ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΦΑΝΕΣ ΠΩΣ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ εβδομάδες η «κοινή γνώμη» έχει αρχίσει ν’ αλλάζει όσον αφορά τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη. Πρώτα, οι κινητοποιήσεις των φοιτητών σε παγκόσμιο επίπεδο και οι (ρητές ή μη) δηλώσεις υποστήριξης από ηθοποιούς και μουσικούς σε διάφορες εκδηλώσεις (Eurovision, Κάννες). Μετά, το ένταλμα σύλληψης για τον Νετανιάχου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης και η αναγνώριση της Παλαιστίνης από την Ισπανία, την Ιρλανδία, τη Νορβηγία και τη Σλοβενία. Τέλος, το μαζικό internet trend «all eyes on Rafah», το οποίο αναδημοσιεύτηκε πάνω από 50 εκατομμύρια φορές. Όλα αυτά, μαζί με τις εικόνες από την κτηνωδία που διαπράττει ο ισραηλινός στρατός, έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα όπου όλο και περισσότεροι παίρνουν ξεκάθαρη θέση ενάντια στο Ισραήλ.
Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, τα επιχειρήματα των φιλο-ισραηλινών έχουν αρχίσει να χωλαίνουν. Από την αρχική επιμονή ότι το Ισραήλ πρέπει να «τιμωρήσει» τη Χαμάς στην ξεχειλωμένη έννοια του δικαιώματος του Ισραήλ να «αυτοαμυνθεί» και στη χρήση του «αντισημιτισμού» ως πασπαρτού, κάθε πιθανή γραμμή υποστήριξης του Ισραήλ έχει ξεμπροστιαστεί ως κενή. Μόνο μία πιθανή επιχειρηματολογία υπέρ του κράτους έχει καταφέρει να σταθεί και πια εμφανίζεται ολοένα και πιο συχνά στη φιλο-ισραηλινή ρητορική: το γεγονός ότι ο πόλεμος είναι αναγκαίος ή δίκαιος επειδή η Χαμάς κρατά ακόμα τους ομήρους που απήγαγε στις 7 Οκτωβρίου¹.
Μου εμφανίζονται reels στο Instagram με τα πρόσωπα των ομήρων, τις οικογένειές τους, αυτούς που έχουν σκοτωθεί. Συναντώ sponsored ποστ στο Facebook, τα οποία επαναλαμβάνουν: «Bring them home!». Διαβάζω, παράλληλα, κάποια άρθρα τα οποία υποστηρίζουν ότι ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί η εκεχειρία είναι η επιστροφή των ομήρων.
Οι όμηροι και οι οικογένειές τους ασκούν έντονη κριτική στη στάση του Ισραήλ, αποκαλούν τους κυβερνώντες «δολοφόνους» και απαιτούν άμεση εκεχειρία. Το να κοινοποιεί κανείς την εικόνα τους για να δικαιολογήσει το Ισραήλ δεν είναι μόνο παραπλανητικό, είναι βαθιά υποκριτικό. Το «Bring them home!» συνιστά έκκληση για εκεχειρία. Αλλιώς, γίνεται κενό, γενοκτονικό και προσβλητικό για τους ίδιους τους ομήρους.
Όλα αυτά γεννούν το εύλογο ερώτημα: αφού η Χαμάς θέλει ειρήνη, ώστε να σταματήσει η γενοκτονία, γιατί δεν δέχεται να επιστρέψει τους ομήρους; Η απάντηση είναι αρκετά απλή. Η Χαμάς έχει προτείνει αρκετές φορές να τους επιστρέψει. Στις αρχές Φλεβάρη πρότεινε εκεχειρία στο Ισραήλ, με όρους που περιλάμβαναν την απελευθέρωση των ομήρων. Το Ισραήλ αρνήθηκε, καθώς ο Νετανιάχου υποστήριξε πως ο στόχος ήταν «η ολοκληρωτική νίκη στη Γάζα»².
Ύστερα, στις αρχές Μαΐου, η Χαμάς συμφώνησε στην εκεχειρία που πρότειναν η Αίγυπτος, το Κατάρ και οι ΗΠΑ, και η οποία περιλάμβανε, ξανά, την επιστροφή των ομήρων. Για ακόμα μία φορά, το Ισραήλ αρνήθηκε. Αντί να δεχτεί την εκεχειρία, εισέβαλε στη Ράφα. Η ίδια κατάσταση επαναλαμβάνεται τις πρώτες μέρες του Ιουνίου: οι ΗΠΑ προτείνουν την απελευθέρωση των ομήρων και την οριστική παύση του πυρός, η Χαμάς δέχεται, όμως το Ισραήλ αρνείται να δώσει τέλος στον πόλεμο.
Όπως μπορεί κανείς να φανταστεί, οι οικογένειες των ομήρων έχουν αντιδράσει έντονα σ’ αυτές τις επιλογές. Στις 21 Απριλίου, τη νύχτα πριν από το Εβραϊκό Πάσχα, οι οικογένειες διαδήλωσαν έξω απ’ το σπίτι του Νετανιάχου. «Ο Νετανιάχου μας έκανε σκλάβους της Χαμάς», είπαν σε μια κοινή τους δήλωση, υποστηρίζοντας ότι «ο πρωθυπουργός, που χρηματοδοτούσε την τρομοκρατική οργάνωση για χρόνια, προετοίμασε το έδαφος για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και είναι υπεύθυνος για την απαγωγή και τον θάνατο των αγαπημένων μας³».
Στις αρχές Ιουνίου, ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ έτρεξε για ν’ αποφύγει την Ilana Gritsevski, μια όμηρο που απελευθερώθηκε και ήρθε στη Βουλή με σκοπό να τον ρωτήσει για τη μοίρα των άλλων ομήρων (συμπεριλαμβανομένου του άντρα της). Ενώ ο Ben Gvir επρόκειτο να μιλήσει με δημοσιογράφους, έστριψε σ’ έναν διάδρομο με το που είδε την Gritsevski. Εκείνη του φώναξε: «Γιατί τρέχεις; Ντροπή σου! Εγώ καθόμουν σ’ ένα τούνελ κι εσύ δεν μου μιλάς; Δολοφόνε! Είσαι ένοχος! Οι όμηροι… Έχεις αίμα στα χέρια σου⁴». Την ίδια μέρα, ο Ben Gvir ζήτησε να κλιμακωθεί ο πόλεμος, δηλώνοντας πως «ήρθε η ώρα να καεί ολόκληρος ο Λίβανος⁵». Η αλήθεια, συνεπώς, είναι πως το Ισραήλ δεν επιθυμεί την απελευθέρωση των ομήρων. Απεναντίας, προτιμά να μείνουν στην κατοχή της Χαμάς ώστε να έχει μια αφορμή για να συνεχίσει τον πόλεμο.
Ο Ben Gvir αποφεύγει την απελευθερωμένη Ισραηλινή όμηρο Ilana Gritsevski
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, υπάρχει κάτι φοβερά αντιφατικό όταν οι φιλο-ισραηλινοί χρησιμοποιούν την εικόνα των ομήρων για να δικαιολογήσουν τη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Οι όμηροι και οι οικογένειές τους ασκούν έντονη κριτική στη στάση του Ισραήλ, αποκαλούν τους κυβερνώντες «δολοφόνους» και απαιτούν άμεση εκεχειρία. Το να κοινοποιεί κανείς την εικόνα τους για να δικαιολογήσει το Ισραήλ δεν είναι μόνο παραπλανητικό, είναι βαθιά υποκριτικό. Το «Bring them home!» συνιστά έκκληση για εκεχειρία. Αλλιώς, γίνεται κενό, γενοκτονικό και προσβλητικό για τους ίδιους τους ομήρους.
Οι λόγοι για τους οποίους ο Νετανιάχου δεν επιθυμεί την απελευθέρωση των ομήρων και τη λήξη του πολέμου είναι πολλοί. Από τη μια, τα πιο «ακροδεξιά» στοιχεία της κυβέρνησής του –όπως ο Ben Gvir και ο υπουργός οικονομικών Bezalel Smotrich– απειλούν ότι θα φύγουν απ’ την κυβέρνηση αν ο πόλεμος λήξει. Σ’ αυτή την περίπτωση, η κυβέρνηση συνεργασίας θα καταρρεύσει και ο πρωθυπουργός θα χάσει την ηγεσία. Μπροστά στο ενδεχόμενο νέων εκλογών, ο Νετανιάχου προτιμά την παραμονή των ομήρων στα χέρια της Χαμάς. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στη Γάζα είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Bibi αποφεύγει τη δίκη του. Το 2020 ο πρωθυπουργός κατηγορήθηκε για απάτη και διαφθορά. Η δίκη του δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά, τους τελευταίους μήνες, έχει σταματήσει να προχωρά λόγω της «συνθήκης έκτακτης ανάγκης» που έφερε ο πόλεμος⁶. Το τέλος του πολέμου θα σήμαινε την ολοκλήρωση της δίκης και την πιθανή καταδίκη του πρωθυπουργού.
Φυσικά, το πρόβλημα δεν είναι απλώς ο Νετανιάχου. Το κράτος του Ισραήλ, ως θεσμική οντότητα με περιφράξεις, checkpoint και εποικισμούς, βασίζεται στην καταπάτηση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων. Ακολουθεί μια στρατηγική εκτοπισμού των Αράβων και απαλλοτρίωσης της γης τους, μια στρατηγική η οποία περνά μέσα από την εθνοκάθαρση και τους διωγμούς και καταλήγει στον ολοκληρωτικό αφανισμό της Παλαιστίνης, έτσι ώστε, «απ’ το ποτάμι ως τη θάλασσα», να υπάρχει μόνο το Ισραήλ. Τα λόγια του Smotrich είναι ενδεικτικά: «Θα καταστρέψουμε τη Δυτική Όχθη, όπως ακριβώς καταστρέψαμε τη Γάζα⁷». Η παραμονή των ομήρων στα χέρια της Χαμάς συνιστά μια μικρή λεπτομέρεια σ’ αυτό το γενοκτονικό σχέδιο του Ισραήλ.
1. Αυτήν τη στιγμή, και μετά τη διάσωση τεσσάρων Ισραηλινών στις 8/6, η Χαμάς κρατά 120 ομήρους. Το Ισραήλ, από την άλλη, κρατά 3.615 ομήρους, «διοικητικούς κρατούμενους» που φυλακίζονται «προληπτικά», χωρίς να τους έχει αποδοθεί καμία κατηγορία. Δείτε: The Israeli Information Center for Human Rights in the οccupied territories, Statistics on administrative detention in the οccupied territories.
2. Lyse Doucet, Gaza ceasefire: Israel's PM Benjamin Netanyahu rejects Hamas's proposed terms, BCC, 08/02/2024.
3. Eve Young, «This night we are all hostages», The Jerusalem Post.
4. Itamar Ben-Gvir runs away from released Israeli hostage in Knesset, Middle East Monitor, 04/06/2024.
5. Ισραηλινός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας / «Ήρθε η ώρα να καεί ολόκληρος ο Λίβανος», Tvxs Newsroom, 04/06/2024.
6. Uri Misgav, For Netanyahu, the Gaza war is the gift that keeps on giving, Haaretz, 07/03/2024.
7. Υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ / «Θα καταστρέψουμε τη Δυτική Όχθη όπως τη Γάζα», Tvxs Newsroom, 30/05/24.
