρώνεται εκεί όπου πηγαίνουν οι περισσότεροι. Άρα, παραγκωνισμένες περιοχές που είναι πανέμορφες χρειάζονται ακόμη μεγάλη φροντίδα. Μέσα από τη δική μας προσπάθεια προσπαθούμε να επηρεάσουμε σιγά-σιγά τα πράγματα προς μια πιο θετική κατεύθυνση.

 

Το όραμα

Όσο μεγαλώνει το Save Your Hood, τόσο μεγαλώνει και το όραμά μου. Στην αρχή έλεγα να καθαρίσουν τα Τουρκοβούνια και να ευαισθητοποιήσω τους κατοίκους σε αυτή την περιοχή. Τώρα, μετά από δύο μήνες, τα σχέδια μας, που ήδη τα εξελίσσουμε, είναι μεγάλα. Αφενός θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε τις γειτονιές μας και να τις προστατεύουμε περισσότερο από οποιαδήποτε μορφής μόλυνση. Δεν είναι μόνο τα σκουπίδια, είναι και οι ρύποι, η έλλειψη πρασίνου και ο ρατσισμός, η μη αποδοχή του διπλανού σου. Αυτός είναι ο ένας πολύ σημαντικός πυλώνας για τον οποίο κάνουμε διάφορες κινήσεις με μεικτές ομάδες από άλλες εθνικότητες, κάτι που δημιουργεί μια πάρα πολύ όμορφη εικόνα. Ο άλλος πυλώνας είναι ότι όντως μπορούμε και θα επηρεάσουμε την ανακύκλωση και την αποκομιδή απορριμμάτων στην Ελλάδα.


Όπου κι αν είναι αυτός που θέλει να έρθει, εμείς θα τον βρούμε. Τον οργανώνουμε στην ομάδα του και ανάλογα με την εμπλοκή του σε κάθε περιοχή μπορεί να γίνει και συντονιστής. Πρόκειται για μια ιδιωτική πρωτοβουλία που στηρίζει άλλες ιδιωτικές. Ο σκοπός είναι ένας, δεν έχουμε κανένα ταμπού και δίνουμε ευκαιρίες σε ανθρώπους που πραγματικά το πιστεύουν και θέλουν να αλλάξουν την πόλη ή την περιοχή τους.

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Είμαι απόλυτος στην τήρηση των μέτρων κατά του Covid-19. Ναι μεν στέλνουμε 6, συγκεντρωνόμαστε, αλλά πρέπει όλοι να φοράμε μάσκες και πάντα να κρατάμε αποστάσεις. Φωτο: Mike Tsolis

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Η ιδέα να επεκταθεί αυτή η δράση σε όλη την Ελλάδα και ο τρόπος που θα γινόταν αυτό ήρθαν πολύ αργότερα. Φωτο: Mike Tsolis

 

Οι Save Your Hood «σώζουν» τις γειτονιές της πόλης απ’ τα σκουπίδια
Το να βλέπεις μια γειτονιά καθαρή στο τέλος είναι κάτι απίστευτο, ένα πολύ όμορφο συναίσθημα. Φωτ.: Δημήτρης Αθανασιάδης

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

 

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.