Η πρωτοβουλία για την επαναφορά της κυκλοφορίας οχημάτων και τη μετατροπή της Βασιλίσσης Όλγας σε δρόμο ήπιας κυκλοφορίας, την οποία στήριξε ο δήμαρχος Χάρης Δούκας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τρία συναρμόδια υπουργεία, Πολιτισμού, Περιβάλλοντος και Υποδομών, τα οποία με κοινή ανακοίνωσή τους αποδοκίμασαν ανοιχτά τις προωθούμενες αλλαγές.
Στην κοινή τους τοποθέτηση, τα υπουργεία εκφράζουν «σοβαρές αντιρρήσεις» για την κατεύθυνση που δρομολογείται από τη δημοτική αρχή, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες «δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα». Όπως τονίζουν, η όποια τροποποίηση στη λειτουργία της Βασιλίσσης Όλγας προϋποθέτει νέα έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Υπενθυμίζουν επίσης ότι ο συγκεκριμένος άξονας εντάσσεται στον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο της Αθήνας και ότι κατά τη διάρκεια των έργων ανάπλασης έχουν αποκαλυφθεί σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα.
Επιπλέον, από το υπουργείο Πολιτισμού είχε ήδη εκφραστεί επιφύλαξη για το σχέδιο του Δήμου, λόγω της εγγύτητας της κυκλοφορίας με τα ανασκαπτικά σκάμματα. Η τρέχουσα αντίδραση, ωστόσο, εμφανίζεται πιο συντονισμένη.
Για την τεχνική τεκμηρίωση της πρότασης, ο Δήμος ανέθεσε σχετική μελέτη σε εξειδικευμένη εταιρεία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι με την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, αναμένεται βελτίωση στη ροή της κυκλοφορίας, με 20% μείωση στα φαινόμενα πλήρους συμφόρησης και αύξηση της μέσης ταχύτητας των οχημάτων κατά 15%.
Στην εξίσωση εισέρχεται πλέον και ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ), του οποίου η σύμφωνη γνώμη κρίνεται απαραίτητη και, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν έχει ακόμα παρασχεθεί. Πηγές του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, πάντως, επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για «μπλόκο» στην πρωτοβουλία Δούκα, αλλά για υπενθύμιση της ανάγκης συνεργασίας, ιδιαίτερα λόγω της διέλευσης του τραμ από το σημείο.
Ο Δήμος Αθηναίων αντέδρασε έντονα στην κοινή ανακοίνωση. Ο δήμαρχος Χάρης Δούκας κατηγόρησε ευθέως τα υπουργεία για πολιτική σκοπιμότητα, υποστηρίζοντας ότι ενώνονται για να στηρίξουν «τον ηττημένο των εκλογών», εννοώντας τον Κώστα Μπακογιάννη. «Ο Δήμος Αθηναίων δεν θα κάνει πίσω», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι θα χρησιμοποιηθεί κάθε θεσμικό μέσο για να εφαρμοστεί η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Κάλεσε μάλιστα τα κόμματα και τους βουλευτές της Αθήνας να πάρουν ανοιχτή θέση.
Η πρόταση του Δήμου αφορά τη μετατροπή της λεωφόρου σε οδό ήπιας κυκλοφορίας με ανώτατο όριο ταχύτητας τα 20 χλμ/ώρα. Το νέο πλάνο προβλέπει ότι τα ρεύματα κυκλοφορίας θα κινούνται στις υφιστάμενες γραμμές του τραμ και του τρόλεϊ, σε αντίθεση με το αρχικό σχέδιο που περιόριζε τη διέλευση μόνο σε οχήματα εξυπηρέτησης προς το Ζάππειο και το κολυμβητήριο.
Η Βασιλίσσης Όλγας έχει μακρά ιστορία ως προς την αστική της διαχείριση. Αρχικά συμπεριλήφθηκε στον σχεδιασμό του «Μεγάλου Περιπάτου», ενώ ήδη από την περίοδο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 είχε εγκριθεί μελέτη, η οποία όμως δεν υλοποιήθηκε. Το έργο επανεντάχθηκε το 2020 και η κατασκευή του ξεκίνησε το 2023, με προγραμματισμό να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους.
Η παρούσα δημοτική αρχή, επικαλούμενη κυκλοφοριακή επιβάρυνση στην ευρύτερη περιοχή, ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ευρύτερη χρήση της οδού. Για την τεχνική τεκμηρίωση της πρότασης, ο Δήμος ανέθεσε σχετική μελέτη σε εξειδικευμένη εταιρεία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι με την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, αναμένεται βελτίωση στη ροή της κυκλοφορίας, με 20% μείωση στα φαινόμενα πλήρους συμφόρησης και αύξηση της μέσης ταχύτητας των οχημάτων κατά 15%. Πλέον, η υπόθεση της Βασιλίσσης Όλγας εξελίσσεται σε πεδίο σύγκρουσης. Μένει να φανεί ποια θα είναι η συνέχεια, η οποία θα εξαρτηθεί από τη βούληση που θα υπάρξει για επίτευξη συνεννόησης ή κλιμάκωση.
Η κοινή ανακοίνωση των τριών υπουργείων
Τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού, Υποδομών και Μεταφορών επισημαίνουν ότι προτεινόμενες παρεμβάσεις στον εγκεκριμένο τρόπο λειτουργίας της οδού Βασιλίσσης Όλγας προϋποθέτουν εκ νέου αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών των συναρμόδιων Υπουργείων. Η οδός Βασιλίσσης Όλγας βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της Αθήνας, ενώ κατά τη διάρκεια του εν εξελίξει έργου της ανάπλασης έχουν αποκαλυφθεί σημαντικές αρχαιότητες, οι οποίες συντηρούνται και αναδεικνύονται. Συγχρόνως, αποτελεί κοινόχρηστο χώρο ιδιαίτερης σημασίας.
Για τον λόγο αυτό, η υλοποίηση της υφιστάμενης ανάπλασης της οδού έχει λάβει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις από το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, με την πράξη 321 της 19ης συνεδρίασης του 2021, καθώς και από το Υπουργείο Πολιτισμού, με την Απόφαση ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ03/56665/2802, όπως και με την Απόφαση 3769/14-02-2022 για λογαριασμό της «Ανάπλασης ΑΕ», που εποπτεύεται από τα συναρμόδια Υπουργεία και χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους.
Λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω, αλλά και τη διέλευση του Τραμ από την οδό, απαιτείται επιπροσθέτως και η σύμφωνη γνώμη του ΟΑΣΑ, όπως ορίζεται στο άρθρο 52 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ η συμβατότητα αυτών των τροποποιήσεων με την κείμενη νομοθεσία και τις συγκοινωνιακές μελέτες αποτελεί αντικείμενο ελέγχου των Τεχνικών Υπηρεσιών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής.
Επομένως, οι σχετικές πρωτοβουλίες του Δήμου Αθηναίων, όπως ανακοινώθηκαν, δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα. Ο Δήμος καλείται να τηρήσει τις προβλεπόμενες από το θεσμικό πλαίσιο διαδικασίες.
Η ανακοίνωση του Δήμου Αθηναίων
Πριν 5 χρόνια ο κ. Μπακογιάννης στo πλαίσιo του καταστροφικού "Μεγάλου Περίπατου", έκλεισε την Βασιλίσσης Όλγας με δήθεν επίκληση του Covid. Σχεδίασε τη μετατροπή του σε "privé" δρόμο για τους χρήστες του γηπέδου τένις στην περιοχή και για τους θαμώνες του καφέ του Ζαππείου. Τότε κανένας Υπουργός δε μίλησε. Σήμερα παριστάνουν τους "θεματοφύλακες του νόμου" για να μπλοκάρουν τον Δήμο Αθηναίων. Τους υπενθυμίζουμε ότι η Βασιλίσσης Όλγας ανήκει στους πολίτες και όχι στις πολιτικές σκοπιμότητες. Ο Δήμος Αθηναίων δε θα κάνει πίσω. Με κάθε θεσμικό μέσο θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να υπερασπιστούμε το δημοκρατικό αίτημα των πολιτών για μια πόλη ανοιχτή, δίκαιη και βιώσιμη. Καλούμε όλα τα κόμματα και τους βουλευτές της Αθήνας να πάρουν ξεκάθαρη θέση. Το δικαίωμα στην πόλη είναι θέμα δημοκρατίας
