The Silent Treatment: Η τιμωρία της σιωπής ως χειριστικό εργαλείο εξόντωσης (γυναικών, συνήθως)

silent treatment Facebook Twitter
Στα περισσότερα επιστημονικά άρθρα η συμπεριφορά καταγράφεται συνηθέστερη σε άτομα με ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας και ως χειριστικό εργαλείο για την απόκτηση του ελέγχου των ανθρώπων γύρω τους. Φωτ.: Getty Images/Ideal Image
0



ΚANENAN ΔΕ
 (θα έπρεπε να) αφορούν οι λεπτομέρειες ενός fancy χωρισμού ή ενός διάσημου διαζυγίου. Ο τρόπος με τον οποίο κομματιάζεται στην τηλεόραση η ιδιωτική ζωή του οποιουδήποτε είναι εστία αφόρητου, ανθρωποφαγικού κουτσομπολιού.

Ωστόσο, ανάμεσα στις δημόσιες καταγγελίες των τελευταίων ημερών, ανάμεσα σε λυγμούς και στιγμές γνήσιας απεγνωσμένης παύσης  –που στον τηλεοπτικό χρόνο γίνεται αβάσταχτη– αξίζει να σταθεί κανείς με προσοχή πάνω από τρεις κουβέντες: «η βία της σιωπής».

Στην Ελλάδα, κάπως επιπόλαια και πολύ επιφανειακά αναφερόμαστε στο φαινόμενο ως «μούτρα», αν μιλάμε για συντρόφους ή συζύγους και ως «κόψιμο της καλημέρας», αν μιλάμε για φιλικές ή ευρύτερα συγγενικές σχέσεις.

Την ίδια στιγμή, στο εξωτερικό εδώ και χρόνια το φαινόμενο –και αναλόγως της περίπτωσης– καταγράφεται ως κακοποιητική συμπεριφορά ή μέρος κακοποιητικής συμπεριφοράς που εντάσσεται στον κύκλο της μη λεκτικής βίας και της συναισθηματικής χειραγώγησης.  

Σε περιπτώσεις γάμου ή μακροχρόνιων σχέσεων η τιμωρία της σιωπής εκλαμβάνεται και ερμηνεύεται ως κάτι σαφώς διαφορετικό που δεν αφορά την κατεστραμμένη σχέση, αλλά την άσκηση εξουσίας στο άτομο που «τιμωρείται» μέσω αυτής της συμπεριφοράς.

Μάλιστα, σε όλες τις ευρωπαϊκές γραμμές επείγουσας βοήθειας προς γυναίκες θυμάτων ενδο-οικογενειακής βίας, θεωρείται Νο1 μορφή μη λεκτικής κακοποίησης που μπορεί να ισοπεδώσει τον αποδέκτη της, τόσο συναισθηματικά και ηθικά, όσο και κοινωνικά, ενώ πολύ συχνά θεωρείται προάγγελος βαθύτερων παθογενειών στην όποια σχέση.

Βάσει της σχετικής αρθρογραφίας, το «silent treatment», η σιωπηλή αντιμετώπιση μίας διαπροσωπικής σχέσης ή η τιμωρία της σιωπής, όπως έχει μεταφραστεί στα ελληνικά, διακρίνεται σε δύο κατηγορίες.

Η πρώτη αφορά τις φιλικές σχέσεις και ευρύτερες γνωριμίες –ακόμη και τις συντροφικές σχέσεις– και χαρακτηρίζεται από μικρή σχετικά διάρκεια, συναισθήματα θυμού και πικρίας που για μία δεδομένη στιγμή δεν μπορούν να εκφραστούν ή το άτομο δεν θέλει να εκφράσει.

Στις σχέσεις του ευρύτερου κύκλου, εκεί όπου δεν μας ενώνουν άλλες κοινωνικές υποχρεώσεις, οικογενειακοί δεσμοί ή βαθύτερες ενώσεις, εν πολλοίς σωστά εκλαμβάνεται ως αποστασιοποίηση και εν τέλει διακοπή της σχέσης. Αν όχι αποδεκτή, είναι τουλάχιστον μία συμπεριφορά που τις περισσότερες γίνεται σεβαστή, ειδικά αν το χάσμα μεταξύ των ατόμων είναι αγεφύρωτο και ο διάλογος λίγο θα βοηθήσει την αποκατάσταση ή έστω την εξομάλυνση της σχέσης.

Ωστόσο, σε περιπτώσεις γάμου ή μακροχρόνιων σχέσεων η τιμωρία της σιωπής εκλαμβάνεται και ερμηνεύεται ως κάτι σαφώς διαφορετικό που δεν αφορά την κατεστραμμένη σχέση, αλλά την άσκηση εξουσίας στο άτομο που «τιμωρείται» μέσω αυτής της συμπεριφοράς. Στα περισσότερα επιστημονικά άρθρα η συμπεριφορά καταγράφεται συνηθέστερη σε άτομα με ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας και ως χειριστικό εργαλείο για την απόκτηση του ελέγχου των ανθρώπων γύρω τους. Κομβικό στοιχείο στη διάκριση σε αυτή την περίπτωση είναι η χρονική διάρκεια επιβολής της «τιμωρίας της σιωπής».

Το stonewalling δεν είναι άγνωστο ούτε στους νομικούς, ούτε στους διπλωμάτες, ούτε καν στους κληρικούς. Είναι ένας νομικός, διπλωματικός (και εκκλησιαστικά τιμωρητικός) τρόπος, ώστε να διαμορφώσει η μία πλευρά στοιχεία ελέγχου ή συνετισμού του ατόμου, που δημιουργεί έδαφος για τις όποιες εξελίξεις.

Η κίνηση επιβολής «σιωπής» επί μακρόν είναι μία στρατηγική που θυματοποιεί σχετικά εύκολα τον αντίπαλο, τον σύρει στην αρένα κατάκοπο και απεγνωσμένο από τον συναισθηματικό πόνο και τις άλυτες απορίες, με τους όρους που επέβαλε ο ίδιος, που διέκοψε βιαίως την επικοινωνία. Με άλλα λόγια πρόκειται για δημιουργία θύματος με όρους τακτικής που επιτρέπουν λάθη ουσίας.

Η εν λόγω κακοποιητική συμπεριφορά, στο εξωτερικό τουλάχιστον, εντοπίζεται πολύ συχνά και στο εργασιακό πεδίο, καθώς η ανεξήγητη διακοπή επικοινωνίας προϊσταμένων με τον εργαζόμενο, θέτουν αυτομάτως την εργασιακή σχέση εν αμφιβόλω, έστω και σιωπηρά, τρομοκρατούν τον εργαζόμενο, ο οποίος αναζητά εξηγήσεις ή απαντήσεις, χωρίς να του παρέχονται και απομένει στη δική του ευχέρεια η εναλλακτική των χειρισμών, που συνήθως είναι υπέρ της εργοδοσίας.

Η σιωπή, ως όπλο, έχει ιστορικές καταβολές τόσο στους εκκλησιαστικούς κύκλους (ας θυμηθούμε το Επιτίμιο της Ακοινωνησίας, που, όμως έχει διαφορετικές προεκτάσεις και στόχους και περιλαμβάνει και επιβεβλημένη αποχή από τα Μυστήρια), όσο και στους διπλωματικούς, όμως, η στρατηγική χρήση της στην καθημερινότητα, βάσει στατιστικών –κακοποίησης ως επί το πλείστον– αποσκοπεί στην κόπωση ή και στην εξουδετέρωση του όποιου «αντιπάλου».

Βάσει άρθρου του συμβούλου ψυχικής υγείας και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Irvin, Timothy J. Leggs, μερικοί τρόποι διαχείρισης θυμάτων της «βίας της σιωπής», βοηθούν στην αποθυματοποίηση αυτού που την υφίσταται και όπως γράφει, είναι οι εξής:

Μην αντιδράτε με οργή, καθώς μπορεί να κλιμακώσει την ένταση.

Μην παρακαλάτε ή ικετεύετε για αποκατάσταση της όποιας σχέσης, καθώς η συμπεριφορά αυτή ενθαρρύνει το άτομο που σας εξέθεσε σε αυτή την κατάσταση.

Μην απολογείστε και μη ζητάτε συγνώμη, προκειμένου να τερματίσετε την οδυνηρή κατάσταση που σας επιβλήθηκε, ειδικά αν δεν έχετε κάνει κάτι που χρήζει συγγνώμης.

Μην προσπαθείτε να εξηγήσετε τη στάση του άλλου, ειδικά αν έχετε ήδη επιχειρήσει να το κάνετε, χωρίς αποτέλεσμα.

Σταματήσετε να παίρνετε προσωπικά αυτό που συμβαίνει. Πρόκειται για μία χειριστική συμπεριφορά, η οποία θα εκδηλωνόταν προς όποιον στεκόταν εμπόδιο, για οποιονδήποτε λόγο.

Μην απειλείτε ότι θα τερματίσετε τη σχέση, ειδικά αν δεν είστε προετοιμασμένοι για κάτι τέτοιο. Συνήθως εκεί αποσκοπούν συμπεριφορές με τέτοια χαρακτηριστικά, διευκολύνοντας τη νομική διαχείριση τους στη συνέχεια.

Στην εποχή των ατέρμονων διαλόγων, που, όμως, συντηρούν ακόμη και τις κακές σχέσεις, το silent treatment όλο και πιο συχνά και όλο και πιο πολύ στις διαπροσωπικές σχέσεις επιλέγεται ως λύση. Το ζωτικό, εν προκειμένω, είναι να διακρίνεται εγκαίρως η χρήση του ως εργαλείου χειριστικών προσωπικοτήτων.

ΠΗΓΕΣ:

Με στοιχεία από abc.com, healthline.com

https://www.researchgate.net/

Μπιουνγκ Τσουλ Χαν, Η κοινωνία της κόπωσης, εκδόσεις Opera  

Υγεία & Σώμα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΠΕΜΠΤΗ 05/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Άκου την επιστήμη / Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον ψυχίατρο–ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο για τα διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας, την οικογένεια, την ψυχική υγεία, τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τη σχέση ψυχής-σώματος και την ευτυχία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οξεία Ηπατίτιδα: Τα πιθανά αίτια, η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς.

Δημ. Παρασκευής / Οξεία ηπατίτιδα: Η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Μιλά στη LiFO ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας Δημήτρης Παρασκευής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
thalia mavros

Netflix / Thalia Mavros: «Εμείς οι γυναίκες πρέπει να μιλάμε, να μοιραζόμαστε τις ιστορίες μας»

Η Thalia Mavros, executive producer της φεμινιστικής επιτυχίας του Netflix «The principles of pleasure», μιλά στη LiFO για την επιτυχία του ντοκιμαντέρ, τα δικαιώματα των γυναικών που βάλλονται ανά τον κόσμο και τις αιτίες της μανίας για τον έλεγχο του γυναικείου σώματος.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Ο γιατρός Δημήτρης Κοτζαμπασάκης μιλάει για τις πλαστικές προσώπου στην εποχή του Instagram

Υγεία & Σώμα / Δημήτρης Κοτζαμπασάκης: Οι πλαστικές προσώπου στην εποχή του Instagram

Ο ΩΡΛ και πλαστικός χειρούργος προσώπου Δημήτρης Κοτζαμπασάκης έρχεται αντιμέτωπος καθημερινά με περιπτώσεις ανθρώπων που εκτός από τις συνήθεις ιατρικές υπηρεσίες τού ζητούν κάποια παρέμβαση στο πρόσωπό τους.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Aυτισμός

Υγεία & Σώμα / Μεγαλώνοντας ένα παιδί με αυτισμό

Η μητέρα του δεκαεφτάχρονου Πάνου που έχει αυτισμό περιγράφει τις προσκλήσεις που έχουν αντιμετωπίσει από τότε που ο γιος της ήταν μωρό μέχρι σήμερα και η Χριστίνα Παναγιωτάκου, υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Ιδρύματος Ωνάση, παρουσιάζει τις πιο πρόσφατες δράσεις τους για την ομαλή κοινωνική ένταξη των παιδιών και για την εξάλειψη των στερεοτύπων.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Γαρυφαλλιά Πουλάκου: Ποια συμπτώματα εμφανίζονται έναν χρόνο μετά, σε όσους νόσησαν από Covid-19

Άκου την επιστήμη / Γαρυφαλλιά Πουλάκου: Ποια συμπτώματα εμφανίζονται έναν χρόνο μετά, σε όσους νόσησαν από Covid-19

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τη διακεκριμένη καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γαρυφαλλιά Πουλάκου, για όλα όσα άλλαξαν στη ζωή μας δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Σε έναν κόσμο κομμένο και ραμμένο για ψηλούς κι αδύνατους, πώς κάνει γιόγκα ένας χοντρός;

Άννα Κ. / Σε έναν κόσμο κομμένο και ραμμένο για ψηλούς κι αδύνατους, πώς κάνει γιόγκα ένας χοντρός;

Η Άννα Κόκορη μιλά με την Γωγώ Δαβανέλου, δασκάλα του μαθήματος γιόγκα EveryBody Υoga, για το τι σημαίνει να είσαι χοντρή, για την αγάπη για την άσκηση, τη συμπερίληψη και το φαγητό.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Φιορίτα Πουλακάκη

The Health Book / Φιορίτα Πουλακάκη: «Ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών με καρκίνο του μαστού σε εξειδικευμένες υπηρεσίες»

Η δρ. Φιορίτα Πουλακάκη περιγράφει την επόμενη ημέρα στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, καθώς και τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται ώστε να έχουν όλες οι γυναίκες ισότιμη πρόσβαση σε πιστοποιημένες υπηρεσίες.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
ΣΑΒΒΑΤΟ Μεγαλώνοντας vegan παιδιά

Υγεία & Σώμα / Μεγαλώνοντας vegan παιδιά

Ποιες είναι οι δυσκολίες που συναντούν όσοι αποφασίζουν να αναθρέψουν τα παιδιά τους βασισμένοι σε μια φιλοσοφία που ξεπερνά τα όρια της διατροφής και αποτελεί τρόπο ζωής; Υπάρχει κάτι εύκολο γι’ αυτές τις οικογένειες στην Ελλάδα; Μήπως θα δούμε σύντομα τη γενιά εφήβων που θα δίνει ραντεβού για χορτοφαγικά μπέργκερ και θα επιλέγει ρούχα από δεύτερο χέρι;
ΖΩΗ ΠΑΡΑΣΙΔΗ
Μάριος Θεμιστοκλέους

The Health Book / Μάριος Θεμιστοκλέους: «Σύντομα η λοίμωξη του κορωνοϊού δεν θα διαταράσσει την καθημερινότητα»

Κάνοντας τον απολογισμό του εμβολιαστικού προγράμματος, καταγράφοντας όσα πετύχαμε, μέχρι ποιο σημείο σηκώσαμε τον πήχη της ανοσίας και πόσους θανάτους θα αποφύγουμε κρατώντας την oικονομία ανοιχτή, ο γενικός γραμματέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και συντονιστής του Εμβολιαστικού Σχεδίου «Ελευθερία» Μάριος Θεμιστοκλέους προχωρά στον επόμενο μεγάλο στόχο, την αναδιάρθρωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αξιοποιώντας, ανάμεσα σε άλλα, τα διδάγματα της πανδημίας.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ

The Health Book / Κωνσταντίνος Στρατάκης: «Η Γενετική ανοίγει νέους δρόμους στην Ιατρική»

Η Γενετική, οι γονιδιακές εξετάσεις και οι θεραπείες συνθέτουν την επόμενη ημέρα της Ιατρικής και ανοίγουν νέους δρόμους για την αντιμετώπιση χρόνιων και σπάνιων νοσημάτων. Ο Κωνσταντίνος Στρατάκης μας ξεναγεί σε αυτόν τον νέο κόσμο που «ξεκλειδώνει» τα μυστικά του DNA για να εξασφαλίσει καλύτερη υγεία.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
Δημήτρης Παρασκευής

The Health Book / Δημήτρης Παρασκευής: «Το καλό και το κακό σενάριο και τα μαθήματα της πανδημίας»

Οι εξελίξεις στα μέτωπα του πολέμου και της ενεργειακής κρίσης είναι καταιγιστικές και ο απόηχός τους σκέπασε την πανδημία, δημιουργώντας την εσφαλμένη εντύπωση ότι τελειώσαμε με τον κορωνοϊό. Ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτρης Παρασκευής διαλύει τα σύννεφα της σύγχυσης και σταχυολογεί τα σημαντικά μαθήματα της πανδημίας.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
Ιωάννα Παυλοπούλου: «Το σήμερα και το αύριο των εμβολίων»

The Health Book / Ιωάννα Παυλοπούλου: «Το σήμερα και το αύριο των εμβολίων»

Η πανδημία ανέδειξε με κάθε τρόπο την αξία των εμβολίων και η έρευνα που έγινε με πρωτοφανείς παγκόσμιες συνεργασίες απέδωσε καρπούς, ανοίγοντας νέους δρόμους για την ανάπτυξη εμβολίων νέας γενιάς για κάθε αναδυόμενη υγειονομική απειλή, όπως εξηγεί η καθηγήτρια Ιωάννα Παυλοπούλου.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ