Μνήμες που επανήλθαν με αφορμή τη Μίνα, τη μάνα στη «Μικρά Αγγλία»
Mε επέστρεψαν στο βλέμμα του παιδιού, το διεσταλμένο, το τολμηρό από τη φύση του, το απορημένο και το γεμάτο θέλω και προσμονή. Η Μίνα, σκεφτόμουν, ήταν και αυτή ένα παιδί. Έτσι γλύτωσα από την πρώτη αίσθηση της σκληρότητας της. Και έπειτα; Αυτό το βλέμμα το γεμάτο από το μπλε της θάλασσας και το κυπαρισσί της φύσης, αρχίζει να χάνει το διάπλατο του στίγμα, αρχίζει να ορίζεται, να περιορίζεται, να αυτοπαγιδεύεται, να κλείνει τα παντζούρια της ψυχής, να βυθίζεται σχεδόν ειδωλολατρικά στα απαγορεύω και τα πρέπει της μικρής κοινωνίας με μια αγωνία σχεδόν ιερή. Τα «ίδια και τα ίδια» ψιθυρίζει, αλλά δεν «είχε τέτοιαν έπαρση να εναντιωθεί στα πατροπαράδοτα» όπως λέει και η Καρυστιάνη, το χαμόγελο χάνεται, η καρδιά πετρώνει. Το ταξίδι του ενήλικα αρχίζει γραπωμένο απ΄ το ιδεώδες της εξασφάλισης και του προγραμματισμού. Η Μίνα, μάνα καπετάνισσα της ζωής οφείλει και έχει καθήκον να αποκαταστήσει τα παιδιά της. Όλες οι «Μίνες της ζωής», με το επτασφράγιστο τους στόμα άρχισαν να καθρεπτίζονται σε σένα Μίνα. Οι ιστορίες είναι αλληγορίες καθρέφτης της ψυχής του θεατή. Κι εκείνη η κραυγή για την χαμένη, την μόνη τους ζωή, πνίγεται, ξεχνά σιγά σιγά τη ρίζα της, πεθαίνει και μένει μόνο «ν' αγναντεύουν, -να γερνούν και να σκουριάζουν- τον ανορίζοντα ορίζοντα» και «το μπλε της θάλασσας» της Καρυστιάνη. Και συνεχώς η αλληγορία μεγάλωνε μέσα μου. Tο άρθρο, το φύλλο το πρόσωπο χάνονταν, έμενε η ψυχή και το οδοιπορικό της, τα ναι και τα όχι που καθόριζαν την ευτυχία της, την ελευθερία της για την οποία πληρώνει ο καθένας το αντίτιμό τoυ. Για όσους δεν τόλμησαν την δική τους φωνή, δεν ακολούθησαν τον έρωτα της ελευθερίας. Η Μίνα έπραξε ό, τι κατανόησε.Δεν είχε κακές προθέσεις. Απλώς απέτυχε. Ή πέτυχε ερήμην της να εξωθήσει την κόρη της στην ελευθερία μ' έναν περίεργο τρόπο. Μυστήριο η ζωή.
Η καταστροφή της κόρης
Τι είναι αυτό που μετατρέπει ένα φωτεινό αθώο βλέμμα, σε σκοτάδι,σε σκιά σε καταστροφή; Ο φόβος. Ο φόβος ο φονιάς. Το σανίδωμα της ψυχής μας. Νομίζω. Ο Φόβος είναι η πραγματική αιτία της καταστροφής που σταματά τον «ανορίζοντα ορίζοντα» της ζωής όπως λέει και η Καρυστιάνη. Ο φόβος που μας παραλαμβάνει νωρίς και μετατρέπει το αθώο μας βλέμμα σε άγριο επιβιωτικό μηχανισμό. Που μας μετατρέπει σε μεταπράτες και επενδυτές καταστρέφοντας την αμεσότητα μας. Δεν τολμούμε να παραδοθούμε στην καρδιά μας, να εμπιστευτούμε το κάλεσμα της, πληρώνοντας το αντίτιμο της ελευθερίας μας. Ο φόβος, ο φονιάς που φωλιάζει στο βλέμμα των ανθρώπων και το ορίζει.
Η ανασφάλεια, η μοναξιά, ο έρωτας, η ελευθερία...
Μέσα από το βλέμμα της αγάπης δείτε την ιστορία των προσώπων, μάς παρότρυνε η Καρυστιάνη, και αμέσως η ιστορία τους άγγιξε την τραγωδία. Το ον και η αβέβαιη πορεία του στον χρόνο και στον χώρο. Τη συμπόνεσα, κατανοώντας περισσότερο τον άνθρωπο. Πού κρύβεται μια μικρή βεβαιότητα; Στην καρδιά μας Ιωάννα; Στην δική της γενναιότητα να ταξιδεύει ανοχύρωτη; Ο ύμνος της ζωής, του έρωτα, της ελευθερίας, της αγάπης, εκεί βρίσκει την πηγή του; Όταν το τέλος δεν σε απασχολεί και μένει το ταξίδι;
Η υπακοή και το καθήκον.
Σίγουρα να μοιάζει με άνθρωπο και καθρέφτη μαζί, περιλαμβάνοντας όσα περισσότερα «ή» μπορεί, θετικά και αρνητικά όπως όλοι μας. Και εμείς να καθρεφτιζόμαστε. Η Μίνα, φρίκη, φρίκη, φρίκη, έγραφα. Αργότερα, η Μίνα γεμάτη από το καθήκον με αυταπάρνηση, υποταγμένη μα υπάκουη. Μια ολόκληρη κοινωνία θυμωμένη μα υπάκουη. Να προσπαθήσω να συμπυκνώσω, να ενώσω όλα τα αντίθετα στοιχεία του ψυχισμού της και να τα αφήσω μέσα από την αναπνοή μου να παραδώσουν τις δράσεις στα ερεθίσματα κλπ.
Ο Παντελής Βούλγαρης και οι άνθρωποι πίσω από την κάμερα.
Ο Παντελής, α... ο Παντελής , αυτός ο μάγος ο σιωπηλός, ο τρυφερός γεμάτος καρδιά, χιούμορ, κατανόηση και βλέμμα. Που μόνο που υπάρχει, άρχει. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα μισόκλειστά μάτια του καρφωμένα στο μόνιτορ, βυθισμένα στα βλέμματα και στις ψυχές μας . Ποιο ήταν το στοίχημά σου Παντελή, ο άνθρωπος; Αυτό το υπέροχο τοπίο, όπως λες, το διαρκώς ανεξερεύνητο; Ο άνθρωπος και το ταξίδι του στο πέλαγος, στη φουρτούνα, στο απάνεμο της ζωής αυτή τη φορά μέσα από την αλληγορία της Καρυστιάνη. Βούταγε στα βλέμματα μας, άνοιγε τον χρόνο και μας επέτρεπε την ελευθερία μας.Μάς χάρισε το έργο η Ιωάννα και μας επέτρεπε την ελευθερία μας. Η Γιούλα μάς επέτρεπε. Ο Σωτήρης, ο Στέφανος, ο Σίμος, ο Αντώνης, ο Κώστας, το Ποπάκι, η Εύη μας επέτρεπαν την ελευθερία μας και όλους μαζί κάπου σαράντα, ναι ήρθε ένα μαγικό σύννεφο -όπως ανέφερε κάποια δημοσιογράφος-, και μας επέτρεψε ένα ταξίδι στην πολιτεία της απόλαυσης, μέσα σε τέτοιους απαγορευτικούς καιρούς. Ποιο ήταν το στοίχημά σου Παντελή; Να φανταστείτε ότι κατοικούσαμε στο hotel Αρμονία δύο μήνες στην Άνδρο. Γιατί η ελευθερία δεν κρατάει για πάντα; Γιατί η ευτυχία είναι στιγμές;
Η εποχή, τα ήθη, τα πάθη, γυναίκες μόνες περιμένοντας τους άντρες τους να επιστρέψουν (ή και να μην επιστρέψουν) από πολύχρονα ταξίδια.
Ήθη, πάθη, οικονομικό, κοινωνικό συμφέρον, επιτρέπω, απαγορεύω κ.λπ. κ.λπ., πάντα ίδιες; Η περιγραφή μιας εικόνας του βιβλίου μου λέει πολλά. Αρχές του αιώνα στα κακοτράχαλα βουνά της Άνδρου, μουλάρια φορτωμένα με βιενέζικες πολυθρόνες, ντύνουν και γεφυρώνουν τα μικρά με τα μεγάλα όνειρα των ανθρώπων. Χρειάζονται εξηγήσεις; Από την άλλη, οι συνομιλίες με την κ. Παναγιώτα, τη μαμά της Άννας, μιας σύγχρονης καπετάνισσας, με βεβαίωσαν για το πατροπαράδοτο έθιμο της παντρειάς. Οι μάνες οι καπετάνισσες της στεριάς αποφάσίζαν. Τέλος. Και μου χαμογελούσε τόσο ήσυχα τόσο στωικά. Τι να πω.
Η Άνδρος;
Συγκίνηση. Αυτή ήταν η απολαβή και τη θεωρώ τεράστιας σημασίας. Στο τέλος του προηγούμενου χειμώνα 40 Αθηναίοι και αμέτρητοι Ανδριώτες καταφέραμε να συνυπάρξουμε δουλεύοντας δημιουργικά, χαρούμενα και ειρηνικά. Και εκεί που φούντωνε όλη αυτή η ησυχία, μέσα σε μια υπέροχη ευωδία των λεμονανθών της Άνδρου... επιστρέψαμε, 3 Μαΐου 2013.
