Τζέιν Μπίρκιν: Το αιώνιο και αυθεντικό it girl

Τζέιν Μπίρκιν: Το αιώνιο και αυθεντικό It Girl Facebook Twitter
Η Μπίρκιν ήταν it girl μέχρι τον θάνατό της το 2023. Ποια άλλη μπορεί να ισχυριστεί το ίδιο; Φωτ.: Getty Images/Ideal Image
0


Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ για να είσαι it girl είναι ότι κάποιος άλλος πρέπει να σε αποκαλέσει έτσι. Δεν μπορείς να απονείμεις η ίδια τον τίτλο στον εαυτό σου. Υπάρχουν, ωστόσο, κάποια ενδεικτικά σημάδια. Ο νεποτισμός και τα χρήματα βοηθούν πάντα ένα it girl να εδραιωθεί – μια πλήρης απασχόληση και μια κανονική ζωή, όσo να ’ναι, εμποδίζουν το να είσαι πάντα το επίκεντρο της προσοχής. Πού θα βρισκόταν σήμερα η Πάρις Χίλτον αν ήταν αναγκασμένη να εργάζεται σε κάποια εταιρεία μάρκετινγκ στα είκοσί της, αντί να κάνει την DJ και να εμφανίζεται σε πάρτι ντυμένη στα ροζ;

Η Τζέιν Μπίρκιν γεννήθηκε στο Λονδίνο και η οικογένειά της ήταν μεγαλοαστική και δημιουργική. Η μητέρα της, η Τζούντι Κάμπελ, ήταν γνωστή ηθοποιός του θεάτρου και μούσα του Νόελ Κάουαρντ. Από εκείνη κληρονόμησε η Τζέιν τη ροπή προς τη θεατρικότητα. Προκειμένου να διαφύγει από το αριστοκρατικό οικοτροφείο που την είχαν βάλει οι γονείς της κατάπιε χαλίκια και αποβλήθηκε για ιατρικούς λόγους. Στα δεκάξι της, πέρασε μερικούς μήνες στο Παρίσι των αρχών της δεκαετίας του 1960, στην ίδια γειτονιά του 16ου διαμερίσματος με την Εντίθ Πιαφ. Η Τζέιν Μπίρκιν ήταν εκεί όταν η Πιαφ πέθανε το 1963, προκαλώντας έκρηξη θρήνου και αυθόρμητες αγρυπνίες στους δρόμους. Η 16χρονη Αγγλίδα είχε υιοθετήσει τόσο επιτυχώς το παρισινό στυλ που, μέσα στο χάος, κάποιοι την μπέρδεψαν με την Γαλλίδα τραγουδίστρια Φρανσουάζ Αρντί.  

Αυτό που εδραίωσε τη φήμη της Μπίρκιν ήταν η συμπερίληψή της σε μια λίστα της «Daily Mail» με τίτλο «Η τάξη του '65 – 50 γυναίκες που αξίζουν την προσοχή μας)», στην οποία περιλαμβάνονταν επίσης η Nico και η Μαριάν Φέιθφουλ.

Επιστρέφοντας στο Λονδίνο, το στυλ της Μπίρκιν απέκτησε πιο προσωπικές πινελιές με μίνι φούστες και έντονο eyeliner σε συνδυασμό με γυναικείες μπαλαρίνες που είχε ανακαλύψει κατά τη διάρκεια της παραμονής της στη Γαλλία. Χρησιμοποιούσε ένα πορτογαλικό καλάθι που είχε αγοράσει από την αγορά της Berwick Street για να μεταφέρει τα μετρητά, τα καλλυντικά και το ημερολόγιό της σε ένα ακατάστατο συνονθύλευμα. Ένα υφασμένο καλάθι για καθημερινή τσάντα ήταν μια ιδιόμορφη επιλογή, αλλά θα γινόταν το χαρακτηριστικό της αξεσουάρ για τα επόμενα τριάντα χρόνια. Το να έχεις κάτι που θα συνδέεται πάντα με σένα (και μόνο) και να το φοράς με επιτυχία (εσύ και μόνο) είναι βασικό χαρακτηριστικό ενός it girl. Πολλές έχουν μιμηθεί την Κέιτ Μος με τις γαλότσες της στο Φεστιβάλ του Glastonbury, αλλά είναι κάτι που πραγματικά δεν αντιγράφεται.

Αυτό που εδραίωσε τη φήμη της Μπίρκιν ήταν η συμπερίληψή της σε μια λίστα της «Daily Mail» με τίτλο «Η τάξη του '65 - 50 γυναίκες που αξίζουν την προσοχή μας)», στην οποία περιλαμβάνονταν επίσης η Nico και η Μαριάν Φέιθφουλ. Στη συνέχεια έπαιξε σε ταινίες όπως το «μοδάτο» The knack... and how to get it (στους τίτλους αναφέρεται ως Motorbike Girl) και στο Blow-Up του Αντονιόνι. Η Μπίρκιν συμμετείχε σε μιούζικαλ, σε μια διαφήμιση της σοκολάτας Cadbury και ήταν το κεντρικό θέμα ενός μικρού άρθρου στη «Vogue».

Παντρεύτηκε έναν μεγαλύτερό της άντρα, τον επιφανή και μπον-βιβέρ συνθέτη σάουντρακ Τζον Μπάρι. Ο γάμος δεν κράτησε πολύ και το 1968 η Μπίρκιν έφυγε στο Παρίσι για να πρωταγωνιστήσει σε μια ταινία με τον Γάλλο τραγουδοποιό Σερζ Γκενσμπούρ με τίτλο Slogan. Αμέσως ερωτεύτηκαν και έγιναν ένα από τα πιο σκανδαλώδη ζευγάρια της εποχής με τη γεμάτη ερωτικούς αναστεναγμούς επιτυχία τους «Je t’aime... moi non plus». Το Βατικανό αφόρισε το τραγούδι, κάτι που πάντα βοηθάει ένα it girl. Τα περιοδικά έπεσαν πάνω της, αποκαλώντας την «Παγκοσμίως διάσημη σε τρία λεπτά». Το 1970, το BBC τής έκανε ένα ολόκληρο τηλεοπτικό αφιέρωμα: «Ανοίξτε οποιοδήποτε περιοδικό στο Παρίσι και θα τη δείτε κάπου... Είναι μια ιστορία επιτυχίας βγαλμένη από παραμύθι, που γίνεται ακόμα πιο εξωτική από το γεγονός ότι συνέβη σε άλλη χώρα».

cover
Μαρίσα Μέλτζερ,
It girl: Η ζωή και η κληρονομιά της Jane Birkin

Το 1985, η Hermès ονόμασε προς τιμή της την περίφημη πλέον τσάντα Birkin, κάτι που αρκούσε για να ανακηρύξει οποιαδήποτε γυναίκα σε αιώνια βασίλισσα των it girls. Αλλά εκείνη δεν επωφελήθηκε ποτέ οικονομικά από αυτό – την ικανοποίησαν η τιμή, η δωρεάν προμήθεια των συγκεκριμένων προϊόντων για όλη της τη ζωή και μια μικρή ετήσια δωρεά προς τα φιλανθρωπικά της ιδρύματα.

Αυτή η στάση σπάνια απαντά στα σημερινά it girls που δεν δανείζουν μόνο το όνομά τους σε προϊόντα, με το αζημίωτο φυσικά. Συχνά είναι δραστήριες entrepreneurs, αξιοποιώντας πλήρως το στάτους τους μέσω αυτόνομων, συχνά πολύ επιτυχημένων εμπορικών σημάτων, όπως το Rhode της Hailey Bieber και το Skims της Kim Kardashian. Πρόκειται για μια ραγδαίως καπιταλιστική εξέλιξη του  it girl από ένα αορίστως αναγνωρίσιμο «σήμα κατατεθέν» σε μια πλήρως ανεπτυγμένη businesswoman.

Το να σε φωτογραφίζουν διαρκώς ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο μέρος της εικόνας του it girl. Αλλά και αυτό έχει εξελιχθεί από την εποχή της Μπίρκιν. Η αλλαγή επήλθε γύρω στα τέλη των '90s και στις αρχές της δεκαετίας του 2000, την εποχή των παπαράτσι, όταν τα it girls παρακολουθούνταν μονίμως από φωτογράφους που τα απαθανάτιζαν να κάνουν ψώνια την ημέρα και να βγαίνουν από κλαμπ τη νύχτα – τότε έχασαν τον έλεγχο της εικόνας τους. Ωστόσο, η έλευση των κοινωνικών μέσων έφερε μία ακόμη επανάσταση. Τα it girls μπορούσαν να πλέον να κάνουν τα ίδια τη δουλειά στις προσωπικές τους σελίδες στο Instagram και το TikTok, καταγράφοντας τη ζωή τους και προσφέροντάς την σε εκατομμύρια ακόλουθους. Ορισμένες κέρδισαν μια περιουσία με αυτόν τον τρόπο, αξιοποιώντας την επιρροή τους για να διαπραγματευτούν συμφωνίες με διάφορες επώνυμες φίρμες.

Αυτό που κατάφερε η Τζέιν Μπίρκιν –και δεν κατάφερε ποτέ κανένα άλλο it girl– ήταν να παραμείνει διαχρονική, αναμφισβήτητα το πιο δύσκολο επίτευγμα για ένα it girl. Η Μπίρκιν ήταν it girl μέχρι τον θάνατό της το 2023. Ποια άλλη μπορεί να ισχυριστεί το ίδιο;

Με στοιχεία από «The Financial Times»

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Βιβλίο / Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Η ταινία της Έμεραλντ Φένελ μας θύμισε την αξεπέραστη αξία του κλασικού έργου της Έμιλι Μπροντέ και τους άπειρους λόγους για τους οποίους παραμένει ανάμεσα στα αγαπημένα αναγνωστών και κριτικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Lifo Videos / Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Ο νεαρός συγγραφέας που έκανε αίσθηση με το πρώτο του μυθιστόρημα «Πέρα από τη συναίνεση» (εκδ. Πόλις) μιλά για την queer κουλτούρα στα χρόνια του Tραμπ και για το πώς συμφιλιώνεται κανείς με τον ομοερωτικό σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Εξομολόγηση και μαθητεία»

Long Stories / «Εξομολόγηση και μαθητεία»

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος υπήρξε στενός φίλος του Μένη Κουμανταρέα από το 1978 μέχρι το 2014, που ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας δολοφονήθηκε. Σε αυτό το διάστημα αντάλλαξαν επιστολές, «ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σε δυο ψυχές, ένα γραμμένο από την ίδια τη ζωή επιστολογραφικό μυθιστόρημα», που ετοιμάστηκαν για να κυκλοφορήσουν, η έκδοσή τους όμως έχει «παγώσει». Δημοσιεύουμε τον πρόλογο που ο Β. Ραπτόπουλος ετοίμασε για αυτόν τον τόμο, υπό μορφή μιας τελευταίας άτυπης επιστολής, όπως λέει ο ίδιος.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Τι κοινό έχουν ο Μπάρακ Ομπάμα και η Ντούα Λίπα;

The Review / Ας μιλήσουμε για το βιβλίο που ενθουσίασε τη Ντούα Λίπα και τον Μπάρακ Ομπάμα

Διάβασαν και προώθησαν και οι δυο το μυθιστόρημα «Σάρκα» του Ουγγροβρετανού Ντέιβιντ Σόλοϊ, που κέρδισε το βραβείο Booker του 2025 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. H Βένα Γεωργακοπούλου συζητά γι’ αυτό με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρίτο, πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιάννης Παλαβός

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Παλαβός: «Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα μέτρια ή κακά βιβλία»

Μεγάλωσε σ’ ένα γυναικείο περιβάλλον και βρήκε καταφύγιο στην παιδική βιβλιοθήκη του χωριού του. Δεν ένιωσε ποτέ πραγματικά Αθηναίος και τον ενοχλεί ο διάχυτος εγωισμός των social media. Aκόμη και σήμερα αρκετοί πιστεύουν πως το «Παλαβός» είναι ψευδώνυμο. Ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Έχουν, αλήθεια, νόημα οι επανεκδόσεις βιβλίων;

Βιβλίο / Έχουν νόημα οι επανεκδόσεις;

Η εκ νέου κυκλοφορία ξένων τίτλων φέρνει στο προσκήνιο κλασικά έργα, αλλά θέτει και το εξής ερώτημα: χρειαζόμαστε επετειακές εκδόσεις βιβλίων όπως η «Λίγη Ζωή» της Γιαναγκιχάρα, που μοιάζει να αφορά την εποχή που γράφτηκε;
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Το πίσω ράφι/ Άρια Σαϊονμάα: «Μια νέα γυναίκα αποκαλύπτεται»

Το πίσω ράφι / «Μίκη, ήσουν και είσαι ο πιο σημαντικός μέντορας»

Το αυτοβιογραφικό αφήγημα της Άρια Σαγιονμάα «Μια νέα γυναίκα αποκαλύπτεται» σφραγίζει η πληθωρική προσωπικότητα του Θεοδωράκη, καθώς ανασυστήνεται η πολιτικοποιημένη ατμόσφαιρα των ’70s.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Άλαν Χόλινγκχερστ: «Στην queer λογοτεχνία, κάτι από εκείνη την παλιά οργή θα επιστρέψει»

Βιβλίο / Άλαν Χόλινγκχερστ: «Η παλιά οργή θα επιστρέψει στην queer λογοτεχνία»

Με αφορμή την ελληνική έκδοση της «Υπόθεσης Σπάρσολτ» ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Βρετανούς συγγραφείς μιλάει στη LiFO για την εξέλιξη της queer λογοτεχνίας, τη μετατόπιση του δημόσιου λόγου γύρω από την ταυτότητα και τα δικαιώματα, αλλά και για τον τρόπο γραφής του σήμερα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πουλάει ο κομμουνισμός σήμερα;

The Review / Πουλάει ο κομμουνισμός σήμερα;

Ο Βασίλης Γκουρογιάννης γράφει το μυθιστόρημα «Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ» που δίνει τον λόγο σε έναν δογματικό και βαθιά τραυματισμένο κομμουνιστή δικηγόρο, ο οποίος πολιορκεί τα γραφεία του ΚΚΕ απαιτώντας δικαίωση. Η Βένα Γεωργακοπούλου μιλά με τη μεταφράστρια και συγγραφέα Κατερίνα Σχινά για το βιβλίο.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Βασίλης Χατζηιακώβου: «Ευθύνονται και οι εκδότες για τη σαβούρα»

Βιβλίο / Βασίλης Χατζηιακώβου: «Ευθύνονται και οι εκδότες για τη σαβούρα»

Μια εκ βαθέων κουβέντα με τον συγγραφέα του αφηγήματος «Η δική μου Σόλωνος… και τρία σύννεφα στον ουρανό», ο οποίος υπήρξε και παραμένει σημείο αναφοράς στον χώρο του βιβλίου στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ