Η ΠΟΛΥΣΥΖΗΤΗΜΕΝΗ, ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΗ για κάποιους, ηρωίδα για πολύ περισσότερους, αλλά σίγουρα γενναία και θαρραλέα παρά το μικρό της δέμας Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη παρέστη σε ένα τριήμερο εκδηλώσεων στην Αθήνα όπου είχε την «τιμητική» της. Στο πλαίσιο αυτών παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, συνομίλησε δημόσια με τον γραμματέα του ΜεΡΑ25 Γιάνη Βαρουφάκη στον κινηματογράφο Τριανόν καθώς και με τον καθηγητή Πολιτειολογίας Δημήτρη Χριστόπουλο στη διάλεξη που έδωσε στο Πάντειο (όπου πρόκειται να ανακηρυχθεί επίτιμη διδάκτορας) με τίτλο «Διεθνές δίκαιο και ισχύς σε περιόδους αναταραχής και γενοκτονικής πολιτικής», παρουσίασε επίσης τα βιβλία της «Όταν ο κόσμος κοιμάται» (εκδ. Τόπος) και «Κατηγορώ» (εκδ. Καιρός Πολιτισμού), ενώ προανήγγειλε την κυκλοφορία ενός νέου με τίτλο «Το φως της αφύπνισης».
«Το ζήτημα σήμερα δεν είναι αν είσαι υπέρ της Παλαιστίνης αλλά αν είσαι κατά της γενοκτονίας και του απαρτχάιντ».
Άλλοτε καταγγελτική, άλλοτε απολογητική, μιλώντας με ζέση, πάθος και συγκινησιακή φόρτιση δίχως να της λείπει και το χιούμορ όταν χρειαζόταν, σίγουρα κέρδισε το πολυπληθές κοινό που την παρακολούθησε, παρουσία αρκετών επωνύμων από τον χώρο της πολιτικής, των τεχνών και των γραμμάτων· όσο για τη μεροληψία, για την οποία έχει αρκετές φορές κατηγορηθεί, την απέδωσε στην αδυναμία να εξισώσει τον καταπιεστή με τον καταπιεσμένο, τον κυρίαρχο με τον κυριαρχούμενο. Ιδού ένα σταχυολόγημα των όσων είπε:
• Το Παλαιστινιακό «άλλαξε τη ζωή της» και δεν μετάνιωσε στιγμή που ασχολήθηκε με αυτό, παρά το «μπούλινγκ», τις επιθέσεις, τις συκοφαντίες, τις απειλές και τα μέτρα που ελήφθησαν εναντίον της (απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ, δήμευση περιουσιακών στοιχείων, πάγωμα των τραπεζικών της λογαριασμών) και την ανησυχία για την ασφάλεια των τριών της παιδιών. Είπε ότι νιώθει οργή για όλα αυτά, αλλά όχι μίσος, διότι πλέον «ξέρει πολύ καλά τι πρέπει να κάνει και γιατί».
Francesca Αlbanese, «Όταν ο κόσμος κοιμάται», Μτφρ.: Τσιαμούρας Παναγιώτης,
εκδόσεις Τόπος
• Εξήγησε την ανάγκη επιβολής πραγματικών κυρώσεων στη διαρκή, συστηματική ισραηλινή ατιμωρησία (το λεγόμενο, όχι άδικα, και «ακαταλόγιστο») που «για να σταθείς απέναντί της χρειάζεσαι μάτια ανοικτά, καρδιά και θάρρος».
• Μίλησε για την εκστρατεία δυσφήμισης εναντίον της και τον εντελώς άδικο, όπως τόνισε, στιγματισμό της ως αντισημίτριας και «φίλης των τρομοκρατών», κατηγορίες τις οποίες έχει επανειλημμένα αντικρούσει. «Δεν έχω καμια προσωπική αντιπαράθεση με το Ισραήλ και αν δεν θέλει να το αποκαλούμε γενοκτονικό κράτος, απλώς ας αλλάξει πολιτικές», δήλωσε, συμπληρώνοντας ότι το Ολοκαύτωμα είναι και δική της ιστορία, όπως είναι ιστορία όλης της ανθρωπότητας.
• Αναφέρθηκε διεξοδικά στις πολυσυζητημένες εκθέσεις της στον ΟΗΕ «Γενοκτονία στη Γάζα, ένα συλλογικό έγκλημα» και «Βασανιστήρια και Γενοκτονία» και «Από την οικονομία της κατοχής στην οικονομία της γενοκτονίας» καθώς και στo Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης, την έρευνα που έχει ανοίξει για την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη και τα εντάλματα σύλληψης για εγκλήματα πολέμου που εξέδωσε για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον τέως υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκαλάντ (μαζί και για τρεις ηγέτες της Χαμάς), όπως και στην ανάλογη έρευνα που είναι σε εξέλιξη στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης. Μίλησε με θέρμη για τη γενοκτονία που αποδεδειγμένα πλέον, όπως υπογράμμισε, εξακολουθεί να διαπράττει το Ισραήλ στη Γάζα, κάτι που, όπως είπε, έχει πλέον αναγνωριστεί και θεσμικά (ας σημειωθεί ωστόσο εδώ ότι, παρά τα συχνά περί του αντιθέτου λεγόμενα, δεν έχει ακόμα υπάρξει κάποια σχετική ρητή καταδίκη του Ισραήλ από διεθνές όργανο). Σε κάθε περίπτωση, όπως και η ίδια ανέφερε, την κατηγορία της γενοκτονίας έχουν υποστηρίξει πολλοί ανεξάρτητοι παρατηρητές διεθνών οργανισμών, νομικοί και ακτιβιστές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα και Ισραηλινοί, ενώ ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι το Ισραήλ δεν έχει τέτοια πρόθεση, οι πολιτικές που εφαρμόζει στη Γάζα αλλά και στη Δυτική Όχθη έχουν εμφανώς τέτοιο πρόσημο.
• Επίσης, αναφέρθηκε στο κατοχυρωμένο απ' όλες τις διεθνείς συνθήκες δικαίωμα στην αυτοδιάθεση ενός λαού που εξακολουθούν να αρνούνται επίμονα στους Παλαιστίνιους (δεν αναφέρθηκε, πάντως, διεξοδικά, ίσως και λόγω πίεσης χρόνου στις ειρηνευτικές προσπάθειες που έγιναν στο παρελθόν και τους λόγους της αποτυχίας τους).
• Στο έργο της την έχουν στηρίξει και τη στηρίζουν Ισραηλινοί που αντιτίθενται στις κρατικές πολιτικές, αλλά και εβραϊκής καταγωγής ενεργοί πολίτες όπως ο ιδρυτής του ερευνητικού ινστιτούτου Forensic Architecture Εγιάλ Βάιτσμαν που αναφέρει και στο βιβλίο της «Όταν ο κόσμος κοιμάται». Υποστήριξε ότι η οδύνη των Παλαιστινίων είναι «οδύνη όλων μας» και πως η Γάζα είναι μια σκηνή εγκλήματος η οποία «φέρει τα αποτυπώματα όλων μας».
• Αναφέρθηκε στη Νάκμπα (τη μαζική εκτόπιση περισσότερων από 700.000 Παλαιστινίων μετά τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ το 1948) και στις πολιτικές απαρτχάιντ που εφαρμόζει το Τελ Αβίβ –η πιο ξεκάθαρη απόδειξη είναι ότι οι μεν Ισραηλινοί πολίτες υπάγονται στον ποινικό νόμο, οι δε Παλαιστίνιοι στον στρατιωτικό ανεξαρτήτως ηλικίας, με αποτέλεσμα τα στρατοδικεία να δικάζουν ακόμα και ανήλικα παιδιά–, στον κατακερματισμό της γης και του οδικού δικτύου με ξεχωριστές οικιστικές ζώνες κυκλοφορίας και στο πώς επηρεάζει όλο αυτό την καθημερινότητά τους, από την εκπαίδευση και την εργασία ως την περίθαλψη και την ελεύθερη μετακίνηση σε ένα «ασφυκτικό σύστημα επιτήρησης, επιβολής εξουσίας και κατοχής».
• Τόνισε τις πολλαπλές διακρίσεις και καταπιέσεις που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι ως πολίτες β’ κατηγορίας, τη δαιμονοποίηση και απανθρωποποίησή τους, τον χαρακτηρισμό τους από Ισραηλινούς αξιωματούχους ως «αρουραίων» και «φιδιών», τις αυθαίρετες συλλήψεις και φυλακίσεις (πάνω από 10.000 Παλαιστίνιοι κρατούνται στις ισραηλινές φυλακές, πολλοί χωρίς καν να τους έχει αποδοθεί κάποια κατηγορία), τα βασανιστήρια, τους εκβιασμούς και τις σεξουαλικές κακοποιήσεις.
• Μίλησε για τον κίνδυνο «ισραηλοποίησης των κοινωνιών μας» που συνίσταται στην αντιμετώπιση ανθρώπων ως a priori ενόχων και ως απειλών για τη δημόσια ασφάλεια «απλώς και μόνο επειδή υπάρχουν». Κάτι που ισχύει και για τις πολιτικές απέναντι στους μετανάστες και τους πρόσφυγες αλλά και για την καταστρατήγηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ίδιων των Ευρωπαίων πολιτών που τολμούν να αντιπαρατεθούν σε αυτές. Για πολιτικές πρακτικές που τραυματίζουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου διεθνώς και την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στο Ισραήλ: «Το ζήτημα σήμερα δεν είναι αν είσαι υπέρ της Παλαιστίνης αλλά αν είσαι κατά της γενοκτονίας και του απαρτχάιντ».
• Έκανε αναφορά στο συλλογικό τραύμα των Εβραίων από το Ολοκαύτωμα του Β΄ Παγκοσμίου που έγινε μέρος του DNA τους και που πλέον το «προβάλλουν» στους Παλαιστίνιους, μετατρεπόμενοι από θύματα σε θύτες, στο πώς η ανάγκη επιβίωσης έγινε εργαλείο πολιτικών βλέψεων καθώς επίσης για στην «εργαλειοποίηση» του Ολοκαυτώματος που συνίσταται στον χαρακτηρισμό κάθε κριτικής προς το ισραηλινό κράτος ως «αντισημιτικής», κάτι που υπονομεύει την ίδια την έννοια του όρου.
• Δήλωσε ότι πρόκειται για ένα ισραηλινό κράτος που ιδρύθηκε «μέσα» στην Παλαιστίνη», υπήρξε «εγκληματικό από την ίδρυσή του απέναντι στους Παλαιστίνιους» και διαιωνίζει μια παράνομη κατοχή η οποία ξεπέρασε πλέον τον μισό αιώνα, παρά τις αποφάσεις του ΟΗΕ. Δεν αμφισβήτησε μεν ευθέως την ύπαρξη του Ισραήλ, αλλά δεν τη θεωρεί και ακριβώς σύννομη. Δεν αναφέρθηκε καθόλου σε πιθανές ευθύνες και των παλαιστινιακών ηγεσιών, σκόπιμα ίσως, εφόσον, όπως έχει διευκρινίσει, δεν μπορεί να συγκρίνει τον θύτη με το θύμα.
• Έκανε έκκληση για περισσότερες και προπαντός ουσιαστικές παρεμβάσεις και δράσεις από πολιτικούς, ακτιβιστές, πανεπιστημιακούς, δημοσιογράφους, απλούς πολίτες, από το σύνολο της κοινωνίας των πολιτών γενικότερα.
Francesca Αlbanese, «Κατηγορώ»,
Μτφρ.: Παναγιώτης Τσιαμούρας, εκδόσεις Καιρός Πολιτισμού
• Η «κόλαση» που ζουν τα παιδιά των Παλαιστινίων στα Κατεχόμενα καθώς έρχονται αντιμέτωπα με τη βία, τον τρόμο και τον θάνατο ήδη από πολύ νεαρή ηλικία και η μετατροπή νέων αγοριών και κοριτσιών που στρατεύονται στον IDF σε ψυχρούς εκτελεστές στο πλαίσιο των «πολιτικών της αποκτήνωσης» ήταν επίσης ένα σημαντικό κομμάτι της ομιλίας της. Συγκεκριμένα είπε: «Δεν χρειάζεται να έχει κανείς πολιτική ή ιδεολογική σχέση. Μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι η σφαγή παιδιών είναι απαράδεκτη και πρέπει να σταματήσει».
• Ακόμα μίλησε για την ανοχή και συνενοχή της Ευρώπης στη συνεχιζόμενη σφαγή, όντας ο μεγαλύτερος οικονομικός εταίρος του Ισραήλ, καθώς επίσης για όλο το διεθνές επιχειρηματικό και στρατιωτικοβιομηχανικό πλέγμα που στηρίζει ποικιλότροπα τις γενοκτονικές πολιτικές του Ισραήλ. Για τη μετατροπή των Παλαιστινίων των Κατεχομένων σε πειραματόζωα στα οποία δοκιμάζονται συστήματα παρακολούθησης και τεχνολογίες «πανοπτικού», οι οποίες εξάγονται και σε άλλες χώρες (Predator, Palantir κ.λπ.).
• Αναφέρθηκε στην εφαρμογή του «Δόγματος της Γάζας» και στον Νότιο Λίβανο με συστηματικές καταστροφές σπιτιών και οικισμών και εκτοπισμούς. Ένα πλέγμα που περιλαμβάνει όχι μόνο κυβερνήσεις (ΗΠΑ, Γερμανία, Γαλλία κ.λπ) και μεγάλες εταιρείες όπως οι Microsoft, Lockheed Martin, Caterpillar, BlackRock αλλά και πανεπιστήμια, τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία, εταιρείες και ιδρύματα που θησαυρίζουν, επενδύοντας στον θάνατο, στο πλαίσια του «νεκροκαπιταλισμού».
• Μνημόνευσε Έλληνες αγωνιστές, όπως ο γνωστός για την αντιστασιακή του δράση ενάντια στη χούντα Αριστόβουλος Μάνεσης και ο Αλέκος Παναγούλης, την παραδοσιακή φιλοπαλαιστινιακή πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου που το 1982 είχε στείλει μέχρι και πλοία να παραλάβουν Παλαιστίνιους μαχητές οι οποίοι είχαν εγκλωβιστεί στον Λίβανο (σ.σ. ήταν μετά τη σφαγή στους προσφυγικούς καταυλισμούς Σάμπρα και Σατίλα), σε αντίθεση με τη σημερινή κυβέρνηση που βρίσκεται σε αγαστή συνεργασία με το Ισραήλ και επέτρεψε πρόσφατα να γίνει σε διεθνή ύδατα μεν αλλά σε περιοχή δικής της ευθύνης διάσωσης η επιχείρηση κατά του νέου στολίσκου που θα επιχειρούσε να διασπάσει τον θαλάσσιο αποκλεισμό της Γάζας, επιχείρηση η οποία συνοδεύτηκε με τη σύλληψη-«απαγωγή» δύο ακτιβιστών: «Όχι απλώς επιτρέψαμε στο Ισραήλ να περιπολεί τη Μεσόγειο, αλλά το συνδράμουμε στην επιβολή της ανομίας».
• «Καταλαβαίνω την πίεση που δέχεται η ελληνική κυβέρνηση… όμως η στρατιωτική συνεργασία και το εμπόριο με το Ισραήλ, αγαθών και ιδίως όπλων ενδέχεται να καταστήσει τα ίδια τα άτομα που εγκρίνουν αυτές τις συναλλαγές συνένοχα και υπόλογα ενώπιον του δικαστηρίου» είπε, προσθέτοντας ότι Έλληνες και Ιταλοί, κόντρα στις πολιτικές των κυβερνήσεών τους, είναι σε μεγάλο βαθμό αλληλέγγυοι με τους Παλαιστίνιους γιατί έχουν κι αυτοί μια πολυτάραχη, βασανισμένη ιστορία. Αναφέρθηκε επίσης στη «μη ηθική όσο και ανασφαλή» στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ: «Το Ισραήλ σάς χρησιμοποιεί όσο είναι προς το συμφέρον του».
• Κατά τη γνώμη της, η ανθρωπότητα σήμερα βρίσκεται σε «κρίσιμο σταυροδρόμι», οι δημοκρατικές κατακτήσεις, οι ελευθερίες και τα δικαιώματα, «αντικαθρέφτισμα» των οποίων είναι τα τεκταινόμενα στην Παλαιστίνη κινδυνεύουν. Πιστεύει ότι είναι ανάγκη να παίρνει κανείς συγκεκριμένη θέση σε όλα αυτά γιατί δεν μπορείς να αντιμετωπίζεις με ίδια μέτρα και σταθμά τον ισχυρό και τον αδύναμο, τον κυρίαρχο με τον κυριαρχούμενο.
• Τόνισε ότι το ζήτημα δεν είναι να λάβει η ίδια κάποια εύσημα («δεν είμαι η Τέιλορ Σουίφτ, ας πούμε, δεν κυνηγάω likes και ακόλουθους στα σόσιαλ!») αλλά να μπορέσει να ευαισθητοποιήσει και να κινητοποιήσει κάποιο κόσμο. Ότι σημασία δεν έχουν οι διώξεις που υφίσταται η ίδια αλλά ένας ολόκληρος λαός.
• Υπογράμμισε, εν κατακλείδει, τις αξίες της συνύπαρξης, της αλληλεγγύης ως «αντίρροπης δύναμης απέναντι στην τεστοστερόνη», της αφύπνισης, της ενότητας στη διαφορά και του συλλογικού αγώνα για έναν καλύτερο, δικαιότερο κόσμο.
• Επιβεβαίωσε, επιπλέον, ότι τελικά «ναι, είμαι μια μάγισσα!», όπως την είχε αποκαλέσει δημόσια τον Οκτώβριο του ’25 o Ισραηλινός πρέσβης στον ΟΗΕ. Και όχι, δεν διευκρίνισε αν το είπε αυτό με τη φεμινιστική ή τη μεταφυσική έννοια!