Σε κατάσταση πολιτιστικού συναγερμού θέτει η Europa Nostra επτά μνημεία και τοποθεσίες στην Ευρώπη, τα οποία χαρακτηρίζει ως «τα πλέον απειλούμενα για το 2025». Ανάμεσά τους βρίσκεται και το εμβληματικό Κάστρο της Μονεμβασιάς, με την έκθεση να καταγράφει σοβαρούς κινδύνους για την ιστορική και πολιτιστική ακεραιότητα του χώρου.
Η ανακοίνωση του καταλόγου έγινε σήμερα από την Europa Nostra, το κορυφαίο ευρωπαϊκό δίκτυο πολιτιστικής κληρονομιάς, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), στο πλαίσιο του προγράμματος 7 Most Endangered, που έχει καθιερωθεί από το 2013 και στοχεύει στην προστασία μνημείων σε κρίσιμο κίνδυνο.
Τα 7 πιο απειλούμενα μνημεία και τοποθεσίες πολιτιστικής κληρονομιάς για το 2025:
- Κάστρο της Μονεμβασιάς, ΕΛΛΑΔΑ
- Μονή και Οικισμός Arakelots, ΑΡΜΕΝΙΑ
- Κάστρο Nyborg, ΔΑΝΙΑ
- Μεγάλη Συναγωγή στην Orla, ΠΟΛΩΝΙΑ
- Μοντερνιστικό συγκρότημα Generalštab, Βελιγράδι, ΣΕΡΒΙΑ
- Κολυμβητήριο Valhalla, Γκέτεμποργκ, ΣΟΥΗΔΙΑ
- Κήποι του Πύργου της Βασίλισσας Βικτωρίας, Λονδίνο, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Οι επτά τοποθεσίες επιλέχθηκαν για την ιστορική και πολιτιστική σημασία τους, αλλά και τον άμεσο κίνδυνο που αντιμετωπίζουν – είτε από παραμέληση, είτε από ακατάλληλα αναπτυξιακά έργα, ακόμη και από ενδεχόμενη κατεδάφιση. Σύμφωνα με την Europa Nostra, πρόκειται για περιπτώσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλοί βιώσιμης κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης, εφόσον διασωθούν εγκαίρως.
Το Κάστρο της Μονεμβασιάς εντάσσεται στην κατηγορία των μνημείων που απειλούνται από επεμβατικά κτιριακά έργα, τα οποία αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία και την αυθεντικότητα του μεσαιωνικού οικισμού, με την έκθεση να προειδοποιεί ότι η κληρονομιά του κινδυνεύει από την άναρχη τουριστική ανάπτυξη.
Σημαντικό ρόλο στην τελική επιλογή έπαιξε η δραστηριοποίηση των τοπικών κοινωνιών και φορέων για τη διάσωση των μνημείων. Κάθε χώρος που επιλέχθηκε δικαιούται επιχορήγηση 10.000 ευρώ από το ταμείο της ΕΤΕπ, ενώ οι αρμόδιες ομάδες θα συντάξουν τεχνικές εκθέσεις με συγκεκριμένες προτάσεις διάσωσης.
