Σε μια εποχή που οι ψηφιακές πλατφόρμες βρίσκονται στο επίκεντρο πολιτικών αντιπαραθέσεων, ρυθμιστικών παρεμβάσεων και πολιτισμικών αλλαγών, ο Enrico Bellini καλείται να διαχειριστεί τις λεπτές ισορροπίες ανάμεσα σε τεχνολογία, πολιτική και κοινωνία. Ως επικεφαλής Κυβερνητικών Σχέσεων και Δημόσιας Πολιτικής του TikTok στη Νότια Ευρώπη, ο Bellini γνωρίζει καλά ότι η μάχη για την αξιοπιστία και τη διαφάνεια στις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες δίνεται πια όχι στις αίθουσες των start-ups αλλά στους διαδρόμους των θεσμών. Τον συναντώ στο πλαίσιο του 10ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών όπου είχε προσκληθεί προκειμένου να μιλήσει για το σημαντικό Project Clover.
«Αυτό που πραγματικά κάνει το TikTok να ξεχωρίζει είναι η εξατομίκευση», μου λέει, και το εννοεί σαν να μην πρόκειται απλώς για αλγόριθμο αλλά για έναν νέο τρόπο να βλέπεις τον κόσμο: ραμμένο στα ενδιαφέροντά σου, αλλά πάντα απρόβλεπτο. Και προσθέτει: «Πρόκειται για μια πλατφόρμα διασκέδασης και όχι κοινωνικής δικτύωσης. Άλλωστε, το TikTok είναι μια πλατφόρμα που έχει δημιουργηθεί για να εμπνέει τη δημιουργικότητα και να φέρνει χαρά».
«Οι χρήστες ξεκινούν το ταξίδι τους στο TikTok από το “For You Feed”, την αρχική σελίδα της πλατφόρμας, η οποία προσφέρει ένα ευρύ φάσμα σύντομων βίντεο διάρκειας από 30 δευτερόλεπτα έως 10 λεπτά. Αυτό που πραγματικά κάνει το TikTok να ξεχωρίζει είναι η εξατομίκευση – το σύστημα συστάσεων διασφαλίζει ότι κάθε χρήστης απολαμβάνει ένα “For You Feed” προσαρμοσμένο στα δικά του ενδιαφέροντα».
Όση ώρα συζητώ μαζί του συνειδητοποιώ ότι μπροστά μου έχω έναν άνθρωπο που χειρίζεται καθημερινά την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική, την τεχνολογία και τη δημόσια συζήτηση για την ηθική της ψηφιακής εποχής. Μιλά με αυτοπεποίθηση και χωρίς κλισέ. Συνδυάζει τη στρατηγική σκέψη με την πολιτική και κοινωνική ενσυναίσθηση και διαθέτει εκείνη τη σιγουριά που χαρακτηρίζει όσους γνωρίζουν καλά το πεδίο τους. Με πολυετή εμπειρία στον χώρο της ευρωπαϊκής πολιτικής και της τεχνολογίας, έχει θητεύσει σε κορυφαίες εταιρείες όπως η Google και η Philips.
Το TikTok, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, είναι μόλις λίγων ετών. Αλλά η ανάπτυξή του δεν μοιάζει με τίποτα απ’ όσα έχουμε δει στο παρελθόν. Άραγε, ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας του; «Το TikTok είναι μια αναπτυσσόμενη και ακμάζουσα κοινότητα με πάνω από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως, 150 εκατ. παραλήπτες στην Ε.Ε., 175 εκατ. σε ολόκληρη την Ευρώπη και 4,3 εκατ. μηνιαίους παραλήπτες στην Ελλάδα. Οι χρήστες ξεκινούν το ταξίδι τους στο TikTok από το “For You Feed”, την αρχική σελίδα της πλατφόρμας, η οποία προσφέρει ένα ευρύ φάσμα σύντομων βίντεο διάρκειας από 30 δευτερόλεπτα έως 10 λεπτά. Αυτό που πραγματικά κάνει το TikTok να ξεχωρίζει είναι η εξατομίκευση – το σύστημα συστάσεων διασφαλίζει ότι κάθε χρήστης απολαμβάνει ένα “For You Feed” προσαρμοσμένο στα δικά του ενδιαφέροντα. Αυτό βοηθά τόσο τις μακροκοινότητες όσο και τις μικροκοινότητες να επανενωθούν γύρω από τα ταξίδια, το φαγητό, τον αθλητισμό, την οικονομική εκπαίδευση και άλλα. Αυτές οι κοινότητες δημιουργούνται από καθημερινούς ανθρώπους με διαφορετικό κοινωνικό υπόβαθρο και διαφορετικές γενιές. Για παράδειγμα, οι αναγνώστες χρησιμοποιούν το hashtag #BookTok για να μοιράζονται προτάσεις βιβλίων. Στην κοινότητα του TikTok στην Ελλάδα, ο Δημήτρης Ναούμ, @Dimitris_bookishman, είναι ένας γνωστός BookToker, για να σας δώσω ένα εγχώριο παράδειγμα», υποστηρίζει ο κ. Bellini.
Στη συνέχεια τον ρωτώ με ποιους τρόπους το TikTok θα πετύχει να γίνει ένα ασφαλέστερο μέρος. Και απαντά: «Όπως σας είπα, η αποστολή του TikTok είναι να εμπνέει τη δημιουργικότητα και να φέρνει χαρά, ενώ οι χρήστες μας ανακαλύπτουν το περιεχόμενο που αγαπούν. Για να κάνουμε αυτή την αποστολή πραγματικότητα, εστιάζουμε στην ανάπτυξη ενός ασφαλούς και αξιόπιστου περιβάλλοντος. Υπάρχουν πολλά που διασφαλίζουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες, αλλά σε υψηλό επίπεδο εστιάζουμε σε τρία πράγματα.
Πρώτον, στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων πολιτικών που συμβάλλουν στην προστασία της κοινότητάς μας και, φυσικά, στην επιβολή των πολιτικών μας με τη μεγαλύτερη δυνατή συνέπεια και ακρίβεια σε κλίμακα. Δεύτερον, δίνουμε στην κοινότητά μας τη δυνατότητα να επιλέγει η ίδια την εμπειρία της βάσει των χαρακτηριστικών μας. Οι χρήστες μας έχουν στη διάθεσή τους μια σειρά από εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να εξατομικεύσουν την εμπειρία τους στο TikTok και να διασφαλίσουν ότι θα έχουν μια ασφαλή εμπειρία, συμπεριλαμβανομένων των ορίων του χρόνου προβολής, του φιλτραρίσματος περιεχομένου και της λειτουργίας μιας «οικογενειακής αντιστοίχισης» για εφήβους και γονείς. Τρίτον, μαθαίνουμε από τους δημιουργούς και τους ειδικούς μας σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και κοινοτήτων. Ξοδεύουμε πολύ χρόνο μιλώντας με δημιουργούς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους σε όλο τον κόσμο για να βοηθήσουμε στη δημιουργία μιας καλύτερης εμπειρίας για όλους τους χρήστες μας».
Όπως αναφέρει συχνά στη συνομιλία μας, στο TikTok η προστασία των δεδομένων των Ευρωπαίων χρηστών είναι υψίστης σημασίας και βασική προτεραιότητα. Στο πλαίσιο αυτό έχουν επενδύσει σημαντικά στο Project Clover, μια δεκαετή πρωτοβουλία ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την εφαρμογή των υψηλότερων προτύπων ασφάλειας για τα δεδομένα των 175 εκατ. Ευρωπαίων χρηστών. Ουσιαστικά, το Project Clover είναι ένα πρόγραμμα για τη δημιουργία ενός ειδικά ενισχυμένου προστατευτικού περιβάλλοντος γύρω από τα δεδομένα των Ευρωπαίων χρηστών μας. Και εξηγεί: «Η TikTok εφαρμόζει το Project Clover από τα τέλη του 2023, μια επένδυση ύψους 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, διάρκειας 10 ετών, η οποία θέτει κορυφαίες στον κλάδο διασφαλίσεις για τα δεδομένα των Ευρωπαίων χρηστών μας, συμπεριλαμβανομένης της ανεξάρτητης εποπτείας από την ευρωπαϊκή εταιρεία κυβερνοασφάλειας NCC Group. Με την προστασία των δεδομένων στον πυρήνα της, η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο να θέσει ένα νέο πρότυπο για την ασφάλεια των δεδομένων ανάμεσα στις διαδικτυακές πλατφόρμες, επιτρέποντας παράλληλα την ασφαλή παγκόσμια ροή δεδομένων και τη συνεχή καινοτομία. Η δυνατότητα να μοιραστούμε την εξέλιξη του TikTok στο Οικονομικό Φόρουμ της Δελφών είναι σημαντική για εμάς και αναδεικνύει την αξία που δίνουμε στην ανοιχτή και διαφανή επικοινωνία σχετικά με τη δουλειά μας στα θέματα ασφαλείας και πρότυπα προστασίας».
Αν και ο ίδιος επισημαίνει ότι ένα κοινό λάθος είναι πως το TikTok είναι μόνο για νεότερους χρήστες, τον ρωτώ τι απαντά σε όσους ανησυχούν για τη χρήση του όσον αφορά την ψυχική υγεία. Με ύφος σοβαρό επισημαίνει: «Στο TikTok δεσμευόμαστε να καλλιεργούμε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον όπου οι άνθρωποι μπορούν να μοιράζονται με ασφάλεια τις επιλογές τους και να έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές ευεξίας. Οι Κοινοτικές Οδηγίες μας, που αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με ειδικούς σε θέματα ψυχικής υγείας, επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για τους ανθρώπους που μοιράζονται την ιστορία σχετικά με την ψυχική τους υγεία ώστε να το κάνουν με ασφαλή τρόπο, αφαιρώντας περιεχόμενο που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη σωματική ή ψυχολογική υγεία τους. Υπάρχει ένας σχεδιασμός που στόχο έχει την ύψιστη προτεραιότητα της ασφάλειας. Ο αλγόριθμος διασφαλίζει ότι μόνο το περιεχόμενο που πληροί τα πρότυπα της κοινότητας είναι επιλέξιμο για σύσταση, παρέχοντας στους χρήστες μια ασφαλή και κατάλληλη εμπειρία περιήγησης».
Απαριθμεί τα πιο σημαντικά εργαλεία που αφορούν την ψυχική υγεία: «Ημερήσια χρονικά όρια χρήσης οθόνης που βοηθούν τους χρήστες να αποφασίσουν πόσο χρόνο θα ήθελαν να περνούν στην εφαρμογή μας κάθε μέρα. Ένα ταμπλό χρόνου οθόνης που δείχνει στους χρήστες πώς και πότε χρησιμοποιούν το TikTok, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν πιο σωστές αποφάσεις σχετικά με τη χρήση τους. Διαλείμματα χρόνου οθόνης που υπενθυμίζουν στους ανθρώπους να κάνουν διάλειμμα από το TikTok μετά από έναν ορισμένο χρόνο αδιάλειπτης χρήσης οθόνης. Μια προτροπή, μία φορά την εβδομάδα, σε χρήστες ηλικίας 13-17 ετών σχετικά με τη διαχείριση του ημερήσιου ορίου χρόνου οθόνης, στην περίπτωση που έχουν ξεπεράσει τα 100 λεπτά στο TikTok σε μία μόνο ημέρα – η προτροπή θα εμφανίζεται την επόμενη φορά που θα ανοίξουν την εφαρμογή.
Οι κατευθυντήριες γραμμές του Κέντρου Ασφαλείας αντικατοπτρίζονται στα εργαλεία μας καθώς και στις συμβουλές που ενθαρρύνουν την κοινότητά μας να αναλογιστεί τη χρήση της εφαρμογής μας και πώς μπορεί να υποστηρίξει κάποιον που περνάει μια δύσκολη στιγμή. Πρόσφατα εγκαινιάσαμε έναν τρόπο που επιτρέπει στους γονείς να αποκλείουν εντελώς τα έφηβα παιδιά τους από το TikTok, χρησιμοποιώντας τη νέα μας λειτουργία “Time Away” στο πλαίσιο του καλά ρυθμισμένου Family Pairing. Οι γονείς και οι φροντιστές μπορούν να ορίσουν μία ώρα κατά την οποία δεν θέλουν οι έφηβοι τους να χρησιμοποιούν το TikTok – πρόκειται για σκληρό αποκλεισμό και όχι για προεπιλεγμένη ρύθμιση. Κατά τη διάρκεια αυτού του προγραμματισμένου χρόνου, οι έφηβοι δεν θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν καθόλου την εφαρμογή».
Καθώς η συζήτησή μας τελειώνει, ο Bellini δεν προσπαθεί να καθησυχάσει ούτε να πείσει. Δεν μιλά για ουτοπίες ούτε για απόλυτους ελέγχους. Και στο ερώτημα αν εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας, υποστηρίζει: «Η TikTok λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια και συνεχίζει να λαμβάνει προληπτικά μέτρα για να διασφαλίσει την προστασία των δεδομένων των Ευρωπαίων χρηστών. Τα δεδομένα των Ευρωπαίων χρηστών αποθηκεύονται από προεπιλογή στον ευρωπαϊκό θύλακά μας, ο οποίος εδρεύει στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Αυτό αποτελεί μέρος του Project Clover, του κορυφαίου στον κλάδο μας προγράμματος ασφάλειας δεδομένων, το οποίο παρέχει απαράμιλλη προστασία στους Ευρωπαίους χρήστες μας. Αυτές οι προστασίες ελέγχονται και επιβλέπονται ανεξάρτητα από ειδικούς σε θέματα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο από την NCC Group, μια αξιοσέβαστη εταιρεία ασφάλειας στον κυβερνοχώρο».
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
