Οι αφίσες και τα αυτοκόλλητα των Mouselephant που εμφανίστηκαν στους δρόμους του κέντρου λίγο πριν το τέλος της χρονιάς έγιναν από την πρώτη στιγμή «αντικείμενο του πόθου». Ξεφύτρωναν ξαφνικά ανάμεσα σε πολιτικές αφίσες και διαφημίσεις για συναυλίες σε κολώνες και τοίχους και ξεχώριζαν από όλες τις υπόλοιπες γιατί ήταν ξεκάθαρα έργα τέχνης –λιτές, καλοσχεδιασμένες, με ωραία χρώματα, έξυπνες και «αιρετικές». Σχολιάστηκαν στο facebook, θαυμάστηκαν από περαστικούς, έγιναν συλλεκτικό αντικείμενο -όπου τις πετύχαινες έκανες μια απελπισμένη προσπάθεια να τις ξεκολλήσεις για να τις πάρεις στο σπίτι, αλλά το μόνο που κατάφερνες ήταν να τους σκίσεις κάποια άκρη. Εικονογράφησαν μέχρι και ρεπορτάζ με θέμα την Αθήνα σε ξένα έντυπα. Και παρόλο που ήταν αδύνατο να τις βγάλεις από τους τοίχους, είδα έναν κύριο με σκάλα μέσα στη νύχτα να καταστρέφει αυτή με το μπουκάλι της κολόνιας Σανέλ στην προσπάθειά του να την βγάλει από τον τοίχο, κι ένα νεαρό ζευγάρι να ψεκάζει την κίτρινη με την «άγια οικογένεια» με νερό για να μαλακώσει η κόλα και να προσπαθεί με χειρουργικές κινήσεις να την ξεκολλήσει (τελικά την έσκισαν). Δεν είχαν υπογραφή, κανείς δεν ήξερε ποιος τις κόλλαγε και γιατί, δεν ήταν και καθόλου εύκολο να βρεις τους δημιουργούς τους. Τελικά τους ανακάλυψα με τη βοήθεια του facebook λίγο πριν φύγουν από την Αθήνα, έναν Ιταλό, τον Vincenzo Fagnani και τη φίλη του από την Αργεντινή, την Graciela Santos, γραφίστες που ζουν στο Βερολίνο και ασχολούνται επαγγελματικά με το σχεδιασμό αφισών τα τελευταία χρόνια. Στην Αθήνα είχαν βρεθεί για τον συγκεκριμένο σκοπό, να συνεχίσουν το πρότζεκτ με τις αφίσες που τρέχουν σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στην πλατεία Εξαρχείων που ήταν το ραντεβού μας σχεδόν συγκινήθηκαν όταν είδαν ένα νεαρό κορίτσι να περνάει με το αυτοκόλλητο με το «παγωτό» (τον ήλιο του ΠΑΣΟΚ) κολλημένο στο σημειωματάριό της. «Τον τελευταίο χρόνο έχουμε ταξιδέψαμε στην Αργεντινής, το Ντιτρόιτ και την Αθήνα» λένε, απολαμβάνοντας τον χειμωνιάτικο ήλιο. «Η Αθήνα είναι ο τελευταίος μας σταθμός και είναι και ο καλύτερος. Ήταν πραγματική έκπληξη για μας. Αφήσαμε τα ίδια τα μέρη να μας δώσουν την έμπνευση για τα καλλιτεχνικά μας πρότζεκτ. Στο Ντιτρόιτ χρησιμοποιήσαμε τις αφίσες, αλλά τις παρουσιάσαμε ως installation σε διάφορους χώρους της πόλης, η οποία φημίζεται για τα εγκαταλελειμμένα κτίρια.
Μας αρέσει ο τρόπος που ο κόσμος στην Αθήνα αντιμετωπίζει το πρότζεκτ μας. Το σχολιάζουν. Στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που να μιλάνε για πολιτική σοβαρά. Και επίσης, σε άλλες πόλεις δεν είναι πολύ εύκολο να βγεις στο δρόμο και να βάλεις αφίσες στους τοίχους ή να βάψεις με σπρέι
Βρισκόμαστε για πρώτη φορά στην Αθήνα. Είναι μια μεγάλη πόλη, πιο μεγάλη από ό,τι την περιμέναμε, και μας αρέσει πολύ γιατί έχει πολύ χαλαρό χαρακτήρα και cool ανθρώπους. Η αλήθεια είναι ότι από όσα βλέπαμε ως εικόνες στα μέσα είχαμε την εντύπωση ότι είναι πιο βίαιη ως κοινωνία, αλλά πέσαμε έξω. Εκτός από κάποιες διαδηλώσεις που γίνονται στο κέντρο της πόλης, όταν περπατάς στους δρόμους δεν αισθάνεσαι ότι είναι μια πόλη που ταλαιπωρείται από την κρίση και νιώθεις καμία απειλή. Είναι γοητευτική η Αθήνα αυτόν τον καιρό, παρόλα τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι. Αν δεν έχεις τρόπο να συγκρίνεις πώς ήταν πριν η ζωή, δεν φαίνεται καθόλου μίζερη. Τα μαγαζιά είναι γεμάτα, υπάρχει κίνηση, νυχτερινή ζωή. Υπάρχουν πολλά πράγματα που δίνουν έμπνευση στους καλλιτέχνες και σίγουρα θα την επισκεφτούμε και πάλι σύντομα. Το Βερολίνο, όπου ζούμε τα τελευταία χρόνια, έχει αρχίσει να χάνει την αίσθηση καλλιτεχνικής πρωτοπορίας που για πολλά χρόνια ήταν κάτι που τη χαρακτήριζε. Κάποτε ξεκινούσαν πολλά πράγματα από κει, αλλά σήμερα είναι απλά βαρετό. Η Αθήνα ίσως να είναι το νέο Βερολίνο. Κατά κάποιο τρόπο η Αθήνα είναι ακόμη αγνή».
Τους ζητάω να μου σχολιάσουν τα θέματα των αφισών που φαίνονται εντελώς ελληνικά: ένας αφαιρετικός αρχαίος Έλληνας με περικεφαλαία στο Human Settlement, ένας κορμός αγάλματος χωρίς χέρια με βάρη σε μια αρχαία κολώνα στο Chreos, το Ερμαφρόδιτο σε μία από τις πιο εντυπωσιακές αφίσες τους, μια σουρεαλιστική γυμνόστηθη Παναγία και ο Χριστός δακρυσμένος στο The Son, την αφίσα που έχουν κατασκίσει σε όλους τους δρόμους. Αυτή όμως που έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση ήταν το Austerity, η Λιτότητα, γραμμένο σε μια κολόνια Σανέλ με το Νο 5 να υποδηλώνει τον αριθμό του μνημονίου. «Στην Αθήνα μας δίνει έμπνευση η μυθολογία και η αρχαιολογία της» εξηγούν. «Ο μύθος του Οδυσσέα και η συνάντησή του με τον Κύκλωπα Πολύφημο στην αφίσα μας παραλληλίζεται με την ιστορία των σημερινών προσφύγων. Όπως ο Οδυσσέας, έτσι και αυτοί κρύβονται από τους «ισχυρούς» για να περάσουν τα σύνορα και να φτάσουν στον προορισμό τους». Εξηγούν πώς οι επισκέψεις τους σε μουσεία (Ακρόπολης, Αρχαιολογικό, Βυζαντινό) τους δίνουν ιδέες για τα έργα τους. Και σχολιάζουν την street art της Αθήνας.
«Η street art στην Αθήνα έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Παρόλα αυτά, υπάρχουν και κάποια πράγματα που δεν μας αρέσουν. Έχουμε βαρεθεί λίγο τα μεγάλα σχέδια με το δραματικό περιεχόμενο. Μας λείπουν τα έργα με χιούμορ. Μας αρέσει όταν οι καλλιτέχνες αναλύουν τις κοινωνίες με έναν πιο ειρωνικό τρόπο. Είναι σημαντικό οι καλλιτέχνες να μπορούν με χιούμορ να κρίνουν στοιχεία της κοινωνίας που είναι προβληματικά, όπως η πολιτική, η εκκλησία, η οικονομία. Η απελπισία και το δράμα υπάρχει ήδη αρκετά γύρω μας. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε με το πρότζεκτ μας. Σε ένα από τα έργα μας με θρησκευτικό χαρακτήρα φαίνεται ξεκάθαρα το πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνονταν την οικονομία οι παγανιστικές κοινωνίες σε σχέση με τις μονοθεϊστικές. Σε άλλα έργα σχολιάζουμε το σχήμα της παραδοσιακής οικογένειας και τον ρόλο των γυναικών στην κοινωνία. Μας αρέσει να κάνουμε διαφορετικά πράγματα, προσπαθούμε να μην χρησιμοποιούμε τις ίδιες τεχνικές και τα έργα μας να μη μοιάζουν μεταξύ τους. Το αυτοκόλλητο με το παγωτό και το λογότυπο του ΠΑΣΟΚ αποφασίσαμε να το φτιάξουμε όταν είδαμε το ντοκιμαντέρ «Αγορά», στην τελευταία σκηνή του οποίου δείχνει τον Παπανδρέου να απευθύνεται στον λαό και να λέει για τα δισεκατομμύρια που υπάρχουν για ξόδεμα στην Ελλάδα. Ήταν μια γελοία στιγμή στην ιστορία και αποφασίσαμε να την σχολιάσουμε με αυτόν τον τρόπο. Δεν ήταν μόνο γελοίος ο τρόπος του Παπανδρέου, αλλά και ο ενθουσιασμός των ανθρώπων που τον πίστεψαν. Ο καταναλωτισμός μας έχει κάνει να μην θέλουμε να μεγαλώσουμε, να αντιμετωπίζουμε τα πάντα επιφανειακά και να μην αποκτήσουμε κριτική άποψη. Θέλουμε μέσα από τα έργα μας να σχολιάσουμε το πώς τα Μέσα Ενημέρωσης παράγουν ειδήσεις, οι οποίες πολλές φορές είναι μονόπλευρες ακόμη και αναληθείς. Να αναρωτηθούμε πού ξεκινάει η ευθύνη των κυβερνήσεων και πού των ανθρώπων. Τι είδους άνθρωποι μένουν σε αυτόν τον τόπο; Τι περιμένουν οι άνθρωποι από τους πολιτικούς; Σε κάθε τόπο αυτό είναι διαφορετικό. Μας επηρεάζει το γεγονός ότι μένουμε στην Γερμανία και το πώς άνθρωποι από διαφορετικές χώρες αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο την πραγματικότητα. Σε μέρη όπου υπάρχει πρόβλημα με τα χρήματα υπάρχει πολλή βία, αλλά ταυτόχρονα οι άνθρωποι είναι πολύ ανοιχτοί, όπως στην Αργεντινή, στο Ντιτρόιτ και στην Ελλάδα. Θέλουμε να το σχολιάσουμε αυτό. Στο Ντιτρόιτ το μόνο που βλέπεις στον δρόμο είναι διαφημιστικές πινακίδες και αφίσες για τον Ιησού.
Όσο αφορά τους Έλληνες, είναι σίγουρα διαφορετικοί. Μας αρέσει ο τρόπος που ο κόσμος στην Αθήνα αντιμετωπίζει το πρότζεκτ μας. Το σχολιάζουν. Στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που να μιλάνε για πολιτική σοβαρά. Και επίσης, σε άλλες πόλεις δεν είναι πολύ εύκολο να βγεις στο δρόμο και να βάλεις αφίσες στους τοίχους ή να βάψεις με σπρέι».
Και γιατί δημιουργείτε αφίσες; Είναι ίσως το πιο εφήμερο από κάθε μορφής street art. «Οι αφίσες είναι κάτι που πλέον οι καλλιτέχνες δεν χρησιμοποιούν ως τρόπο έκφρασης. Κάποτε ήταν ένα εργαλείο για να προβληθεί ένα μανιφέστο. Μας αρέσει πολύ η δύναμη που μπορεί να έχει μία αφίσα και ο αναλογικός χαρακτήρας της. Η αντίδραση είναι καλό να υπάρχει, αλλά όχι με τον τρόπο της απόλυτης άρνησης. «Όχι σε όλα» και μετά τι; Καμία πρόταση; Για αυτό και οι αφίσες μας δεν σχολιάζουν απλά, αλλά δίνουν την ευκαιρία στους ανθρώπους να σκεφτούν και να προβληματιστούν».
Σας έχουν ζητήσει να αγοράσουν κάποια από τις αφίσες σας; «Έχουμε προσπαθήσει να πουλήσουμε τις αφίσες μεμονωμένα μέσω ίντερνετ μας κάποια στιγμή που είχαμε ελεύθερο χρόνο αλλά δεν πήγε καλά το εγχείρημα. Επόμενος στόχος μας είναι να φτιάξουμε ένα βιβλίο με όλο το υλικό συγκεντρωμένο».
Πριν τους αποχαιρετήσουμε μας υπόσχονται να τα ξαναπούμε όταν επιστρέψουν την άνοιξη για την Documenta.
