Κρόνενμπεργκ και Κάφκα: η μύγα και η κατσαρίδα

Κρόνενμπεργκ και Κάφκα: η μύγα και η κατσαρίδα Facebook Twitter
0

«Πρόσφατα ξύπνησα και ξαφνικά ανακάλυψα ότι έχω μεταμορφωθεί σε έναν εβδομηντάχρονο άντρα». Έτσι ξεκινάει την εισαγωγή του ο Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ σε μια νέα μετάφραση της «Μεταμόρφωσης» του Κάφκα από τη Susan Bernofsky.

«Όταν ο Γκρέγκορ Σόμσα ξύπνησε ένα πρωινό από κακό όνειρο, βρέθηκε στο κρεβάτι του μεταμορφωμένος σε γιγαντιαία κατσαρίδα». Έτσι ξεκινάει η «Μεταμόρφωση» του Κάφκα, ενός από τους πιο οικουμενικούς αλλά ταυτόχρονα πιο βαθιά συνδεδεμένους συγγραφείς με τον τόπο που τον ανέθρεψε.

Στην εισαγωγή του ο Κρόνενμπεργκ αναφέρεται στην πιο προφανή σχέση που έχει ο ίδιος με την ιστορία του Κάφκα: στην ταινία «η Μύγα», στην οποία ένας επιστήμονας μεταμορφώνεται σε ένα έντομο, χάνοντας σταδιακά ό,τι τον κάνει άνθρωπο και αποκτώντας «ζωώδη» ένστικτα, κάνοντας τον επικίνδυνο ακόμα και γι' αυτούς που αγαπά.

«Όταν κυκλοφόρησε η «Μϋγα» το 1986, υπήρχε η θεωρία ότι η ασθένεια που προκάλεσε ο Brundle στον εαυτό του ήταν μια αλληγορία για το ΑΙDS. Φυσικά το καταλάβαινα αυτό, το AIDS ήταν στο μυαλό όλων όσο η τεράστια έκταση αυτής της αρρώστια ερχόταν σταδιακά στο προσκήνιο. Όμως για μένα, η ασθένεια του Brundle ήταν κάτι πιο θεμελιώδες: με έναν τεχνητά επιταχυνόμενο τρόπο, γερνούσε. Ήταν μια συνείδηση που γνώριζε ότι ήταν ένα θνητό σώμα, και με οξεία συνειδητοποίηση και χιούμορ συμμετείχε σε μια αναπόφευκτη μεταμόρφωση που όλοι θα ζήσουμε, αν ζήσουμε αρκετό καιρό. Σε αντίθεση με τον παθητικό και ανώνυμο Γκρέγκορ, ο Brundle ήταν ένας σταρ στο στερέωμα της επιστήμης και η μεταφορά ύλης μέσα στο διάστημα (κατά την οποία το DNA του αναμιγνύεται με το DNA μιας μύγας) είναι ένα τολμηρό και ριψοκίνδυνο πείραμα που προκάλεσε τη μοίρα του.»

Αυτές είναι οι διαφορές της ιστορίας, αλλά οι ομοιότητες είναι οι εξής: και στις δύο περιπτώσεις το αλλόκοτο γεγονός, η ίδια η Μεταμόρφωση, δεν έχει τόση σημασία, όσο η αντίδραση του περιβάλλοντος σ' αυτή. Η αδυναμία αποδοχής είναι η καταδίκη μας και εμείς, οι θεατές, αισθανόμαστε τύψεις που δεν μπορούμε να επεξεργαστούμε τη νέα πραγματικότητα, είτε παρακολουθώντας τις αλλαγές στους άλλους, είτε (ακόμη πιο δύσκολα) παρακολουθώντας τις αλλαγές στον καθρέφτη μας.

Διαβάστε όλη την εισαγωγή του Κρόνενμπεργκ εδώ και μια θαυμάσια βιογραφία του Κάφκα εδώ.



Βιβλίο
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

σταινμπεκ

Σαν Σήμερα / Σαν σήμερα το 1940 «Τα σταφύλια της οργής», το magnum opus του Τζον Στάινμπεκ, τιμάται με το βραβείο Πούλιτζερ

Στο δημοφιλέστερο βιβλίο του, που τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ σαν σήμερα το 1940, ο Στάινμπεκ αποτυπώνει την ψευδαίσθηση του αμερικανικού ονείρου κατά την περίοδο της μεγάλης οικονομικής ύφεσης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Με το καινούργιο κοστούμι Ραλφ Λόρεν

Βιβλίο / Ο Σαλμάν Ρούσντι έζησε για να ξαναβάλει κοστούμι Ραλφ Λόρεν

Τα πιο κρίσιμα 27 δευτερόλεπτα της ζωής του, η δολοφονική επίθεση που δέχτηκε το 2022 σε ένα κέντρο για συγγραφείς στη Νέα Υόρκη αποτελεί τον πυρήνα του αυτοβιογραφικού βιβλίου του «Μαχαίρι».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Πολ Όστερ (1947-2024): Ο Mr. Vertigo των ονειρικών μας κόσμων

Απώλειες / Πολ Όστερ (1947-2024): Ο Mr. Vertigo των ονειρικών μας κόσμων

Η ζωή και το έργο του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα που στις σελίδες του κατάφερε να συνδυάσει τη μαγεία των Γνωστικών με την περιπέτεια της περιπλάνησης και τη νουάρ ατμόσφαιρα με τα πιο ανήκουστα αυτοβιογραφικά περιστατικά.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Πέτρος Μάρκαρης: «Η Αθήνα της μιας διαδρομής»

Το πίσω ράφι / «Η Αθήνα της μιας διαδρομής»: Η περιήγηση του Πέτρου Μάρκαρη στις γειτονιές από τις οποίες περνά ο Ηλεκτρικός

Η διαδρομή Πειραιάς - Κηφισιά δεν είναι απλώς ο συντομότερος δρόμος για ν’ ανακαλύψει κανείς την Αθήνα, αλλά κι ο προσφορότερος για να διεισδύσει στην κοινωνική της διαστρωμάτωση.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Μαρία Κομνηνού: «Ο Κάφκα και ο Μελβίλ με συνδέουν με τη μητέρα μου»

The Book Lovers / Μαρία Κομνηνού: «Ο Κάφκα και ο Μελβίλ με συνδέουν με τη μητέρα μου»

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με την πρόεδρο του ΔΣ της Ταινιοθήκης της Ελλάδας και ομότιμη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για τις «διαδρομές» που κάνει από τα βιβλία στο σινεμά και από το σινεμά στα βιβλία.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο Καβάφης στην Αθήνα

Σαν Σήμερα / Η ιδιαίτερη, «περίπλοκη και κάπως αμφιλεγόμενη» σχέση του Καβάφη με την Αθήνα

Σαν σήμερα το 1933 πεθαίνει ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια: Η έντονη και πολυκύμαντη σχέση του με την Αθήνα αναδεικνύεται στην έκθεση του νεοαφιχθέντος Αρχείου Καβάφη στη Φρυνίχου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Παπαδιαμάντης και η αυτοκτονία στη λογοτεχνία

Βιβλίο / Ο Παπαδιαμάντης και η αυτοκτονία στη λογοτεχνία

Το ημιτελές διήγημα «Ο Αυτοκτόνος», στο οποίο ο συγγραφέας του βάζει τον υπότιτλο «μικρή μελέτη», μας οδηγεί στο τοπίο του Ψυρρή στο τέλος του 19ου αιώνα, κυρίως όμως στο ψυχικό τοπίο ενός απελπισμένου και μελαγχολικού ήρωα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ο ιερός και βλάσφημος συγγραφέας Πέδρο Αλμοδόβαρ

Βιβλίο / Ο ιερός και βλάσφημος συγγραφέας Πέδρο Αλμοδόβαρ

Για πρώτη φορά κυκλοφορούν ιστορίες από το αρχείο του Πέδρο Αλμοδόβαρ με τον τίτλο «Το τελευταίο όνειρο», από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 μέχρι σήμερα, συνδέοντας το ιερό με το βέβηλο, το φανταστικό με το πραγματικό και τον κόσμο της καταγωγής του με τη λάμψη της κινηματογραφίας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ο Μανώλης Πιμπλής και η Σταυρούλα Παπασπύρου μιλούν για την αγαπημένη εκπομπή των booklovers

Οθόνες / «Βιβλιοβούλιο»: Μια διόλου σοβαροφανής τηλεοπτική εκπομπή για το βιβλίο

Ο Μανώλης Πιμπλής και η Σταυρούλα Παπασπύρου ήταν κάποτε «ανταγωνιστές». Και πια κάνουν μαζί την αγαπημένη εκπομπή των βιβλιόφιλων, τη μοναδική που υπάρχει για το βιβλίο στην ελληνική τηλεόραση, που επικεντρώνεται στη σύγχρονη εκδοτική παραγωγή και έχει καταφέρει να είναι ευχάριστη και ενημερωτική.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ