Η Μαγκύ Μαρέν και το αγαπημένο της BiT

H διάσημη Γαλλίδα χορογράφος έρχεται στο Φεστιβάλ Αθηνών και μιλά στο Lifo.gr

Αργυρώ Μποζώνη 2.6.2015 | 10:30

2.6.2015 | 10:30

Ξέρετε τι είναι το Bit; Είναι η στοιχειώδης μονάδα πληροφορίας στην Επιστήμη Υπολογιστών και στις Τηλεπικοινωνίες. Ένα bit είναι η ποσότητα της πληροφορίας που μπορεί να αποθηκευτεί από μία δυαδική συσκευή, ή από άλλο φυσικό σύστημα το οποίο μπορεί να υπάρχει σε μία από δύο διακριτές καταστάσεις. Πιο απλά, είναι οι δυο θέσεις ενός διακόπτη, οι δυο τάσεις ηλεκτρικού ρεύματος που επιτρέπονται σε ένα κύκλωμα, δυο κατευθύνσεις μαγνητισμού ή πόλωσης. Προέρχεται από το BInary digiT, αλλά κυριολεκτικά σημαίνει και «μικροσκοπικό τμήμα, κομματάκι».

BiT είναι ο τίλος του έργου της διάσημης χορογράφου Μαγκί Μαρέν που έρχεται στην Ελλάδα, στο φεστιβάλ Αθηνών και το παρουσιάζει στις 2, 3 και 4 Ιουνίου, στην Πειραιώς 260. Χρησιμοποιώντας ως τίτλο έναν τεχνολογικό όρο, μιλά για την εποχή που ζούμε. Το πέρασμα από μια εποχή αυταρχική και καταπιεστική σε ένα ανεκτικό σύστημα ψευδοελευθερίας. Χρησιμοποιεί τα δυο συστήματα για να κάνει τη δική της δήλωση πάνω στον ρυθμό και τη ροή, τις εναλλακτικές θέσεις, την αλήθεια και το ψέμα.

Ο χορός σε καμία περίπτωση δε μπορεί να είναι έξω από την κατάσταση του κόσμου γύρω μας, δε μπορώ να το φανταστώ αλλιώς. Στη δική μου περίπτωση είναι η πολιτική αυτή που με επηρεάζει.

Στις 40 χορογραφίες της και στα 64 της χρόνια, επιμένει να βλέπει τον χορό ως αντίδοτο σε έναν κόσμο που πασχίζει να επιβιώσει. Με πηγή έμπνευσης το έργο του Γάλλου φιλοσόφου Πιερ Σοβανέ «Ο ρυθμός και ο λόγος», η Μαγκύ Μαρέν φιλοδοξεί να παρασύρει το κοινό σε ένα αγχωτικό ημίφως, υπογράφοντας μια χορογραφία άλλοτε πένθιμη, άλλοτε οργισμένη, βαθιά πολιτική ωστόσο, και σε ευθεία σύνδεση με τη ζωή, ως επιτομή προηγούμενων έργων της όπως «May Be», «Umwelt» και «Turba». Η δεύτερη παράσταση που υπογράφει φέτος στο Φεστιβάλ Αθηνών, αποτελεί μια περφόρμανς που κινείται αυτή τη φορά σε εντελώς διαφορετικό μουσικά κλίμα. Στο «Singspiele» που παρουσιάζει στην Πειραιώς 260, στις 9 και 10 Ιουνίου, η Μαρέν εξερευνά την ανθρώπινη ύπαρξη και την ανάγκη της να αναγνωρίζεται ως μοναδική.

— Έχετε κάνει μια σπουδαία διαδρομή. Η καριέρα σας έχει συνδυαστεί με την άνθηση του σύγχρονου χορού στην Ευρώπη. Κοιτάζοντας σήμερα με την απόσταση του χρόνου, ποια θεωρείτε ότι ήταν η πιο παραγωγική και δημιουργική για τον σύγχρονο χορό και γιατί;

Από τη δεκαετία του '80 στη Γαλλία, χορός είναι μια τέχνη σε κίνηση με μεγαλύτερη ή μικρότερη ένταση και πολλαπλές συναντήσεις με τις άλλες τέχνες. Δυστυχώς από χρόνο σε χρόνο και όλα τα προηγούμενα χρόνια, η στήριξή μας από τους θεσμούς έχει μειωθεί σημαντικά. Ο φόβος και τα οικονομικά αδιέξοδα οδήγησαν πολλούς καλλιτέχνες να κάνουν πολλούς συμβιβασμούς και η δουλειά τους αποδυναμώθηκε από τα οικονομικά προβλήματα, αλλά και από αυτό που επέβαλε η μάζα: την ψυχαγωγία. Όμως κάποιοι άλλοι είναι αρκετά θαρραλέοι και συνεχίζουν να δημιουργούν μέσα σε αντίξοες συνθήκες και αυξανόμενες δυσκολίες. Νομίζω ότι πρέπει να κοιτάξουμε πέρα από τα τελευταία χρόνια για να συνειδητοποιήσουμε ότι τίποτα δε θα σταματήσει την απαιτητική επιθυμία των καλλιτεχνών να δημιουργούν και να κάνουν ορατό, τόσο στην κοινωνία όσο και στο κοινό το έργο τους, προκειμένου ο θεατής να στρέψει προς αυτό τα μάτια του. Κυρίως αυτό πρέπει να υποστηριχθεί.

Maguy Marin – Singspiele

— Σε συνέχεια, σήμερα, θα μπορούσατε να μας περιγράψετε το πως αντιλαμβάνεστε το τοπίο του χορού διεθνώς;

Το χάος του κόσμου, οι πόλεμοι, οι ιδεολογίες, οι κοινωνικές αδικίες πρέπει να απασχολήσουν τους καλλιτέχνες όλων των αποχρώσεων. Ο χορός σε καμία περίπτωση δε μπορεί να είναι έξω από την κατάσταση του κόσμου γύρω μας, δε μπορώ να το φανταστώ αλλιώς. Στη δική μου περίπτωση είναι η πολιτική αυτή που με επηρεάζει.

— Η παγκόσμια οικονομική κρίση και η κρίση στην Ευρώπη έχει επηρεάσει την τέχνη με πολύ οδυνηρό τρόπο. Αυτό πώς επηρεάζει και εσάς οικονομικά και καλλιτεχνικά;

Οι δυσκολίες είναι στην πραγματικότητα όλο και περισσότερες, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Τα μέσα για να υποστηρίξει ένα σύνολο και το καλλιτεχνικό του έργο λείπουν. Υπάρχει μια δύναμη και η ευθύνη του καλλιτέχνη. Στη δική μου περίπτωση μεταφράζεται σαν το άνοιγμα μιας ποιητικής συνομιλίας με τον άλλο.

— Πιστεύετε ότι ο σύγχρονος χορός ήρθε πιο κοντά στην κοινωνία, έβαλε θέματα που δεν είχε μέχρι τότε αγγίξει ο κλασικός και αν ναι σε ποιά περιοχή αυτής της καλλιτεχνικής κίνησης σας αρέσει να δημιουργείτε;

Η έννοια του σύγχρονου χορού είναι πολύ γενική. Ναι, φυσικά και ο σύγχρονος χορός έχει εγείρει πολλά ερωτήματα που το μπαλέτο δεν είχε ακόμη αντιμετωπίσει, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του σώματος. Για μένα αυτό σημαίνει τόσο αρμονική συνύπαρξη με σύγχρονους καλλιτέχνες που προέρχονται από διαφορετικούς τομείς, όσο και το να διατηρήσω μια ποιητική και πολιτική σχέση με τον κόσμο στον οποίο υπάρχω.

— Τι είναι αυτό που σας απασχολεί σταθερά και επανέρχεστε στα έργα σας;

Νομίζω ότι το θέμα μου εδώ και πολύ καιρό είναι η άρνηση της εκτροπής, το να αψηφώ την ανασφάλεια που έχει γίνει νόμος, να έχω σαν θέση την συνεργασία και την αλληλεγγύη, αυτές είναι οι επιλογές μου.

BIT

— Τι είναι αυτό που ο χορός μπορεί να εκφράσει σήμερα καλύτερα από όλες τις τέχνες;

Ο χορός προβάλλει το σώμα και την προνομιακή έναντι των άλλων τεχνών δυνατότητά του. Την μοναδικότητα του όντος και την ικανότητα να συνυπάρχει με άλλα σώματα. Μέσα από την αφή και τον ιδρώτα, μπορεί παράλληλα να εκφράσει και μια δική του προβληματική.

— Εδώ και χρόνια αμφισβητείτε το «αισθητικά ορθό». Η αμφισβήτηση αυτή μοιάζει και με πείραμα για τα αισθητικά όρια παράλληλα με τα όρια της ανθρώπινης δυνατότητας. Μπορείτε να μου πείτε τα συμπεράσματά σας;

Το αισθητικά ορθό υπάρχει παντού. Πρέπει να καταπολεμήσουμε τη μορφοποίηση και τα πρότυπα που έχουν θεσπιστεί έτσι ώστε να μετατοπίσουμε κάποιες δυνάμεις και να αποκτήσουμε την ικανότητα να σκεπτόμαστε για τον εαυτό μας.

Maguy Marin - May b

— Τι είναι αυτό που σας επηρέασε περισσότερο από το έργο του Pierre Chauvanet;

Το ζήτημα του ρυθμού. Ο τρόπος με τον οποίο σκέπτεται και αναλύει ο Pierre Chauvanet, αγγίζει πολλούς τομείς, φιλοσοφικούς, ηθικούς και πολιτικούς. Μας δείχνει την επανάληψη του τρόπου που ζούμε, που σχετίζεται με τις αξίες που επηρεάζουν το σύνολο της κοινωνίας.

— Πιστεύετε ότι αυτή η σύνδεση των τεχνών μας αποφέρει ένα νέο αποτέλεσμα στο να αντιμετωπίζουμε ένα καλλιτεχνικό έργο;

Προσωπικά, πιστεύω ότι μπορεί να ανοίξει προοπτικές, να δημιουργήσει μια νέα εφευρετικότητα, χωρίς υποχρεωτικά αυτή η συνομιλία να έχει ως αποτέλεσμα ένα καλύτερο ποιοτικά έργο. Μπορεί να υπάρξει μια πολύ ισχυρή δημιουργία που να στηρίζετε αποκλειστικά σε έναν τομέα της τέχνης.