ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ, ΟΙ ΛΙΣΤΕΣ και οι πάσης φύσεως απολογισμοί που κατακλύζουν τα παραδοσιακά κυρίως μέσα τέτοιον καιρό, μοιάζουν όλο και περισσότερο με vintage διαδικασία από προηγούμενες, πιο μακάριες, πιο αφελείς και λιγότερο κατακερματισμένες εποχές. Τότε που φαινόταν να έχουμε συμφωνήσει όλοι ότι έχει κάποιο νόημα και ότι εκπέμπει ένα αντικειμενικό κύρος η ανακήρυξη του δίσκου, της ταινίας ή του βιβλίου «της χρονιάς», πριν σκορπίσουμε ο καθένας στη «σέκτα» του, στην ατζέντα του, στην ψηφιακή του κοσμάρα, στο κινητό του.
Σ’ αυτή την «εορταστική» συνομοταξία ανήκει και η παραδοσιακή ανάδειξη της «λέξης της χρονιάς» από ποικίλους αρμόδιους θεσμούς σε διάφορες χώρες, υπερισχύουν όμως για προφανείς λόγους οι αγγλόφωνοι, όπως η American Dialect Society, το Cambridge Dictionary, το Collins English Dictionary, το λεξικό Merriam-Webster και το Oxford University Press, δηλαδή οι εκδόσεις του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με την εκδοτική ομάδα του λεξικού της Οξφόρδης να είναι υπεύθυνη για την διαδικασία.
Προσωπικά πάντως, θα επέλεγα ως λέξη-σλόγκαν αυτής της τερματικής για την αξιοπρέπεια του πλανήτη και την αξιοπιστία των ισχυρών χρονιάς, τη φράση «στη σωστή πλευρά της ιστορίας» – προφανώς με πικρή και σαρκαστική διάθεση.
Όπως έγινε γνωστό χθες, η λέξη ή μάλλον ο όρος που υπερψηφίστηκε για φέτος από την λίστα της Οξφόρδης, είναι η φράση «brain rot», που σημαίνει σήψη του μυαλού (ή του εγκεφάλου) και ορίζεται ως «η επιδείνωση της διανοητικής κατάστασης ενός ατόμου εξαιτίας της υπερκατανάλωσης ευτελούς διαδικτυακού περιεχόμενου». Είναι φανερό ότι έχουν αγριέψει τα πράγματα, και μαζί τους οι ορολογίες.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η περσινή «λέξη της χρονιάς» για τον ίδιο φορέα ήταν το αθώο και προγλωσσικό σχεδόν «rizz», μια συντομογραφία της (ελληνικής) λέξης charisma για τα νήπια του TikTok. Βέβαια, το γεγονός ότι πέρσι επίσης, το λεξικό του Cambridge και ο ιστότοπος Dictionary.com είχαν συμφωνήσει ότι η «λέξη της χρονιάς» ήταν το «hallucinate» («έχω παραισθήσεις»), ήταν κάποια ένδειξη για μια έκφραση ζόμπι δυστοπίας σαν αυτή που εξέλεξε φέτος η Οξφόρδη.
Σε σχέση πάντως με άλλους όρους του συρμού που έχουν αναδειχτεί ως λέξεις της χρονιάς την τελευταία δεκαετία («fake news», «toxic», «mansplain», «cancel culture» κλπ), η «σήψη του μυαλού» (ή όπως αλλιώς το νιώθει κανείς αυτό το φριχτό, αυτοκαταστροφικό σχεδόν, μούδιασμα όταν σ’ έχει παρασύρει η παλίρροια του ακατάσχετου scrolling) μοιάζει λιγότερο με τάση και περισσότερο με κατάσταση την οποία όλοι μπορούμε να αντιληφθούμε. Οι άνθρωποι είναι όλο και λιγότερο παρόντες, ακόμα κι αν είναι παρόντες.
Προσωπικά πάντως, θα επέλεγα ως λέξη-σλόγκαν αυτής της τερματικής για την αξιοπρέπεια του πλανήτη και την αξιοπιστία των ισχυρών χρονιάς, τη φράση «στη σωστή πλευρά της ιστορίας» – προφανώς με πικρή και σαρκαστική διάθεση. Όσο μάλιστα περνούν οι μέρες και κλιμακώνεται άλλο ένα αιματηρό μέτωπο, αυτό της Συρίας (οι τζιχαντιστές παίζουν τώρα στη δική μας ομάδα; έχω μπερδευτεί), τόσο πιο πολύ χάνει κάθε καίριο νόημα αυτή η φράση, κερδίζοντας όμως συγχρόνως μια περίοπτη θέση στο παράλληλο σύμπαν των (ζωντανών-νεκρών) κλισέ.
