Η ΑΣΤΡΟΥΝΤ ΖΙΛΜΠΕΡΤΟ δεν ήταν το κορίτσι που ενέπνευσε το διάσημο τραγούδι «Garota de Ipanema». Οι δημιουργοί του – οι τιτάνες της σύγχρονης βραζιλιάνικης μουσικής, Βινίσιους ντε Μοράες και Αντόνιο Κάρλος Ζομπίμ – το είχαν γράψει το 1962 για μια τρυφερή ύπαρξη ονόματι Ελοίζα Πινέιρο, την οποία από κοινού «χαλβάδιαζαν» όταν περνούσε τα βράδια από το Veloso, το μπαρ που σύχναζαν στην παραλία της Ιπανέμα στο Ρίο. Όταν όμως την επόμενη χρονιά η 22χρονη Άστρουντ (η οποία καταγόταν από το Σαλβαντόρ της Μπαΐα, όχι από το Ρίο) τραγούδησε την αγγλόφωνη εκδοχή του η οποία εξαπλώθηκε σαν δροσερή αύρα ανά τον πλανήτη, έγινε άπαξ και διά παντός στα μάτια του κόσμου «Το κορίτσι από την Ιπανέμα».
Το “The Girl from Ipanema” ηχογραφήθηκε στις 29 Μαρτίου 1963 στο Μανχάταν, ως μέρος του άλμπουμ Getz/Gilberto. Η Άστρουντ βρισκόταν εκεί ως απλή συνοδός του συζύγου της Ζοάο Ζιλμπέρτο, του διάσημου Βραζιλιάνου κιθαρίστα και συνθέτη που είχε μεταβεί στη Νέα Υόρκη για την ηχογράφηση της σύμπραξής του με τον επίσης διάσημο Αμερικανό σαξοφωνίστα Σταν Γκετζ. Οι συνθέσεις ανήκαν στον Ζομπίμ, ο οποίος επίσης συμμετείχε, στο πιάνο. Όταν κάποια στιγμή αναζητήθηκε τραγουδίστρια για την αγγλόφωνη εκδοχή του κομματιού, η ντροπαλή και πρωτάρα στο τραγούδι νεαρή σύζυγος του Ζιλμπέρτο, προθυμοποιήθηκε να το πει η ίδια. Ήταν τόσο καλή ώστε άμεσα της ζητήθηκε να τραγουδήσει ακόμα ένα κομμάτι, το “Corcovado” (Quiet Nights of Quiet Stars), σε μια επίσης κλασική και αξεπέραστη ερμηνεία.
Παρά τις δυσκολίες όμως – και τις «Mad Men» καταστάσεις που υπέστη – κατάφερε να στηρίξει μια διεθνή καριέρα που κράτησε τέσσερις δεκαετίες και να σταθεί μόνη της σε μια ξένη χώρα που σταδιακά θα αντικαθιστούσε την πατρίδα της.
Ο δίσκος είχε τεράστια επιτυχία, παρότι όμως αμέσως σχεδόν η Άστρουντ Ζιλμπέρτο έγινε παγκοσμίως η ενσάρκωση της bossa nova, η αμοιβή της για την συμμετοχή της στην ηχογράφηση ήταν η κατώτατη που όριζε το σωματείο των Αμερικανών μουσικών: 180 δολάρια. Ο σύζυγός της Ζοάο Ζιλμπέρτο (λίγο αργότερα θα χώριζαν οι δρόμοι τους, εκείνη όμως θα κρατούσε το επώνυμό του) πήρε $23,000 ενώ ο Σταν Γκετζ, ο οποίος την είχε χαρακτηρίσει υποτιμητικά «νοικοκυρούλα», έβγαλε πάνω από ένα εκατομμύριο.
Ήταν η πρώτη αλλά όχι η τελευταία ατυχής εμπειρία της Άστρουντ Ζιλμπέρτο στο τοξικό περιβάλλον της μουσικής βιομηχανίας, όπως αποκάλυψε πέρσι, ανήμερα των 82ων γενεθλίων της, ένα μακροσκελές άρθρο στον Independent. Παρά τις δυσκολίες όμως – και τις «Mad Men» καταστάσεις που υπέστη – κατάφερε να στηρίξει μια διεθνή καριέρα που κράτησε τέσσερις δεκαετίες και να σταθεί μόνη της σε μια ξένη χώρα που σταδιακά θα αντικαθιστούσε την πατρίδα της.
Το γεγονός ότι γνώρισε επιτυχία απευθείας στο εξωτερικό είχε ως αποτέλεσμα να της γυρίσει την πλάτη η πατρίδα της. Αργότερα θα ομολογούσε ότι «είχε πληγωθεί πολύ» από την «σκληρή κριτική» και τον «αδικαιολόγητο σαρκασμό» που της επεφύλαξε ο βραζιλιάνικος τύπος. Μετά από μια συναυλία που έδωσε στη χώρα το 1965, δεν τραγούδησε ποτέ ξανά στη Βραζιλία και ήταν απούσα όταν ακούστηκε το «The Girl from Ipanema» στην τελετή έναρξης της Ολυμπιάδας του Ρίο, την ώρα που η Gisele Bundchen βάδιζε θριαμβευτικά στη σκηνή.
Το 2002, η Άστρουντ Ζιλμπέρτο ανακοίνωσε ότι «διακόπτει επ’ αόριστο» τις ζωντανές εμφανίσεις και με τα χρόνια το αόριστο έγινε οριστικό. Έκτοτε, ιδιώτευε στο σπίτι της στη Φιλαδέλφεια παρέα με την γάτα της, δεχόμενη τις σποραδικές επισκέψεις των παιδιών της. Συγχρόνως, είχε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για την φιλοσοφία και την ζωγραφική ενώ επίσης συμμετείχε σε καμπάνιες για τα δικαιώματα των ζώων. Σύμφωνα με τον γιο της Μαρτσέλο, οι εμπειρίες της από την μουσική βιομηχανία είχαν κλονίσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη της στους ανθρώπους. Ελπίζει κανείς τουλάχιστον να έφυγε από τη ζωή γνωρίζοντας ότι υπήρξε για τον κόσμο (όλο τον κόσμο) η πιο δροσερή αύρα, η βελούδινη ανάσα της bossa nova, το γλυκό, μελαγχολικό τσίμπημα του αιώνιου καλοκαιριού.
Astrud Gilberto και Stan Getz - The Girl From Ipanema (1964) LIVE
