ΩΣ ΓΝΩΣΤΟΝ, Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΝΩΝΕΙ. Όπως ένωσε προ ημερών τους οπαδούς της Αλβανίας και της Κροατίας στο μεταξύ τους ματς για το Euro 2024 στο Αμβούργο, όταν από κοινού και σε αγαστή σύμπνοια τραγουδούσαν «θάνατος στους Σέρβους» (Kill, kill, kill the Serb).
Συγχρόνως, κάποιοι οπαδοί της Αλβανίας ανάρτησαν πανό με την Μεγάλη Αλβανία. Η Σερβία απείλησε να αποχωρήσει από τη διοργάνωση, παρότι και οι δικοί της οπαδοί βρέθηκαν στο «εδώλιο» για ρατσιστικά και άλλα συνθήματα που, σύμφωνα με την ορολογία της UEFA, «μεταδίδουν προκλητικά μηνύματα ανάρμοστα για αθλητικό γεγονός».
Αυτό το Euro συγκέντρωσε στην τελική του φάση τις περισσότερες βαλκανικές (αμιγώς και μη) χώρες από κάθε άλλη φορά: Αλβανία, Κροατία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβενία, Τουρκία. Παραλίγο να βρεθούμε κι εμείς (θα παίζαμε στον ίδιο όμιλο με την Τουρκία, αν είχαμε προκριθεί) και η Βόρεια Μακεδονία στα γήπεδα της Γερμανίας, έτσι ώστε να είναι πλήρες το εκρηκτικό κοκτέιλ.
Η απουσία της δεύτερης πάντως δεν εμπόδισε τον Αλβανό ποδοσφαιριστή Μιρλίντ Ντάκου να πάρει το μεγάφωνο, μετά το τέλος του αγώνα της χώρας του με την Κροατία, και να φωνάξει υβριστικά συνθήματα κατά της Βόρειας Μακεδονίας. Με τη σειρά του, ο γενικός γραμματέας της Σερβικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας δήλωσε, υπερασπιζόμενος την «άτακτη» συμπεριφορά μερίδας των συμπατριωτών του στο Euro: «Εμείς οι Σέρβοι είμαστε κύριοι και ανοιχτόκαρδοι».
Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε, κι ας συμβαίνουν όλα αυτά σε ουδέτερο έδαφος (τα Βαλκάνια είναι ιδέα και οι ιδέες είναι παντού).
Μέχρι στιγμής, στην επόμενη φάση έχει περάσει μόνο η εκπληκτική Σλοβενία, η οποία εκτός από την εξαιρετική της απόδοση έχει να επιδείξει και μια από τις πιο ωραίες ιστορίες της διοργάνωσης.
Αν εξαιρέσει κανείς κάποιες τυπικές καφρίλες –ρίψη πλαστικών μπουκαλιών, υβριστικά συνθήματα– με τις οποίες είμαστε αρκετά εξοικειωμένοι κι εμείς, η παρουσία των Βαλκάνιων προσέδωσε έναν επιπλέον ψυχαγωγικό αντιπερισπασμό στη διοργάνωση. Σαν να επιτράπηκε για λίγο στους κομιστές του χάους και των περιφερειακών τριβών να κάνουν κι αυτοί το κομμάτι τους.
Είναι κι αυτές οι αντιδράσεις ένα είδος reality check που μοιάζει όλο και πιο απαραίτητο για την σημερινή Ευρώπη. Θα μας λείψουν οι «οργισμένοι Βαλκάνιοι» από το Euro 2024. Ήδη έχουν αποκλειστεί η Αλβανία, η Κροατία και η Σερβία, ενώ σήμερα κρίνεται η μοίρα της Τουρκίας και της Ρουμανίας στον θεσμό.
Μέχρι στιγμής, στην επόμενη φάση έχει περάσει μόνο η εκπληκτική Σλοβενία, η οποία εκτός από την εξαιρετική της απόδοση έχει να επιδείξει και μια από τις πιο ωραίες ιστορίες της διοργάνωσης. Τη συμμετοχή στην ομάδα του 36χρονου Γιόσιπ Ίλισιτς, πρώην άσου της Αταλάντα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έπασχε από βαθιά κατάθλιψη και είχε εγκαταλείψει ακόμα και την ενεργό δράση. Από πέρσι όμως που επέστρεψε στην πατρίδα του ως παίκτης της Μάριμπορ, κατάφερε να ανακάμψει κερδίζοντας μια θέση στην αποστολή της χώρας του.
Αυτά είναι τα ωραία και τα ανθρώπινα που διανθίζουν ιδανικά αυτές τις μεγάλες διοργανώσεις των εθνικών ομάδων, μακριά από την αβάσταχτη τοξικότητα, τον χορό των (δισ)εκατομμυρίων, το κυνικό μισθοφοριλίκι και την αναλγησία των μεγαλοπαραγόντων που μαυρίζουν τις διασυλλογικές διοργανώσεις.
Είναι ωραίο (και) αυτό το Euro, όχι μόνο ως ποδοσφαιρικό υπερ-γεγονός, όχι μόνο ως όαση αντιπερισπασμού στη ζέστη και την επικαιρότητα, αλλά και ως καρτ-ποστάλ μιας Ευρώπης που ήδη την αντιμετωπίζουμε νοσταλγικά καθώς βαδίζει σε ένα όλο και πιο αβέβαιο μέλλον.
