ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΕΙ η ζωή σου σε λίγα μόλις λεπτά; Τι κάνεις όταν σε κατηγορούν για μια οικονομική ατασθαλία για την οποία δεν είσαι υπαίτιος; Και με ποιον τρόπο μπορείς να αντιμετωπίσεις μια αδιανόητη αδικία; Εξαιτίας ενός ελαττωματικού συστήματος πληροφορικής, εκατοντάδες άτομα στη Βρετανία καταδικάστηκαν για ένα έγκλημα που δεν διέπραξαν. Ζωές καταστράφηκαν και διαλύθηκαν μονομιάς. Άλλοι οδηγήθηκαν στη φυλακή και κάποιοι στην αυτοκτονία. Στα χρονικά της βρετανικής τηλεόρασης, λίγα δράματα έχουν καταφέρει να αιχμαλωτίσουν τη φαντασία του κοινού και να προκαλέσουν τη συλλογική οργή τόσο αποτελεσματικά όσο η μίνι σειρά «Mr Bates vs The Post Office».
Η τηλεοπτική σειρά τεσσάρων επεισοδίων του ΙTV, που προβάλλεται στην Ελλάδα αποκλειστικά από το Cinobo, δραματοποιεί μια κατάφωρη αδικία και παράλειψη της βρετανικής Δικαιοσύνης, γνωστή και ως σκάνδαλο «Post Office Horizon». Με ένα εξαιρετικό καστ που έχει ως επικεφαλής τον Toby Jones, συνθέτει μια αφήγηση που ισορροπεί ανάμεσα στην ανθρώπινη τραγωδία και την ψυχρή αδιαφορία της εταιρικής κακοδιαχείρισης. Η σειρά χαρακτηρίστηκε ένα καθηλωτικό δράμα αληθινού εγκλήματος και αποτελεί ορόσημο στη συνείδηση του βρετανικού κοινού, προκαλώντας, παράλληλα, πολιτικές εξελίξεις.
Όταν προβλήθηκε στη Βρετανία, ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και μέσα σε λίγες ημέρες από την πρεμιέρα πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπέγραψαν ένα αίτημα που απαιτούσε δικαιοσύνη για τα θύματα.
Στον πυρήνα του, το «Mr Bates vs The Post Office» είναι μια κλασική ιστορία που κινείται στο δίπολο «Δαβίδ εναντίον Γολιάθ» και περιγράφει τη στωικότητα ενός ταπεινού πολίτη που παλεύει για την αποκατάσταση της αξιοπρέπειάς του και τη λειτουργία ενός κράτους δικαίου. Ο Άλαν Μπέιτς (Toby Jones) είναι ένας υποδιευθυντής ταχυδρομείου που κατηγορείται άδικα για οικονομική κακοδιαχείριση και εξελίσσεται στον απροσδόκητο ηγέτη ενός κινήματος που επιμένει για την αποκάλυψη της αλήθειας. Η σειρά εξιστορεί πώς ο Μπέιτς και εκατοντάδες άλλοι διασύρθηκαν, διώχθηκαν και καταστράφηκαν οικονομικά λόγω δυσλειτουργιών στο σύστημα πληροφορικής Horizon, που αναπτύχθηκε από τη Fujitsu και επιβλήθηκε από το Ταχυδρομείο.
Η δύναμη της σειράς έγκειται στην ικανότητά της να εξανθρωπίζει τα θύματα, απεικονίζοντας τον φόβο, τη συναισθηματική τους κατάσταση, την ανθεκτικότητα και τον τελικό τους θρίαμβο με αμείλικτη ειλικρίνεια. Ουσιαστικά, πρόκειται για την ιστορία ενός 20ετούς δικαστικού αγώνα, όταν χιλιάδες υποδιευθυντές ταχυδρομείων κατηγορήθηκαν για οικονομική κακοδιαχείριση, εκατοντάδες διώχθηκαν, άλλοι φυλακίστηκαν και άλλοι αποφάσισαν να δώσουν τέλος στη ζωή τους. Σε μόλις τέσσερις ώρες, η σειρά δίνει την ευκαιρία στους τηλεθεατές να εμπλακούν ενεργά στην αγωνία και το άγχος των συμπολιτών τους που βρέθηκαν χρεοκοπημένοι, συκοφαντημένοι και καταδικασμένοι για αδικήματα που δεν είχαν διαπράξει.
Ο Toby Jones δίνει μια αριστουργηματική ερμηνεία ως Άλαν Μπέιτς, ενσαρκώνοντας τη σιωπηλή αποφασιστικότητα και το ηθικό σθένος ενός ανθρώπου που αρνείται να σωπάσει. Η Monica Dolan, ως Τζο Χάμιλτον, ταχυδρόμος ενός χωριού, της οποίας η ζωή ανατρέπεται από τις ψευδείς κατηγορίες, είναι σπαρακτική στον ρόλο της. Είναι η αγαπημένη της κοινότητας που διατηρεί στον ίδιο χώρο με το ταχυδρομείο έναν φούρνο-καφέ. Μια από τις πιο δυνατές σκηνές της σειράς είναι όταν αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν πάει καλά στο κλείσιμο των βιβλίων και όταν καλεί την τηλεφωνική εξυπηρέτηση της Horizon την κατευθύνουν να διορθώσει μόνη της το λάθος. Το ποσό διπλασιάζεται και ο τρόμος είναι εμφανής στο πρόσωπό της. Είναι το σοκ του αθώου ανθρώπου απέναντι στον καφκικό, απρόσωπο κρατικό μηχανισμό.
Το σύνολο των ηθοποιών, συμπεριλαμβανομένων των Julie Hesmondhalgh, Will Mellor και Lia Williams, απογειώνει τη σειρά, κάνοντας τη γραφειοκρατική αδιαφορία ακόμα πιο εξοργιστική. Η σειρά όχι μόνο δραματοποίησε το σκάνδαλο αλλά και αναζωπύρωσε τη δημόσια οργή. Όταν προβλήθηκε στη Βρετανία, ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και μέσα σε λίγες ημέρες από την πρεμιέρα πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπέγραψαν ένα αίτημα που απαιτούσε δικαιοσύνη για τα θύματα, οδηγώντας στην αφαίρεση του τίτλου CBE, του Διοικητή του Άριστου Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (τιμή που της απένειμε η βασίλισσα το 2019), από την πρώην διευθύνουσα σύμβουλο του Ταχυδρομείου Paula Vennells και στη θέσπιση νέας νομοθεσίας για την αθώωση των εκατοντάδων καταδικασθέντων αδίκως.
Η Επιτροπή Επανεξέτασης Ποινικών Υποθέσεων της Μεγάλης Βρετανίας αποκάλεσε την υπόθεση αυτή «την πιο εκτεταμένη κακοδικία» που έχει δει ποτέ, ενώ ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Rishi Sunak μίλησε για «μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της Δικαιοσύνης στην ιστορία του έθνους». Η δημόσια αγανάκτηση και ο αντίκτυπος που είχε η σειρά αφενός υπογράμμισαν τη δύναμη της τηλεόρασης και αφετέρου κινητοποίησαν την κοινή γνώμη, θέτοντας τους θεσμούς προ των ευθυνών τους. Μετά από 20 χρόνια σκανδαλώδους καθυστέρησης, οι πολιτικές αποφάσεις της βρετανικής κυβέρνησης ήταν μια σημαντική απάντηση στον θυμό και την ενσυναίσθηση που ένιωσε το βρετανικό έθνος βλέποντας τη σειρά.
Οι κριτικοί έχουν επαινέσει τη σειρά για τη συναρπαστική της αφήγηση και το συναισθηματικό της βάθος. Ο «Guardian» εξήρε την ικανότητά της να απλοποιεί ένα πολύπλοκο σκάνδαλο και να το μετατρέπει σε καταιγιστικό ανθρώπινο δράμα. Το πολυβραβευμένο «Mr Bates vs. The Post Office» είναι προφανώς κάτι περισσότερο από ένα απλό τηλεοπτικό δράμα − είναι μια κραυγή συσπείρωσης για δικαιοσύνη και μια απόδειξη της ψυχικής ανθεκτικότητας των απλών ανθρώπων απέναντι στην αδικία και τα πολιτικά συμφέροντα. Σε πολλούς θα θυμίσει πτυχές της γραφειοκρατικής αλαζονείας και άλλων χωρών αλλά και τη γνωστή απροθυμία των θεσμών να παραδεχτούν και να διορθώσουν τα λάθη τους.
Ρίχνοντας φως σε ένα γιγαντιαίο σκάνδαλο που είχε θαφτεί για δεκαετίες, η σειρά όχι μόνο ψυχαγωγεί και λυτρώνει τον τηλεθεατή αλλά κυρίως τον προβληματίζει και του δείχνει τον τρόπο να αντιστέκεται. Σε μια εποχή όπου εταιρικά σκάνδαλα αποκαλύπτονται, συζητιούνται και μένουν ατιμώρητα, η σειρά χρησιμεύει ως υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους που έχει η συστημική αποτυχία αλλά και του πόσο ουσιαστική μπορεί να καταστεί η ανάληψη ευθύνης από την εξουσία. Όποιος ενδιαφέρεται για ιστορίες θάρρους, επιμονής και σκληρής αλήθειας, επιβάλλεται να την παρακολουθήσει.
