Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, το οποίο γίνεται 75 ετών φέτος, ανέκαθεν ήταν ένα πεδίο μάχης μεταξύ ριζοσπαστισμού και ελιτισμού. Και αυτό είναι που κάνει την γιορτή αυτή του σινεμά τόσο απαραίτητη.
Το 75ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών ξεκινά σήμερα και θα διαρκέσει 12 ημέρες, μέχρι τις 28 Μαΐου. Μέχρι τότε όμως, παραμένει ένα παγκόσμιο event, μοναδικού ενδιαφέροντος.
Στις φετινές Κάννες παρούσα και η Ελλάδα με το «Dodo» του Πάνου Χ. Κούτρα στο επίσημο πρόγραμμα Cannes Première. Στην πέμπτη του μεγάλου μήκους ταινία, ο σκηνοθέτης επανέρχεται στις θεματικές του, παραμένοντας ο μεγάλος ανθρωπιστής του ελληνικού σινεμά.
Στο τμήμα των ταινιών μικρού μήκους στην Εβδομάδα Κριτικής, διαγωνίζεται η Εύη Καλογηροπούλου με την ταινία «Στο Θρόνο του Ξέρξη», που αφηγείται τη δυστοπική καθημερινότητα στα ναυπηγεία του Περάματος ενώ ελληνική χροιά έχει και η ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ.
Το «Crimes of the Future» σε συμπαραγωγή Αργοναύτες, έχει γυρίσματα στην Αθήνα με πρωταγωνιστές τους Βίγκο Μόρτενσεν, Λέα Σεντού και Κρίστεν Στιούαρτ.
Ελληνικό χρώμα και για το «Triangle of Sadness» του Ρούμπεν Έστλουντ σε συμπαραγωγή Heretic, που έχει γυριστεί στη Χιλιαδού της Εύβοιας και φτάνει στο διαγωνιστικό για τον Χρυσό Φοίνικα.
Τελευταία ελληνική κινηματογραφική πινελιά το «Burning Days» του Εμίν Αλπέρ, με συμπαραγωγό τη Horsefly του Γιώργου Τσούργιαννη και διευθυντή φωτογραφίας τον Χρήστο Καραμάνη. Η ταινία θα κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στο «Ένα Κάποιο Βλέμμα».
Αναλυτικά όλες οι ταινίες που διαγωνίζονται εδώ.
Η όχι τυχαία επιλογή της αφίσας
Φέτος, η αφίσα των Καννών φιλοξενεί την εμβληματική σκηνή του Truman Show. Μιας ταινίας των 90s, με πρωταγωνιστή έναν άνδρα, τον Τζιμ Κάρεϊ, που ζει σε μία φούσκα, αποκομμένος από τον κόσμο.
Περιτριγυρισμένος από ηθοποιούς, με κάθε του κίνηση να παρακολουθείται, με έναν κόσμο απόλυτα σκηνοθετημένο γύρω του. Μέχρι την τελευταία σκηνή, που ανεβαίνει τις σκάλες, βρίσκει μια πόρτα και ετοιμάζεται να δραπετεύσει από το χρυσό κλουβί του.
Αυτή η κεντρική εικόνα –η ανάβαση του Τρούμαν σε έναν ζωγραφισμένο ουρανό– είναι πλέον η επίσημη αφίσα και η επιλογή της δεν είναι τυχαία.
Οι διοργανωτές την επέλεξαν επειδή «αντιπροσωπεύει μια ποιητική γιορτή της αναζήτησης για έκφραση και ελευθερία». Άλλοι πάλι, μπορεί να το διαβάσουν ως ένα σχόλιο για το φεστιβάλ στο σύνολό του.
Φέτος σηματοδοτεί την 75η διοργάνωση του φεστιβάλ, ένα είδος γενεθλίων. Παρέχει την τέλεια δικαιολογία για να ανατρέξει στο παρελθόν, γιορτάζοντας την ιστορία ως χώρος πρόκλησης, ως βάση για τη Nouvelle Vague, το Νέο Χόλιγουντ.
Cinéma de la plage
Εκτός από όλες τις προβολές, συνέδρια και εκδηλώσεις της Επίσημης Επιλογής που λαμβάνουν χώρα στο Palais du Festival, το Φεστιβάλ επανεφευρίσκει φέτος τον εαυτό του κάθε μέρα στις 9.30 μ.μ. και μετατρέπει την παραλία Macé του Croisette (απέναντι από το Majestic) σε ένα υπαίθριο σινεμά στο σούρουπο.
Η εκδήλωση είναι ανοιχτή σε όλους τους θεατές του φεστιβάλ και τους περιστασιακούς σινεφίλ, χωρίς χρέωση.
Η επέτειος του μισού αιώνα του Νονού, η 40η επέτειος του E.T. the Extra-Terrestrial, ο Τζιμ Κάρεϊ στο The Truman Show, δύο παγκόσμιες πρεμιέρες, Rock'n'Roll χιούμορ, δράση, φόρος τιμής στον Γάλλο τραγουδιστή Christophe και στους εμβληματικούς Γάλλους ηθοποιούς Belmondo και Gérard Philipe, ένας χαιρετισμός στον σκηνοθέτη Peter Bogdanovich, ένα γιγάντιο καραόκε και μια αποκατεστημένη «Αδελφότητα των Λύκων».
Έχουμε «Ραντεβού...»
Το «Ραντεβού με…» είναι συναντήσεις μεταξύ των καλλιτεχνών και του κοινού του Φεστιβάλ. Δίνουν τη δυνατότητα να κατανοήσει το κοινό το όραμα και τις σκέψεις σημαντικών καλλιτεχνών της εποχής από όλο τον κόσμο.
Οι συναντήσεις αυτές προσφέρουν σπάνιες στιγμές κοινής κινηματογραφικής αγάπης, μετάδοσης και συγκίνησης.
Στην έκδοση του 2022, ο Ισπανός ηθοποιός Χαβέ Μπαρδέμ, η Γαλλίδα σκηνοθέτρια, ηθοποιός και σεναριογράφος Agnès Jaoui, ο Δανός ηθοποιός Μες Μίκελσεν και η Ιταλίδα σκηνοθέτρια και σεναριογράφος Alice Rohrwacher θα συναντηθούν με το κοινό.
Το πρώην «Ζ» του Χαζαναβίσιους
Το φεστιβάλ ανοίγει ο Γάλλος σκηνοθέτης Μισέλ Χαζαναβίτσιους, ο οποίος μετονόμασε την εναρκτήρια ταινία του στις Κάννες Coupez! για τη γαλλική αγορά και Final Cut για τη διεθνή, αντίστοιχα μετά από αίτημα του Ινστιτούτου Κινηματογράφου της Ουκρανίας.
Η ταινία είχε αρχικό τίτλο «Z» (Comme Z) αλλά λόγω του συσχετισμού με τη ρωσική εισβολή, αποφάσισε να αλλάξει.
Η ταινία ζόμπι κάνει την παγκόσμια πρεμιέρα της στις Κάννες σήμερα.
Η ταινία είναι ένα ριμέικ στη γαλλική γλώσσα της καλτ επιτυχίας του 2017 του Ιάπωνα σκηνοθέτη Shinichiro Ueda, One Cut Of The Dead. Γυρίστηκε την άνοιξη του 2021 στο Παρίσι.
«Δεδομένης της συμβολικής φόρτισης που έχει πάρει το γράμμα Ζ από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία και κατόπιν αιτήματος των Ουκρανών κινηματογραφιστών, αποφάσισα να αλλάξω το όνομα της ταινίας μου», είπε ο Χαζαναβίτσιους.
«Αυτός ο τίτλος ήταν ίσως αστείος όταν τελειώσαμε την ταινία πριν από λίγους μήνες, αλλά αυτό δεν ισχύει καθόλου τώρα και δεν μπορώ να το κρατήσω. Η ταινία μου έγινε για να φέρει χαρά και δεν θέλω να συνδεθώ με αυτόν τον πόλεμο σε οποιοδήποτε σχήμα ή μορφή», συνέχισε.
«Με αυτή την επιλογή, ο σκηνοθέτης, οι παραγωγοί και ο διανομέας της ταινίας, το Φεστιβάλ των Καννών, και κατ' επέκταση όλος ο γαλλικός κινηματογράφος, σηματοδοτούν την αλληλεγγύη τους στον ουκρανικό λαό που υποφέρει και επαναβεβαιώνουν με δύναμη την αντίθεσή τους στην εισβολή στην Ουκρανία από τον ρωσικό στρατό», ανέφερε σε δήλωση που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά την ανακοίνωση της αλλαγής τίτλου.
Και κάτι από ιστορία
Όταν οι άνθρωποι μιλούν για τη ριζοσπαστική περίοδο της ακμής των Καννών, αναφέρουν πάντα τα εξεγερτικά πυροτεχνήματα του Μαΐου του 1968, όταν ο Γκοντάρ και ο Τρυφό εισέβαλαν στην κεντρική αίθουσα και σταμάτησαν την εκδήλωση.
Αλλά οι πολιτικές ρίζες των Καννών είναι πολύ βαθύτερες από αυτό. Αυτό είναι το 75ο φεστιβάλ, αν και βάσει δικαιωμάτων θα έπρεπε να είναι παλαιότερο.
Σχεδιάστηκε ρητά ως ένα καρναβάλι αντίστασης, μια απάντηση στο φασιστικό αντίστοιχο της Βενετίας, που έκανε τον Joseph Goebbels επίτιμο καλεσμένο του και απένειμε το «Κύπελλο Μουσολίνι» σε ταινία της Γερμανίδας σκηνοθέτιδας Leni Riefenstahl.
Το πρώτο φεστιβάλ των Καννών επρόκειτο να ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου 1939. Όταν τα τανκς του Χίτλερ εισήλθαν στην Πολωνία, το φεστιβάλ ακυρώθηκε μετά από λίγες ώρες.
Η πολιτική βρίσκεται στο DNA των Καννών. Η Γαλλίδα συγγραφέας Agnès Poirier υποστηρίζει ότι η ιστορία του φεστιβάλ είναι θεμελιώδης. «Περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο φεστιβάλ, ποτέ δεν φοβήθηκε να πάρει θέση για τον κόσμο», λέει.
Οι Κάννες χτίστηκαν σε πνεύμα ένταξης, ανεκτικότητας και ενσυναίσθησης με άλλους πολιτισμούς. Γι' αυτό τους αρέσουν οι προκλητικοί καλλιτέχνες όπως ο Χίτσκοκ, ο Λαρς φον Τρίερ.
Γι' αυτό αγαπούν τους αντιφρονούντες καλλιτέχνες που ρίχνουν φως στην αδικία. Η ταινία Donbass του Sergei Loznitsa σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου για μια διογκούμενη κρίση στην ανατολική Ουκρανία. Το Loveless του Andrey Zvyagintsev προειδοποίησε για υφέρπουσα ηθική σήψη στη μεσαία τάξη της Μόσχας.
Οι Κάννες παίζουν και τις δύο πλευρές, αλλά ασχολούνται με τον κόσμο.
Για 12 ημέρες αυτόν τον μήνα οι πιστοί των Καννών θα συγκεντρωθούν έξω από το Palais.
Θα περπατήσουν κάτω από τη γιγάντια εικόνα του Τρούμαν Μπέρμπανκ που σκαρφαλώνει στον ζωγραφισμένο ουρανό, κυνηγώντας για πάντα τη διαδρομή προς την έξοδο.
Μόλις περάσουν τις πύλες το μόνο όριο είναι ο χρόνος. Μπορεί να δουν ένα αριστούργημα. Μπορεί να δουν μια απαίσια ταινία. Μπορεί να μεταφερθούν με τη φαντασία τους στο Σάο Πάολο, στη Χαράρε ή οπουδήποτε αλλού.
Μπορεί να γίνουν μάρτυρες σε κάτι που αλλάζει τον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο. Σίγουρα, οι Κάννες είναι μια φούσκα. Αλλά οι ταινίες είναι η πόρτα προς την έξοδο.
Με πληροφορίες του Guardian/CannesFilmFestival/Deadline/ScreenDaily
