Κωνσταντίνα Τσουκαλά-Σταθάκη
Η σεζόν
Αντίποδες
Μια πολύτιμη βιωματική μαρτυρία που φωτίζει την αθέατη όψη της τουριστικής βιομηχανίας, από την πλευρά ενός ανθρώπου που την έζησε από μέσα. Η Κωνσταντίνα Τσουκαλά-Σταθάκη, με καταγωγή από τη Ζάκυνθο, σπουδές Νομικής και μεταπτυχιακό στο μάνατζμεντ του τουρισμού, καταγράφει την εμπειρία της από τρεις θερινές εργασιακές σεζόν. Σε αυτό το ολιγοσέλιδο αλλά εξαιρετικά πυκνό και με μεγάλο κοινωνιολογικό ενδιαφέρον βιβλίο, με πρόλογο του Χρήστου Κρυστάλλη, η συγγραφέας μοιάζει να τραβάει την κουρτίνα και να μας αποκαλύπτει το οικοσύστημα της τουριστικής σεζόν. Αναδεικνύει όψεις του μαζικού τουρισμού που συνήθως αγνοούμε: την ταξική διάσταση των διακοπών, το ψυχικό κόστος της εποχικής εργασίας, τις σχέσεις εξουσίας και τη βία που κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα. Ανιχνεύει τις αόρατες ισορροπίες και τις αντιφάσεις που διαμορφώνουν τους κοινωνικούς δεσμούς, και τις ιεραρχίες που σχηματίζονται, ενώ με τις διεισδυτικές παρατηρήσεις της ξεκαθαρίζει αρκετά θολά σημεία. Τι σημαίνει πραγματικά να δουλεύει κανείς «σεζόν»; Τι καλείται να διαχειριστεί; Πού πήγε η έννοια της φιλοξενίας; Πώς μεταλλάχτηκε η έννοια των διακοπών; Το ειδυλλιακό ελληνικό καλοκαίρι ξεπροβάλλει ως ένα παιχνίδι μίμησης και κατασκευασμένης «αυθεντικής εμπειρίας», στην οποία συμμετέχουν όλοι, τόσο οι τουρίστες όσο και οι ντόπιοι. Σε ένα περιβάλλον άκρατης τυποποίησης των διακοπών, τελικά: «Μόνο κατά λάθος μπορούμε να περάσουμε καλά».
Άκης Παπαντώνης
Στα θερμοκήπια του Αυγούστου
Κίχλη
Είκοσι έξι ιστορίες, κάθε μία τοποθετημένη σε ένα διαφορετικό τοπωνύμιο, που εκτός από καλοκαιρινά σκηνικά της ελληνικής επαρχίας συνθέτουν και μια αμείλικτη τοπογεωγραφία της μνήμης. Η μνήμη, οι μαίανδροί της και οι διαρκείς υποσημειώσεις του «αρχείου» της είναι το θέμα αυτών των μεστών και ευθύβολων διηγημάτων του Άκη Παπαντώνη. Οικογενειακά τραύματα, εφηβικά φιλιά, πρώτοι έρωτες, παράνομοι και απελπισμένοι έρωτες, ματαιώσεις, προδοσίες, χωρισμοί, μοναξιά και φθορά το υλικό τους. Με το μεταμοντέρνο εύρημα της ένταξης της υποπλοκής στις υποσημειώσεις, ο Παπαντώνης υπογραμμίζει τις συνεχείς παραπομπές της ίδιας της μνήμης και των ανακλήσεών της. Η συγκίνηση είναι αβίαστη και παραδόξως η νοσταλγία απουσιάζει εντελώς. Το «Στα θερμοκήπια του Αυγούστου» λειτουργεί ως κιβωτός μιας γενιάς που πρόλαβε την επίπλαστη ευζωία και ανεμελιά και τα μέλη της έχουν πολύ περισσότερα και πιο ουσιαστικά κοινά μεταξύ τους από όσα ορίζουν οι αναφορές της εποχής. Είναι μια γενιά που στο βιβλίο συνειδητοποιεί τη μελαγχολία που υπήρχε εξαρχής κάτω από τα στρώματα της αθωότητας όσων έζησαν παιδική και εφηβική ηλικία στις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Μια ακριβής όσο και υπαινικτική αναπαράσταση του ελληνικού καλοκαιριού εκείνων των δεκαετιών, χωρίς διάθεση εξωραϊσμού, και μια περιδιάβαση στα χάσματα και τα σημεία χωρίς επιστροφή των ανθρώπινων σχέσεων, η οποία, σε αντίστιξη με το παρόν, σιωπηρά αναδεικνύει ό,τι μεσολάβησε: την ίδια τη ζωή, δηλαδή.
Χαν Γκανγκ
Ανθρώπινες πράξεις
Μτφρ. Μαρίνα Αγαθαγγελίδου, Καστανιώτης
Οι «Ανθρώπινες πράξεις» κυκλοφόρησαν πρώτη φορά το 2014 και αποτελούν το τέταρτο βιβλίο της Νοτιοκορεάτισσας Χαν Γκανγκ που μεταφράζεται στα ελληνικά. Η συγγραφέας τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2024. Με αφορμή ένα βίαιο ιστορικό γεγονός, τη φοιτητική εξέγερση στην πόλη ΓκουάνγκΤζου της Νότιας Κορέας –γενέτειρα και της ίδιας της Γκανγκ– το 1980, όταν εκατοντάδες φοιτητές και άμαχοι πολίτες δολοφονήθηκαν σε διαδηλώσεις από τον στρατό της Νότιας Κορέας, το βιβλίο αποτελεί ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που μέσα από αλληλένδετες ιστορίες ψηλαφεί το ιστορικό τραύμα. Οι αφηγήσεις εκτυλίσσονται μέσα από την οπτική των θυμάτων, όσων επέζησαν και των συγγενών που πενθούν τους νεκρούς τους. Πρόκειται για ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά βιβλία της Χαν Γκανγκ, που με τη λιτή και ποιητική της γραφή, εκκινώντας από ένα βίαιο γεγονός της πατρίδας της, καταφέρνει να μιλήσει εξ ονόματος των θυμάτων της κρατικής βίας διαχρονικά και να εξετάσει πώς το τραύμα και το πένθος στιγματίζουν τη ζωή των ανθρώπων.
Ουίλιαμ Φόκνερ
Ένας μύθος
Μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Gutenberg
Το νέο βιβλίο της σειράς κλασικής λογοτεχνίας Orbis Literae των εκδόσεων Gutenberg είναι το μυθιστόρημα που ο ίδιος ο Ουίλιαμ Φόκνερ θεωρούσε ως το κορυφαίο του έργο και στο οποίο αφιέρωσε πάνω από δέκα χρόνια συγγραφής. Το αριστουργηματικό «Ένας μύθος» που εκδόθηκε το 1954 και μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά είναι το βιβλίο που χάρισε στον Φόκνερ το βραβείο Πούλιτζερ, καθώς και το Εθνικό Βραβείο Μυθοπλασίας των ΗΠΑ. Με φόντο αυτήν τη φορά όχι τον αμερικανικό Νότο αλλά τα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το μυθιστόρημα ξετυλίγει μια ιστορία στη Γαλλία του 1918, στην οποία ένας δεκανέας τολμά να παρακούσει τις διαταγές των ανωτέρων του. Το παράδειγμά του θα ακολουθήσουν κι άλλοι στρατιώτες και η ανυπακοή του θα πυροδοτήσει ανεξέλεγκτες εξελίξεις σε όλο το στράτευμα. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια παραβολή στην οποία ο κεντρικός ήρωας παρουσιάζει έντονες παραλληλίες με τον Ιησού Χριστό. Ο Φόκνερ εδώ θίγει ηθικά διλήμματα σχετικά με τη στάση απέναντι στην εξουσία, την ανθρώπινη συνείδηση, τη βία και τον παραλογισμό του πολέμου.
Γιάννης Στίγκας
Ποιήματα 2004-2017. Συγκεντρωτική έκδοση
Άγρα
Ο Γιάννης Στίγκας αναμφίβολα αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς ποιητές της γενιάς του. Με την ποίησή του καταφέρνει, ακολουθώντας τα βήματα του Μανόλη Αναγνωστάκη, να καρφώσει «να κάτι πρόκες», να διακηρύξει πως η ποίηση «δεν είναι αιώρα ρεμβασμών», να κοιτάξει γύρω του και να μιλήσει για την «τραγωδία του τόπου του» που είναι πως «όλοι οι υπόλοιποι -ισμοί / μας πούλησαν κατάμουτρα», ενώ την ίδια ώρα επιχειρεί βουτιές από ψηλά στο υπαρξιακό κενό, καθώς, όπως λέει, «η αλήθεια, κύριοι,/ προϋποθέτει ύψος». Η συγκεντρωτική έκδοση του έργου του που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα περιλαμβάνει τις έξι ποιητικές συλλογές του από το 2004 έως το 2017: «Η αλητεία του αίματος» (2004), «Η όραση θ’ αρχίσει ξανά» (2006), «Ισόπαλο τραύμα» (2009), «Ο δρόμος μέχρι το περίπτερο» (2012), «Βλέπω τον κύβο Ρούμπικ φαγωμένο» (2014), «Εξυπερύ σημαίνει χάνομαι» (2017). Δεν συμπεριλαμβάνονται οι δυο τελευταίες, η «Κωμωδία» (με τον Νικόλα Ευαντινό, 2021) και το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών «Sonderkommando» (2023).
Ιλάριε Βορόνκα
Η εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής
Μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, Ποταμός
Η νουβέλα του Ρουμάνου ποιητή Ιλάριε Βορόνκα (1903-1946), κορυφαίας μορφής της ρουμανικής αβανγκάρντ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ποταμός σε αριστοτεχνική μετάφραση από τον Αχιλλέα Κυριακίδη, και εντυπωσιάζει με το πόσο πρωτοποριακή είναι για την εποχή της. Ο Ιλάριε Βορόνκα γεννήθηκε στη Βραΐλα αλλά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το έζησε στο Παρίσι. Η «Εξομολόγηση μιας πλαστής ψυχής» γράφτηκε στα γαλλικά και έτυχε θερμής υποδοχής στη Γαλλία. Ο ήρωας του βιβλίου αποφασίζει να αποκτήσει, μέσω μιας χειρουργικής επέμβασης, μια νέα άφθαρτη ψυχή αντί για τη δική του. Καταλήγει, όμως, τελικά με «μιαν άλλη ψυχή, διαβρωμένη» και «σαπισμένη από νοσταλγίες και τύψεις». Πρόκειται για μια παράδοξη αλληγορία που εξετάζει το ζήτημα της ταυτότητας και της αυθεντικότητας. Τι θα συνέβαινε αν αφαιρούσαν την ψυχή μας και την αντικαθιστούσαν με μια πλαστή; Με αρκετές δόσεις χιούμορ και ειρωνείας αλλά και μεγάλο ψυχολογικό βάθος, το ευφάνταστο αυτό αφήγημα πραγματεύεται την αλήθεια και το ψέμα, την κοινωνική υποκρισία και τον κατασκευασμένο εαυτό. Ταυτόχρονα, συναντάμε αιχμές για τον πόλεμο και την ειρήνη, καθώς και για την τεχνολογία και τις μηχανές.
Μήτσος Μπιλάλης
Επιδημία παρελθόντος - Δημόσια ιστορία στην εποχή των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης
Ποταμός
Ένα άκρως επίκαιρο δοκίμιο για το πώς το παρελθόν και η ιστορία ξαναδιαβάζονται, ερμηνεύονται και επανανοηματοδοντούνται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Ο Μήτσος Μπιλάλης διδάσκει θεωρία και τεχνολογία της ιστορικής πληροφορίας στο τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και εδώ επιχειρεί να παρουσιάσει τα ΜΚΔ ως ένα «επιδημικό τοπίο», στους κόλπους του οποίου εξελίσσεται το «ξαναδιάβασμα» του παρελθόντος. Πώς η ελληνική κοινωνία της τελευταίας δεκαετίας προσέγγισε την ιστορία μέσα από πλατφόρμες όπως το Facebook, το Twitter, το YouTube και το TikTok; Ένα νέο τοπίο ιστορικής κουλτούρας αναδύεται, το οποίο έχει τους δικούς του κανόνες, τις δικές του γεωγραφίες και τοπολογίες, καθώς και τις δικές του χρονικότητες. Σε μια εποχή στην οποία η ιστορία μετατρέπεται σε μια ατελείωτη ροή περιεχομένου, το βιβλίο αυτό μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της νέας αυτής ψηφιακής πραγματικότητας που βιώνουμε, καθώς και της πρόσληψης του παρελθόντος μέσα από τις οθόνες μας.
Περιοδικό «Kaboom»
Τεύχος 12
Ιούνιος 2026
To 12o τεύχος του αξιόλογου περιοδικού «Kaboom» εστιάζει σε ένα επίκαιρο και αναδυόμενο φαινόμενο που βρίσκεται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων και στο οποίο οφείλουμε να στρέψουμε την προσοχή μας: στις νέες εκδοχές της ριζοσπαστικής δεξιάς. Η σύγχρονη τάση της δεξιάς –είτε προσδιορίζεται ως νέα δεξιά, ριζοσπαστική δεξιά, εναλλακτική/alt-right ή υβριδική κ.ά.– συνιστά μια διαρκώς ενισχυόμενη πολιτική πραγματικότητα, από την Ευρώπη μέχρι και την Αμερική. Ποιοι είναι οι τρόποι με τους οποίους εκφράζεται η ακροδεξιά ρητορική στην εποχή της ψηφιακής κυριαρχίας; Γιατί η νέα δεξιά κατορθώνει να αγγίζει τις ανησυχίες και τις καθημερινές ανάγκες των πολιτών και να «κλέβει» κοινό από άλλους πολιτικούς χώρους; Με ποιους μηχανισμούς επηρεάζει την κοινή γνώμη σε διεθνές επίπεδο; Τι εξηγεί τη συνεχή διεύρυνση της επιρροής της; Τα σημαντικά δοκίμια του τεύχους αξίζει να διαβαστούν γιατί καταδεικνύουν τις πολλαπλές όψεις του φαινομένου που όλα δείχνουν πως θα μας αφορά ακόμα περισσότερο στο μέλλον.
Σίνα Πέιτελ
Είμαι φαν
Μτφρ. Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Αλεξάνδρεια
Το εντυπωσιακό ντεμπούτο της Bρετανής Σίνα Πέιτελ εξερευνά τις σύγχρονες δυναμικές των σχέσεων μέσα από το πρίσμα των social media και του Instagram. Το βιβλίο κέρδισε το βραβείο Discover Book of the Year στα British Book Awards του 2023, ανακηρύχθηκε ένα από τα καλύτερα ντεμπούτα της χρονιάς από το περιοδικό «The Observer» και βρέθηκε στη μακρά λίστα για το Women’s Prize for Fiction το 2023. Με άμεση και ωμή γλώσσα, η πρωτοπρόσωπη αφήγηση εστιάζει στην εμμονή μιας γυναίκας γύρω στα 30, η οποία κάνει stalking σε μια προνομιούχα ινφλουένσερ και ερωτική της αντίζηλο, με την οποία μοιράζονται τον ίδιο άντρα, έναν διάσημο καλλιτέχνη. Η Πέιτελ ξεμπροστιάζει την απεγνωσμένη ανάγκη μας για προβολή, τους ψηφιακούς εθισμούς και τα σκοτεινά ένστικτα που ελέω social media έρχονται περισσότερο από ποτέ στην επιφάνεια. Τα σύντομα, αποσπασματικά της αφηγήματα χαρτογραφούν με εντυπωσιακή οξυδέρκεια το περίπλοκο πεδίο μάχης που είναι οι σύγχρονες σχέσεις. Τίποτε δεν μένει όρθιο από τη σαρωτική γραφή της: η διασημότητα, αληθινή ή φαντασιακή, η σύγχρονη τέχνη, οι δημόσιες σχέσεις, οι ταξικές ανισότητες, η διαστρέβλωση της αλήθειας, τα delulu άτομα και η γενιά των millennials.
Ίαν Ράνκιν
Το μπλε του μεσονυχτίου
Μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου, Μεταίχμιο
Η τελευταία αστυνομική ιστορία του Ίαν Ράνκιν με πρωταγωνιστή τον sui generis επιθεωρητή Τζον Ρέμπους διαθέτει μια σημαντική πρωτοτυπία. Ο κορυφαίος Σκοτσέζος βασιλιάς του νουάρ αυτήν τη φορά μάς μεταφέρει μέσα στις φυλακές, εκεί όπου άλλοτε ο Ρέμπους έστελνε εγκληματίες, ενώ τώρα βρίσκεται ο ίδιος κρατούμενος στις φυλακές του Εδιμβούργου. Η ισορροπία μέσα στη φυλακή ανατρέπεται όταν ένας κρατούμενος εντοπίζεται νεκρός στο κλειδωμένο κελί του. Οι ενδείξεις οδηγούν τις αρχές στην υπόθεση της ανθρωποκτονίας και ο Ρέμπους βρίσκεται στο επίκεντρο των υποψιών. Παρά τον εγκλεισμό του, δεν εγκαταλείπει τον ρόλο του ερευνητή. Αξιοποιώντας την εμπειρία, του, επιχειρεί να διαλευκάνει την υπόθεση και να αποκαλύψει τον πραγματικό δράστη. Σε αυτό το βιβλίο του, ο Ράνκιν καταφέρνει να μας δώσει μια λεπτομερή και συναρπαστική αποτύπωση των πολύπλοκων δομών και μηχανισμών εξουσίας μέσα στη φυλακή.
