ΟΤΑΝ Ο ΔΙΑΠΡΕΠΗΣ οικονομολόγος και ακαδημαϊκός Ξενοφών Ζολώτας κλήθηκε τον Νοέμβριο του 1989 να αναλάβει για μερικούς μήνες την πρωθυπουργία της χώρας, ως πρόεδρος της Οικουμενικής κυβέρνησης, διαδόθηκαν για πρώτη φορά ευρέως οι δύο περιβόητες ομιλίες που είχε εκφωνήσει στα τέλη της δεκαετίας του ’50 στην Αμερική, στα αγγλικά, χρησιμοποιώντας όμως «μόνο ελληνικές λέξεις». Θυμάμαι μάλιστα τότε (και τώρα ακόμα ίσως;) να επικρατεί η αντίληψη ότι οι ομιλίες έγιναν στα Ηνωμένα Έθνη, αντί για την ετήσια συνεδρίαση της Παγκόσμιας Τράπεζας όπου συμμετείχε ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Έκτοτε, οι ομιλίες αυτές έχουν γίνει ένα είδος εθνικού τοτέμ και περιφέρονται ως η απόλυτη επίδειξη του τεράστιου εύρους και της αρχέγονης ισχύος της ελληνικής γλώσσας. Ελάχιστοι βέβαια έχουν κάνει τον κόπο να τις διαβάσουν, και πολλοί που έχουν προσπαθήσει είναι αμφίβολο αν έβγαλαν νόημα. Σίγουρα όχι στα αγγλικά, καθώς, πέρα από την ελληνική σύνταξη, πολλές από τις ελληνογενείς λέξεις που χρησιμοποιούνται στις ομιλίες, απλά δεν υπάρχουν, δεν είναι δόκιμες ή έχουν άλλο νόημα στα αγγλικά.
Έχουν ενδιαφέρον αυτές οι ομιλίες, και πνεύμα και χιούμορ. Μπορεί επίσης να τις δει κανείς εκ των υστέρων με φουτουριστικό μάτι, ως μια πρώιμη εκδοχή του ChatGPT, όχι φυσικά ότι είχε ανάγκη κάτι τέτοιο ο αειθαλής καθηγητής, που κατά πάσα πιθανότητα θα έφριττε με τα καρμπόν κείμενα που κυκλοφορούν ως επίσημες ανακοινώσεις στις μέρες μας.
Η ομιλία όμως δεν έγινε σε κάποιο γλωσσολογικό συνέδριο αλλά σε ένα οικονομικό φόρουμ από τον άνθρωπο στον οποίον αποδίδεται σε σημαντικό βαθμό η ανασυγκρότηση της χώρας μετά τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, λειτουργώντας ως μια πνευματώδης χειρονομία, ως ένα ευφυές παιχνίδι, ως ένα λόγιο performance art με εργαλείο την οικουμενική διάσταση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού, που στόχο είχε να προσελκύσει το ενδιαφέρον των ισχυρών της οικονομίας στην ελληνική περίπτωση.
Έχουν ενδιαφέρον αυτές οι ομιλίες, και πνεύμα και χιούμορ. Μπορεί επίσης να τις δει κανείς εκ των υστέρων με φουτουριστικό μάτι, ως μια πρώιμη εκδοχή του ChatGPT, όχι φυσικά ότι είχε ανάγκη κάτι τέτοιο ο αειθαλής καθηγητής (που έφτασε τα εκατό, για το οποίο δεν είχαμε καμία αμφιβολία), που κατά πάσα πιθανότητα θα έφριττε με τα καρμπόν κείμενα που κυκλοφορούν ως επίσημες ανακοινώσεις στις μέρες μας. Όπως αυτές που κοινοποίησαν διάφοροι παράγοντες με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας», που γιορτάστηκε χθες, αναβαθμισμένη πλέον και με επίσημη διεθνή επικύρωση. Η ημερομηνία καθιερώθηκε το 2017 με κοινή απόφαση των υπουργών Εξωτερικών, Εσωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, και η 9η Φεβρουαρίου επιλέχθηκε επειδή μια τέτοια μέρα πέθανε ο εθνικός μας ποιητής (δεν είναι σαφές γιατί χρίστηκε «Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας» και όχι «Ημέρα Διονύσιου Σολωμού»).
Όπως όμως πληροφορηθήκαμε εσχάτως, τον περασμένο Νοέμβριο, η UNESCO, ανακήρυξε και διεθνώς την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας. Μπήκαμε και επίσημα στην κατηγορία GOAT, όπως περίπου το έθεσε χθες, ανήμερα της ελληνικής γλώσσας, ο κ. Μπαμπινιώτης: «Ας το συνειδητοποιήσουμε και ας αισθανθούμε περήφανοι (δεν είναι και πολλές τέτοιες αφορμές): σε οκτώ διεθνώς εορταζόμενες γλώσσες, από τον τεράστιο αριθμό ομιλουμένων γλωσσών στον κόσμο, ήρθε να προστεθεί η Ελληνική. Να προστεθεί στην Αγγλική, την Γαλλική, την Ισπανική, την Ρωσική, την Κινεζική, την Αραβική, την Αφρικανική (Σουαχίλι) και την Πορτογαλική η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (“World Greek Language Day”)!».
Οπαδικός, αλλά κόσμιος πανηγυρισμός, ειδικά σε σύγκριση με το κρεσέντο εθνοπατριαρχικού διδακτισμού και οριακά συγκεκαλυμμένης ξενοφοβίας που εξαπέλυσε λόγω της ημέρας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Τασούλας, ο οποίος αφού τόνισε την απόλυτη ανωτερότητα της ελληνικής γλώσσας μέσα στις χιλιετίες, την έπεσε χοντρά στο Πανεπιστήμιο Γέιλ για την προ ετών απόφασή του να καταργήσει την υποχρεωτική εκμάθησης αρχαίων ελληνικών ως προϋπόθεση για τις Κλασικές Σπουδές του ιδρύματος. Κλείνοντας, μάς κοίταξε αυστηρά, σαν παλιός γυμνασιάρχης, και μας προειδοποίησε: «Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος γιατρός, μάθετε καλύτερα ελληνικά. Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος μηχανικός, μάθετε καλύτερα ελληνικά. Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος μουσικός, μάθετε καλύτερα ελληνικά. Κι αν θέλετε να υπάρχει η Ελλάδα στο διηνεκές, τότε ναι, μάθετε καλύτερα ελληνικά». Όλα τα είχαμε, ένας Σαρτζετάκης του 21ου αιώνα μας έλειπε.
