Οι Έλληνες σκηνοθέτες της διασποράς στο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου

Δύο πολύ ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις θα πλαισιώσουν το μεγάλο αφιέρωμα Οι Έλληνες σκηνοθέτες της διασποράς που φιλοξενείται στο πλαίσιο του 25^ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου.

Τη Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2012 στις 7 μμ στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος η Λίτσα Μπουδαλίκα, σκηνοθέτις και λέκτορας στο Τμήμα Τεχνών του Θεάματος στο Πανεπιστήμιο Paris-Ouest Nanterre θα παρουσιάσει το ανέκδοτο στην Ελλάδα και άγνωστο κινηματογραφικό έργο του Άδωνι Κύρου, γνωστού στη χώρα μας μόνο για το μεταφρασμένο στα ελληνικά βιβλίο του Ο Σουρρεαλισμός στον κινηματογράφο και την ταινία του Το μπλόκο. (Είσοδος ελεύθερη).

Στις 8μμ θα ακολουθήσει προβολή προγράμματος ταινιών μικρού μήκους του Άδωνι Κύρου στο οποίο περιλαμβάνονται οι ανέκδοτες στην Ελλάδα ταινίες του: Η κατατρόπωση (La déroute, 1957), Το ιδανικό παλάτι του (Le palaisidéal, 1958), Η κόμη (La chevelure, 1960), Ένας τίμιος άνθρωπος (Un honnête homme, 1962) ή Ο καιρός των δολοφόνων (Le temps des assassins,1962),

(Είσοδος: 5 ευρώ)

Λίγα λόγια για τον Άδωνι Κύρου

Facebook Twitter

«Όταν βλέπω σύγχρονες ψυχολογικές ταινίες,αυτό που με ενοχλεί περισσότερο είναι ότι υπάρχει μια ιστορία, υπάρχουν δύο, τρία, τέσσερα πρόσωπα που αναλύονται και δεν υπάρχει ποτέ κάτι που να παρεκκλίνει απ' αυτή καθαυτή την ιστορία. Υπάρχει δηλαδή ένα γεγονός που απογυμνώνεται ολοκληρωτικά από την παράλογη, ποιητική, αναπάντεχη, αστεία, επιθετική, σοκαριστική πλευρά του.Τα πράγματα σήμερα δίνονται σαν σκονάκια για να τα καταπιούμε.»

Έτσι μιλούσε πριν τριάντα χρόνια, ο Άδωνις Κύρου (Αθήνα, 1923 - Παρίσι, 1985). Το πρόγραμμα των ανέκδοτων στην Ελλάδα ταινιών μικρού μήκους του που πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Τουλούζης (Cinémathèque de Toulouse) κατέχει ξεχωριστή θέση στο αφιέρωμα.

Καλλιτεχνική προσωπικότητα της πολιτικής διασποράς, παιδί γνωστής συντηρητικής οικογένειας στο χώρο του αθηναϊκού τύπου, ο Άδωνις Κύρου, σε εφηβική ακόμη ηλικία, μπαίνει στην Αντίσταση. Στις αρχές του '45, διαφεύγει μόνος στο Παρίσι, μετά από σοβαρό τραυματισμό. Επιβιώνει σε δύσκολες συνθήκες, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιεί σπουδές λογοτεχνίας και δημοσιογραφικές ανταποκρίσεις πολιτιστικού περιεχομένου (με ψευδώνυμο) σε ελληνικές εφημερίδες.  Η σύνδεσή του με τη μεταπολεμική ομάδα των σουρεαλιστών, τον εκδότη Ερίκ Λοσφέλντ όπως και τους επαγγελματίες του σινεμά, τον οδηγούν προς την καριέρα του κριτικού κινηματογράφου και σκηνοθέτη. Γνώστης και  λάτρης του κινηματογράφου, αντικομφορμιστής, επιλέγει την πόλη του φωτός με την οικογένειά του, μέχρι το θάνατό του, το 1985.

Ιδρυτής του πρωτοποριακού περιοδικού L' Age du cinéma στη δεκαετία του '50 και στη συνέχεια τακτικός συνεργάτης στο Positif (1956-1970), ο Άδωνις Κύρου διακρίνεται με το πολυμεταφρασμένο του βιβλίο Ο σουρεαλισμός στον κινηματογράφο (εκδ. Κάλβος, 1976, μτφρ. Ευγενία Χατζίκου), αλλά και επικρίνεται για τις αρκετά ριζοσπαστικές τοποθετήσεις του, είτε καλλιτεχνικές είτε ιδεολογικές. Το καλλιτεχνικό του έργο περιλαμβάνει αμέτρητα άρθρα κριτικής κινηματογράφου, βιβλία (8), ταινίες μικρού μήκους (13) και μεγάλου μήκους (2). Από τις τηλεοπτικές εμφανίσεις του και τις εκπομπές που σκηνοθέτησε ο ίδιος για τη γαλλική κρατική τηλεόραση στην περίοδο 1967-1985 έχουν καταγραφεί στο όνομά του, έως σήμερα, πάνω από 180 αναφορές.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος στον Άδωνι Κύρου θα προβληθούν πέντε μικρού μήκους ταινίες του που προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Τουλούζ (Cinémathèque de Toulouse), η οποία και τις διατηρεί στο αρχείο της.

Στην πρώτη μικρού μήκους ταινία του Η κατατρόπωση (La déroute, 1957) και με καλλιτεχνικό σύμβουλο τον Ζωρζ Φρανζύ, ο Κύρου υιοθετεί τις απόψεις του Βίκτωρα Ουγκώ για τον αρχαιολογικό χώρο του Βατερλώ, για να στιγματίσει την παράλογη εκμετάλλευση μιας πολεμικής ήττας. Το 1958, δηλαδή δεκαετίες πριν το αρχιτεκτονικό έργο του ταχυδρόμου Σεβάλ γίνει μουσείο, Το ιδανικό παλάτι του (Le palais idéal, 1958), φέρνει το θεατή κοντά σε ένα από τα πιο εκθαμβωτικά δημιουργήματα ακατέργαστης τέχνης, σημείο αναφοράς για τους σουρεαλιστές.

Και όταν σκηνοθετεί σενάρια όπως τα Η κόμη (La chevelure, 1960), Ένας τίμιος άνθρωπος (Un honnête homme, 1962)ή Ο καιρός των δολοφόνων (Le temps des assassins,1962), αναφερόμενος στον φετιχισμό μέσα από τη λογοτεχνία του Γκυ ντε Μωπασάν με πρωταγωνιστή τον Μισέλ Πικολί, τη λαϊκή εικονοποιία ή τη φυλετική δημαγωγία του ναζισμού μέσα κείμενο του συγγραφέα Βερκόρ και αρχειακό υλικό της περιόδου 1930-1945, ο Άδωνις Κύρου ανήκει ριζικά -όχι μόνο θεωρητικά αλλά και καλλιτεχνικά-  στο σουρεαλισμό, εκεί όπου μυθοπλασία και πραγματικότητα σμίγουν με την απόλυτη ποίηση.

Την Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2012 στις 7μμ στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος θα πραγματοποιηθεί συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με αφορμή τα 60^α γενέθλια του γαλλικού κινηματογραφικού περιοδικού.

Συμμετέχουν:

Michel Ciment,κριτικός κινηματογράφου και διευθυντής έκδοσης του περιοδικού Positif, Στέλλα Θεοδωράκη, σκηνοθέτις, Νίνος Φένεκ Μικελίδης, κριτικός κινηματογράφου. Χαιρετισμό θα απευθύνουν: EliseJalladeau, Ακόλουθος Οπτικοακουστικών Μέσων του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, Μιχάλης Μεϊμάρης, Καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ & Διευθυντής του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού  Ινστιτούτου Εφηρμοσμένης Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συντονίζει η Μαρία Κομνηνού, Γεν. Γραμ. Δ.Σ.-Ταινιοθήκης της Ελλάδος & Αναπ. Καθηγήτρια Τμήματος ΕΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. (Είσοδος ελεύθερη)

Θα ακολουθήσει η προβολή της ταινίας Οι Άβυσσοι (1963) του Νίκου Παπατάκη. Προλογίζει ο Michel Ciment. (Είσοδος: 5 ευρώ)

Λίγα λόγια για τις Αβύσσους και τον Παπατάκη

Facebook Twitter

Ο επίσης εγκατεστημένος στο Παρίσι αλλά γεννημένος στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας από Έλληνα πατέρα και Αβησσυνή μητέρα, Νίκος Παπατάκης (Αντίς Αμπέμπα 1918-Παρίσι 2010), περισσότερο γνωστός ως Nico Papatakis, θα σκηνοθετήσει το 1963 τις Αβύσσους (Lesabysses). Λίγα χρόνια μετά, το 1967, ο Παπατάκης θα έρθει στην Ελλάδα για να σκηνοθετήσει τους Βοσκούς (της αναταραχής), αποτυπώνοντας τη μετάβαση από τον επαρχιωτισμό σ’ έναν «πρόχειρο» εξευρωπαϊσμό στο μεταίχμιο της δικτατορίας, κατά πολλούς μια από τις σημαντικότερες ίσως ταινίες στην ελληνική κινηματογραφία.

Οι Άβυσσοι, αποτελούν την πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Παπατάκη. Βασισμένη, όπως και Οι δούλες (1947) του Ζενέ, στο πραγματικό περιστατικό των αδερφών Παπέν που συγκλόνισε το 1933 τη Γαλλία, η ταινία εκπροσώπησε επίσημα τη χώρα στο Φεστιβάλ των Καννών, προκαλώντας αντιδράσεις κι έγινε αντικείμενο ανάλυσης πολλών γάλλων διανοητών, μεταξύ των οποίων και οι Ζαν-Πολ Σαρτρ, Σιμόν Ντε Μποβουάρ, Ζακ Λακάν, Αντρέ Μπρετόν, Ζακ Πρεβέρ, Ζαν Ζενέ.

Ο Παπατάκης λέει για την ταινία: Παρότι αφετηρία μου ήταν ένα πραγματικό γεγονός δεν θέλησα ποτέ να κάνω μία ταινία βεριστική, ούτε καν ρεαλιστική. Επέλεξα ένα συγκεκριμένο λυρισμό -ή μάλλον μια συγκεκριμένη βία την οποία προσέφερε ο λυρισμός-, μιας και η αλήθεια δεν είναι ποτέ δεδομένη στον κόσμο του θεάματος: μπορούμε μόνο να την αναδημιουργήσουμε.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος Έλληνες σκηνοθέτες της διασποράς θα προβληθούν επίσης: Η δολοφονία ενός Κινέζου μπούκι (The Killing of a Chinese Bookie, 1978) του Τζων Κασσαβέτη, Αμέρικα, Αμέρικα (America, America 1963), του Ελία Καζάν, Lilly’sStory (2002) του Ροβήρου Μανθούλη

Το αφιέρωμα γίνεται σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Εφηρμοσμένης Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου.