Ψηλά στα βουνά του Κασμίρ, μακριά από νοσοκομεία και γιατρούς, οι γυναίκες των νομαδικών κοινοτήτων Γκούτζαρ και Μπακαρβάλ γεννούν συχνά μόνες, μέσα στη φύση, κάτω από δέντρα ή δίπλα σε ποτάμια.
Οι μήνες της μετακίνησης με τα κοπάδια τους είναι σκληροί και αδυσώπητοι, με την έλλειψη τροφής, την εξάντληση και την αδυναμία πρόσβασης σε ιατρική φροντίδα, να καθιστούν κάθε τοκετό επικίνδυνο. Παρά τις επίσημες στατιστικές που δείχνουν χαμηλή μητρική θνησιμότητα στο Τζάμου και το Κασμίρ, η πραγματικότητα των γυναικών των νομαδικών κοινοτήτων παραμένει επικίνδυνα αβέβαιη και κάθε χρόνο πολλές δεν τα καταφέρνουν.
Το πέρασμα Πιρ Παντζάλ, συνδέει την περιοχή του Τζάμου με την κοιλάδα του Κασμίρ μέσω του ιστορικού δρόμου των Μογγόλων, και κάθε χρόνο, όταν λιώνει το χιόνι, σχεδόν ένα εκατομμύριο νομάδες Γκούτζαρ και Μπακαρβάλ ξεκινούν με τα κατσίκια, τα πρόβατά και τα άλογά τους για ταξίδια που μπορεί να διαρκέσουν μήνες.
Μιλώντας στον Guardian, η Φατίμα Ντέιντερ περιέγραψε τη στιγμή που ένιωσε τους πρώτους πόνους του τοκετού, όταν αυτή και η οικογένειά της είχαν φτάσει σχεδόν στο μέσο της διαδρομής.
Μία εβδομάδα πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού, ταξίδευε με το άλογο και πίστευε ότι η ενόχληση που αισθανόταν ήταν απλώς κούραση. «Δεν υπήρχε κλινική, καμία νοσοκόμα, κανένας γιατρός», εξήγησε η 23χρονη.
Μόνο η μητέρα της και μια μαία ήταν μαζί της σε μια υγρή σκηνή, ψιθυρίζοντας προσευχές. Ώρες μετά τη γέννηση του γιου της, και ακόμα αδύναμη και αιμορραγούσα, η 23χρονη έπρεπε να ξανακαβαλήσει το άλογο, με το μωρό προσεκτικά δεμένο δίπλα της, καθώς η ομάδα συνέχιζε το ταξίδι μέσα από πυκνό δάσος.
«Φώναζαν στον άντρα μου, ρωτώντας πώς επιβίωσα τόσες μέρες»
Για τις γυναίκες που είναι έγκυες κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης, η ξεκούραση βρίσκεται σε σκηνές στη βρεγμένη γη και τα μωρά τους γεννιούνται κάτω από δέντρα, δίπλα σε ποτάμια ή σε καταφύγια μέσα στο δάσος.
Κάποιες γεννούν μετά από μέρες χωρίς γεύμα, ενώ όσες φτάνουν σε νοσοκομεία των περιοχών συχνά είναι εξαντλημένες, αναιμικές ή πάσχουν από λοίμωξη.
Η Φόζια Τσαουντάρι ήταν 16 ετών όταν γέννησε το 2016. «Ήμουν ακόμα παιδί», λέει, σημειώνοντας πως πολλές φορές δεν έτρωγε τίποτα περισσότερο από ένα ποτήρι γάλα και ένα ψωμί την ημέρα. Όταν μπήκε σε τοκετό, ήταν επικίνδυνα αδύναμη.
Ήταν μία από τις τυχερές που κατάφερε να φτάσει στο νοσοκομείο, αλλά οι γιατροί σοκαρίστηκαν με την κατάστασή της. «Φώναζαν στον άντρα μου, ρωτώντας πώς επιβίωσα τόσες μέρες», λέει. Χρειάστηκε μετάγγιση αίματος, πριν μπορέσει να γεννήσει με ασφάλεια και η ανάρρωση ήταν αργή και επίπονη.
Μια μελέτη του 2022 εκτίμησε ότι ο δείκτης μητρικής θνησιμότητας στο Τζάμου και το Κασμίρ, δηλαδή οι γυναίκες που πεθαίνουν από επιπλοκές εγκυμοσύνης ανά 100.000 ζωντανά παιδιά είναι 46, καλύτερος από τον εθνικό μέσο όρο της Ινδίας και πολύ κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο των 224 θανάτων. Αλλά αυτοί οι αριθμοί κρύβουν τις εμπειρίες των νομάδων γυναικών, οι ζωές των οποίων σχεδόν δεν καταγράφονται στα επίσημα στοιχεία υγείας.
Συγκεκριμένα, σπάνια φτάνουν εγκαίρως σε κλινικές, οπότε οι θάνατοι τους δεν καταγράφονται. Επί δεκαετίες οι διαδοχικές διοικήσεις των περιοχών έχουν υποσχεθεί κινητές υπηρεσίες υγείας, αλλά η υποστήριξη ποτέ δεν υλοποιήθηκε.
Το κενό στην υγειονομική φροντίδα εντείνεται από τη φτώχεια, τους πρόωρους γάμους και την κακή διατροφή. Πολλές γυναίκες, ειδικά οι κοπέλες που παντρεύονται νωρίς, μένουν έγκυες υποσιτισμένες και σωματικά ανεπαρκώς ανεπτυγμένες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για επιπλοκές μητρότητας και νεογνών.
Με πληροφορίες από Guardian
