Ένας αστεροειδής ηλικίας δισεκατομμυρίων ετών μπορεί να «κρύβει» το μυστικό της εξωγήινης ζωής, σύμφωνα με τους επιστήμονες που μελέτησαν δείγματα από τα πετρώματά του.
Ο αστεροειδής Benu δημιουργήθηκε πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, στην αυγή του Ηλιακού Συστήματος, όταν ένας υγρός και αλμυρός κόσμος κινούνταν γύρω από τον Ήλιο. Ο κόσμος εκείνος συγκρούστηκε καταστροφικά με ένα άλλο ουράνιο σώμα και διαλύθηκε. Ένα από τα κομμάτια που απέμειναν από αυτή τη σύγκρουση είναι ο αστεροειδής Bennu.
Πρόσφατα, ο αμερικανικός διαστημικός ανιχνευτής OSIRIS-REx έφερε στη Γη δείγματα από τον Bennu. Η ανάλυσή τους αποκάλυψε υψηλά επίπεδα σύνθετων χημικών ενώσεων – βασικών για την ύπαρξη ζωής.
Τα ευρήματα από τον αστεροειδή «μας άφησαν άφωνους»
«Υπήρχαν πράγματα στα δείγματα του Bennu που μας άφησαν άφωνους», δήλωσε η καθηγήτρια Sara Russell, κοσμική ορυκτολόγος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου και επικεφαλής συγγραφέας σχετικής μελέτης στο περιοδικό Nature. «Η ποικιλία των μορίων και των ορυκτών που διατηρούνται δεν μοιάζει με κανένα άλλο εξωγήινο δείγμα που έχει μελετηθεί ως σήμερα».
Τα αποτελέσματα αυτής και άλλων αποστολών θα παρουσιαστούν στην έκθεση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας με τίτλο “Space: Could Life Exist Beyond Earth?”, η οποία ανοίγει στις 16 Μαΐου. Θα προσφέρει στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει τις τελευταίες εξελίξεις στην αναζήτηση ζωής σε άλλους κόσμους.
Ένας «γόνιμος» αστεροειδής
Αν και βασικά χημικά συστατικά για τη ζωή έχουν εντοπιστεί και σε μετεωρίτες, το υλικό από τον Bennu αποδείχθηκε ιδιαίτερα πλούσιο. Σύμφωνα με την Russell, ο «μητρικός κόσμος» του αστεροειδούς διέθετε υπόγειες λίμνες άλμης, οι οποίες, καθώς εξατμίστηκαν, άφησαν πίσω τους άλατα παρόμοια με αυτά που βρίσκονται σε ξηρές λίμνες στη Γη.
Ανάμεσα στα ευρήματα: φωσφορικά άλατα, αμμωνία, περισσότερα από δώδεκα αμινοξέα (δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών) και οι πέντε βασικές νουκλεοβάσεις του RNA και του DNA.
«Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την άποψη ότι αστεροειδείς όπως ο Bennu ενδέχεται να συγκρούστηκαν με τη Γη στο παρελθόν, φέρνοντας κρίσιμα συστατικά για την εμφάνιση της ζωής», σημειώνει η Russell.
Από τον Bennu στον Άρη και τα φεγγάρια του Δία
Οι επιστήμονες δεν πιστεύουν ότι η ζωή αναπτύχθηκε στον ίδιο τον Bennu. Όμως αστεροειδείς σαν αυτόν θα μπορούσαν να είχαν “εφοδιάσει” άλλους πλανήτες με πρώτες ύλες ζωής. Στη Γη, με το θερμό και σταθερό περιβάλλον της, αυτό οδήγησε στην εμφάνιση των πρώτων αναπαραγωγικών οργανισμών πριν από 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια.
Το ερώτημα που μένει: μήπως κάτι αντίστοιχο συνέβη και σε άλλους κόσμους; Υποψήφιοι: ο Άρης και τα φεγγάρια Ευρώπη, Γανυμήδης, Τιτάνας και Εγκέλαδος. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη αποστολές εξερεύνησης, ανάμεσα τους και δύο διαστημικά σκάφη που κατευθύνονται προς τα παγωμένα φεγγάρια του Δία.
Το ρομποτικό όχημα Rosalind Franklin, που κατασκευάστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναμένεται να προσεδαφιστεί στον Άρη το 2029. Εκεί θα τρυπήσει το υπέδαφος αναζητώντας ίχνη ζωής.
Από μετεωρίτες μέχρι τη σκόνη του Bennu
Στο παρελθόν, οι επιστήμονες είχαν πρόσβαση κυρίως σε μετεωρίτες, δείγματα από τη Σελήνη και κομμάτια του Άρη που εκτοξεύτηκαν στο διάστημα από ισχυρές συγκρούσεις και έφτασαν στη Γη ως «Αρειανοί μετεωρίτες».
Στην έκθεση, οι επισκέπτες θα μπορούν να δουν – και να αγγίξουν – δείγματα σεληνιακού και αρειανού υλικού, αλλά και έναν αρχαίο μετεωρίτη που προέρχεται από αστεροειδή και είναι παλαιότερος από την ίδια τη Γη.
Το OSIRIS-REx επέστρεψε συνολικά 120 γραμμάρια σκόνης από τον Bennu. Όπως θυμάται η Russell:
«Όταν ανοίξαμε την κάψουλα, είδαμε μαύρη σκόνη με λευκά σωματίδια. Αρχικά νομίσαμε ότι ήταν μόλυνση. Τελικά επρόκειτο για φωσφορική ένωση άγνωστη έως τώρα σε μετεωρίτες, που όμως είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη της ζωής. Έμεινα έκπληκτη».
Το ενδεχόμενο ύπαρξης ζωής σε άλλον πλανήτη
Το ενδεχόμενο ύπαρξης ζωής αλλού στο σύμπαν ήρθε ξανά στην επικαιρότητα την περασμένη εβδομάδα, όταν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb εντόπισε στον εξωπλανήτη K2-18b τα χημικά αποτυπώματα δύο ενώσεων – διμεθυλοσουλφίδιο (DMS) και διμεθυλοδισουλφίδιο (DMDS) – που στη Γη παράγονται μόνο από ζωντανούς οργανισμούς.
Αν και τα ευρήματα δεν αποτελούν απόδειξη εξωγήινης ζωής, αναζωπύρωσαν τις ελπίδες ότι δεν είμαστε μόνοι στο σύμπαν.
Η απόδειξη ότι υπάρχει ζωή εκτός Ηλιακού Συστήματος θα είναι εξαιρετικά δύσκολη, παραδέχονται οι επιστήμονες – εκτός αν λάβουμε ένα ξεκάθαρο σήμα από εξωγήινη νοημοσύνη.
Η ανακάλυψη ζωής στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα ίσως αποδειχθεί πιο εφικτή. Τότε όμως, γεννιούνται νέα ερωτήματα. Όπως λέει η Sinead Marron, υπεύθυνη εκθέσεων του μουσείου:
«Ένα από τα ερωτήματα που θέλουμε να θέσουμε στους επισκέπτες είναι: πώς θα αντιδρούσαμε αν βρίσκαμε ζωή στον Άρη ή σε άλλον κόσμο; Θα την απομονώναμε; Θα προσπαθούσαμε να επικοινωνήσουμε; Ή… θα τη βλέπαμε ως τροφή, όπως κάνουμε με άλλες μορφές ζωής στη Γη;»
«Αυτά τα ερωτήματα για την εξωγήινη ζωή μάς βοηθούν να σκεφτούμε και τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τη ζωή στον δικό μας πλανήτη».
Με πληροφορίες από The Guardian
