— Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι η Gen Z δείχνει να έχει μεγαλύτερη ρευστότητα και να είναι πιο ανοιχτή σε ζητήματα σεξουαλικότητας σε σύγκριση με τους millennials; Ποιοι κοινωνικοί ή ψυχολογικοί παράγοντες το ενισχύουν αυτό;
Η γενιά Gen Z μεγάλωσε με το διαδίκτυο και τα social media, έχοντας πρόσβαση σε πληροφορίες για διαφορετικές σεξουαλικές ταυτότητες, εκφράσεις και εμπειρίες, γεγονός που βοήθησε την απομυθοποίηση από τις προκαταλήψεις που κυριαρχούσαν στις προηγούμενες γενιές. Επίσης, γνωρίζει όρους ψυχολογίας τους οποίους εξερευνά και προσπαθεί να εφαρμόσει, όπως η ενσυναίσθηση, αμφισβητεί παραδοσιακές αξίες, π.χ. την οικογένεια. Όπως καταλαβαίνετε, πρόκειται για μια γενιά που φέρνει επανάσταση όσον αφορά τον τρόπο που σκέφτεται, αντιδρά και τοποθετείται απέναντι στις αλλαγές της κοινωνίας. Για τη γενιά των Gen Zers μπορούμε να πούμε ότι η αποδοχή δεν είναι μόδα αλλά αποτέλεσμα σημαντικών αλλαγών σε ψυχολογικό και κοινωνικό επίπεδο. Όσον αφορά τους millennials, συχνά συνδέουν την ταυτότητα με τις επαγγελματικές και κοινωνικές επιδόσεις, οι οποίες τους δίνουν και την αντίστοιχη αξία. Ο τρόπος που σκέφτονται και αποδέχονται τις εξελίξεις της κοινωνίας είναι διαφορετικός επειδή, ως προηγούμενη γενιά, είχαν πιο «παραδοσιακά ερεθίσματα» και, φυσικά, τότε δεν υπήρχαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διαμορφώνουν πρότυπα και αξίες στη σημερινή κοινωνία.
Όταν κάποιος νιώθει ότι είναι αποδεκτός για την ταυτότητα του φύλου και τη σεξουαλικότητά του είναι και ψυχικά πολύ πιο ανθεκτικός με αποτέλεσμα να γίνεται αποδεκτός από την κοινωνία, να έχει αυτοεκτίμηση και να θωρακίζεται έναντι των ψυχικών διαταραχών.
— Ποια μπορεί να είναι τα ψυχολογικά οφέλη αλλά και οι προκλήσεις για ένα άτομο που «επαναπροσδιορίζει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό λόγω απρόσμενης έλξης», όπως φαίνεται από την έρευνα;
Πρόκειται για μια βαθιά προσωπική μεταμόρφωση με θετικά ψυχολογικά οφέλη αλλά και ουσιαστικές προκλήσεις. Όσον αφορά τα οφέλη, έχουμε την αυτογνωσία, την ψυχική ανθεκτικότητα, την ανάπτυξη της ταυτότητας του φύλου, αλλά κυρίως την απελευθέρωση που θα νιώσει αυτό το άτομο και τη νέα ζωή που νιώθει ότι ξεκινάει. Δεν γίνεται, όμως, να μην αναφέρουμε και τις προκλήσεις που μπορεί να σχετίζονται με τους γύρω του αλλά και με τον εαυτό του, όπως είναι η απόρριψη και η απομάκρυνση μελών της οικογένειας και φίλων, ακόμα και η απώλεια της εργασίας, η αβεβαιότητα για το μέλλον και, το χειρότερο, η εσωτερική σύγκρουση ή ασυμφωνία.
ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος
— Η Gen Z φαίνεται να επιλέγει πιο συχνά το «slowmance». Πώς επηρεάζει η ανάγκη για συναισθηματική οικειότητα τη σεξουαλική έκφραση και τις σχέσεις στις νεότερες ηλικίες;
Το φαινόμενο του slowmance είναι η σταδιακή συναισθηματική και σεξουαλική σύνδεση που χαρακτηρίζει την γενιά Gen Z, η οποία επίσης αναζητά σεξουαλικές εμπειρίες ακολουθώντας «μη τυπικά μονοπάτια». Θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη και τον τρόπο επικοινωνίας της συγκεκριμένης γενιάς, η οποία γίνεται με γραπτά μηνύματα στις διάφορες πλατφόρμες επικοινωνίας. Αυτό το γεγονός δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να πλάσουν μια εικόνα η οποία δεν ανταποκρίνεται πολλές φορές 100% στην πραγματικότητα και στις προσδοκίες του άλλου. Οι παγίδες στις οποίες μπορούν να πέσουν οι Gen Zers είναι η μη ξεκάθαρη επικοινωνία των προθέσεων και η πίεση για συναισθηματική ωριμότητα. Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι η Gen Z αναζητά συναισθηματική ασφάλεια και αυθεντικότητα στις σχέσεις της, όπου η σεξουαλικότητα μεταμορφώνεται από ανθρώπινο πάθος σε βαθιά ανθρώπινη σύνδεση, όταν, φυσικά, οι άνθρωποι πληρούν και τις αντίστοιχες προϋποθέσεις. Το ότι ακούσαμε κάτι σε ένα βίντεο ή το διαβάσαμε κάπου δεν σημαίνει ότι μπορούμε να το προσαρμόσουμε με απόλυτη επιτυχία.
— Πόσο σημαντική είναι η αποδοχή της ταυτότητας φύλου και σεξουαλικότητας για την ψυχική υγεία των νέων ανθρώπων σήμερα; Έχετε παρατηρήσει αλλαγές από την κλινική εμπειρία σας;
Η σημερινή εποχή είναι πολύ πιο απελευθερωμένη σε σχέση με το παρελθόν, γεγονός που βοηθάει τους ανθρώπους σε προσωπικό, υπαρξιακό και ψυχολογικό επίπεδο. Όταν κάποιος νιώθει ότι είναι αποδεκτός για την ταυτότητα του φύλου και τη σεξουαλικότητά του είναι και ψυχικά πολύ πιο ανθεκτικός με αποτέλεσμα να γίνεται αποδεκτός από την κοινωνία, να έχει αυτοεκτίμηση και να θωρακίζεται έναντι των ψυχικών διαταραχών. Από την κλινική μου εμπειρία μπορώ να σας αναφέρω ότι υπάρχουν αυξημένα αιτήματα σχετικά με τη διερεύνηση της ταυτότητας του φύλου από ηλικίες ακόμα και 10 ετών. Έφηβοι 15-16 ετών πιέζουν τους γονείς τους ώστε να υπογράψουν και να τους επιτραπεί η επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου. Θεωρώ ότι με την υπερβολική πληροφόρηση που υπάρχει τα παιδιά επηρεάζονται και χρειάζονται αρκετό χρόνο ώστε να είναι σίγουροι για απόφαση τους.
— Θεωρείτε ότι η μεγαλύτερη διάθεση για εξερεύνηση και ανοιχτότητα που δείχνει η Gen Z είναι αποτέλεσμα αυξημένης ψυχολογικής ελευθερίας ή μήπως και κοινωνικής πίεσης να πειραματιστούν; Πού μπαίνει η γραμμή μεταξύ αυθεντικότητας και επιρροής των τάσεων;
Σίγουρα μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει αυξημένη ψυχολογική ελευθερία σε σχέση με το παρελθόν και περισσότερη πληροφόρηση, γεγονός που βοηθάει τους νέους να ορίσουν τους όρους και την ταυτότητά τους. Είναι σημαντικό όμως να αναφέρουμε και τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να υπάρχουν, όπως η υποχρέωση που νιώθουν οι νέοι να πειραματιστούν, ώστε να θεωρούνται μοντέρνοι και προοδευτικοί. Η κουλτούρα των social media και η κοινωνική δικτύωση «αναγκάζει» τους νέους «να έχουν ετικέτα και να ανήκουν κάπου» κι αυτό μπορεί να λειτουργήσει τόσο πιεστικά ώστε να μην είναι ο εαυτός τους. Σίγουρα χρειάζεται οι νέοι να ακούνε τον εαυτό τους και τα θέλω τους χωρίς να επηρεάζονται από το τι κάνουν οι άλλοι ούτε από την τάση της εποχής.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
