Γιάννης Παππάς: Αναζητώντας τον Αλέξανδρο
Ναύπλιο
Μια σημαντική έκθεση αφιερωμένη στο έργο του διακεκριμένου γλύπτη Γιάννη Παππά και στον έφιππο ανδριάντα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Για πρώτη φορά εμφανίζεται το γύψινο πρόπλασμα του εμβληματικού έργου που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Βασιλίσσης Όλγας και Αμαλίας στην Αθήνα· γύρω του ξεδιπλώνεται ολόκληρη η δημιουργική και τεχνική διαδικασία που ακολούθησε ο γλύπτης: προπαρασκευαστικά σχέδια, γλυπτικά σκίτσα, βίντεο-ντοκουμέντα της χύτευσης, όλο το αρχειακό υλικό από τις πρώτες δοκιμές του 1941 μέχρι να καταλήξει στην οριστική του μορφή το 1973.
Η εμμονική και επίμονη εργασία τριών δεκαετιών, η συστηματική έρευνα αρχαίων γλυπτών και ψηφιδωτών που απεικονίζουν τον Αλέξανδρο, σπουδές έφιππων αγαλμάτων της Αναγέννησης ακόμα και εμβριθείς ανατομικές μελέτες αλόγων εκ του φυσικού αποτέλεσαν τη βάση της αναπαράστασης όχι ενός στρατηλάτη αλλά ενός οικουμενικού συμβόλου.
Επιμέλεια: Αντώνης Ι. Κοντρογιάννης και Θοδωρής Μπαργιώτας
Μουσείο Μπενάκη - Fougaro Artcenter, Ναύπλιο
30 Ιουνίου-31 Οκτωβρίου
Πηλού Αντηχήσεις: Μέσα από κρυμμένες αφηγήσεις / 1η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής Τέχνης
Σαντορίνη
Μια Μπιενάλε η οποία προέκυψε από την ανάγκη να καλυφθεί το κενό που υπήρχε μέχρι σήμερα στη σύγχρονη κεραμική τέχνη στην Ελλάδα και φιλοδοξεί να λειτουργήσει καταλυτικά ώστε να προβληθούν Έλληνες αλλά και ξένοι κεραμίστες, καταξιωμένοι και νέοι, συνδέοντας την εγχώρια καλλιτεχνική παραγωγή με τη διεθνή σκηνή. Έμπνευση αποτέλεσε ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου – μέσα στα ερείπια της προϊστορικής πόλης βρέθηκαν χιλιάδες κεραμικά αγγεία διαφόρων τύπων. Το Μουσείο Προϊστορικής Θήρας φιλοξενεί είκοσι πρωτότυπα έργα ισάριθμων καλλιτεχνών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, τα οποία επιλέχθηκαν από διεθνή επιτροπή ειδικών και βρίσκονται σε διάλογο με τα περισπούδαστα εκθέματα.
Παράλληλα, και στο πλαίσιο της Μπιενάλε, η αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Βιομηχανικού Μουσείου Τομάτας «Δ. Νομικός» παρουσιάζει μια διπλή έκθεση: «Οραματιστές του χθες - Δάσκαλοι του σήμερα “Η γενιά του 50”» με τη συμμετοχή 9 εμβληματικών καλλιτεχνών του χώρου της κεραμικής και «Η ελληνική κεραμική στο σήμερα» με εκπροσώπους της σύγχρονης γενιάς Ελλήνων κεραμιστών.
Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Δασκαλαντωνάκη, Λουκία Θωμοπούλου, Μαρίνα Φωκίδη, σε συνεπιμέλεια με τη Μάγια Ευσταθίου
Μουσείο Προϊστορικής Θήρας
7 Ιουνίου-26 Οκτωβρίου
Βιομηχανικό Μουσείο Τομάτας «Δ. Νομικός»
Martine Franck: Κοιτάζοντας τους άλλους
Άνδρος
Ένα εκτενές αφιέρωμα στη σημαντική φωτογράφο Martine Franck, συζύγου του θρυλικού Γάλλου φωτογράφου Henri Cartier-Bresson, μέσα από ένα σύνολο 150 φωτογραφιών όπου εκτίθενται αναλυτικά όλες οι θεματικές που την απασχόλησαν κατά τη διάρκεια της καλλιτεχνικής της πορείας: τα διαφορετικά στάδια του κύκλου ζωής του ανθρώπου (παιδική ηλικία, μύηση, ωριμότητα), ο χώρος της εργασίας, πολιτικά και κοινωνικά θέματα (διαδηλώσεις, πορτρέτα, κριτική του υπερκαταναλωτισμού) αλλά και οι φεμινιστικοί αγώνες.
Έχοντας ξεκινήσει ως βοηθός στο «Time-Life» στο Παρίσι, χάρη στη μεγάλη της φιλία με την Αριάν Μνουσκίν υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Théâtre du Soleil –φωτογράφιζε παραστάσεις και παρασκήνια από το 1964 μέχρι τον θάνατό της–, συνέβαλε στην ίδρυση του πρακτορείου Viva το 1972 και τράβηξε πορτρέτα σημαντικών καλλιτεχνών και συγγραφέων, και αξιοσημείωτων γυναικών για τη «Vogue» και το γαλλικό υπουργείο Δικαιωμάτων των Γυναικών. Ήταν μέλος της Magnum Photos και συνιδρύτρια του Ιδρύματος Henri Cartier-Bresson.
Επιμέλεια: Clément Chéroux
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Χώρα Άνδρου
Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή
3 Ιουλίου-27 Οκτωβρίου
Nelly’s - Συλλογή Κρασάκη
Χανιά, Κρήτη
Πολύτιμα ντοκουμέντα μιας ολόκληρης εποχής της Μικρασιάτισσας φωτογράφου Έλλης Σουγιουτζόγλου-Σεραϊδάρη, αργότερα γνωστής ως Nelly’s. Εκατόν πενήντα αργυροτυπίες και βρομιοελαιοτυπίες, τυπωμένες και υπογεγραμμένες από την ίδια τη φωτογράφο την εποχή της δημιουργίας τους, όλα από τη συλλογή Τίνας και Μιχάλη Κρασάκη. Τοπία, αρχαιότητες, οι Δελφικές Γιορτές του 1930, πορτρέτα, κτίρια, γυμνά και ημίγυμνα μοντέλα, θέατρο, μόδα, κολάζ, φωτογραφικά άλμπουμ και ετερόκλητα στιγμιότυπα που συνθέτουν το σύμπαν μίας από τις πιο σημαντικές δημιουργούς της μεσοπολεμικής ελληνικής φωτογραφικής σκηνής. Εικόνες μιας Ελλάδας πολύ πριν από την επέλαση του τουρισμού και μιας αστικής τάξης πολύ πριν ο όλεθρος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου σαρώσει τα πάντα. Η Nelly’s συνέχισε την καριέρα της στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Επιμέλεια: Στέλλα Κουκουλάκη
Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων
13 Ιουλίου-10 Νοεμβρίου
Πάμπλο Πικάσο: Η χαρά της ζωής
Ελεύθερνα, Κρήτη
Μια μεγαλειώδη έκθεση 62 συνολικά έργων κυρίως από την προσωπική συλλογή της Παλόμα Πικάσο, όπου αποτυπώνονται μυθικές μορφές, εκτός του γνωστού μας Μινώταυρου –Φαύνοι, Πάνες, Σάτυροι, κοπάδια ζώων και πουλιών αλλά και πολεμιστές, σκηνές χορού και η αποκάλυψη της ομορφιάς–, η μυθολογία της Κρήτης, η χαρά της ζωής και το ζωικό στοιχείο. Σε αυτήν θα δούμε κεραμικά, ζωγραφικά, μικρά γλυπτά, σχέδια και χαρακτικά να συνομιλούν με τις αρχαιότητες του Μουσείου Αρχαίας Ελεύθερνας.
Όπως διευκρινίζει ο δημιουργός του, καθηγητής Νίκος Σταμπολίδης: «Στο βαθύ πράσινο χρώμα της ελιάς που έχουν οι προθήκες του μουσείου συνταίριαξε το καστανό του χρώματος της γης και το γαλάζιο των ουρανών, το αγαπημένο χρώμα του Πικάσο, για να θυμηθούμε τη “γαλάζια” περίοδο του έργου του, ώστε να ξεχωρίζουν άνετα τα μοντέρνα έργα, δημιουργώντας μαζί την αρχέγονη τριάδα “γη-φύση-ουρανός”».
Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας
6 Ιουλίου-20 Οκτωβρίου
Κωνσταντίνος Βολανάκης: Ίσαλος γραμμή
Ηράκλειο, Κρήτη
Ο Κωνσταντίνος Βολανάκης (1837-1907) «επαναπατρίζεται» στη γενέθλια πόλη του, το Ηράκλειο, που του αποδίδει την οφειλόμενη τιμή με μια σημαντική έκθεση η οποία αποτελείται από 52 μοναδικές ελαιογραφίες του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη. Η βασιλική του Αγίου Μάρκου έχει μετατραπεί, με τρόπο πρωτότυπο και ευρηματικό, σε ένα σκηνικό όπου ο επισκέπτης καλείται να ανακαλύψει τον άνθρωπο στα έργα του σπουδαίου ζωγράφου καθώς και τον ίδιο τον δημιουργό, ως προσωπικότητα και ψυχισμό. H ποικιλοειδία των θαλασσογραφιών του Βολανάκη ξεδιπλώνεται σε τρεις επάλληλες, κλιμακωτές ενότητες, από τον ρεμβασμό στην εγρήγορση και στον αναστοχασμό, που αντιστοιχούν σε ανάλογες συναισθηματικές και διανοητικές ποιότητες.
Βασιλική του Αγίου Μάρκου
19 Ιουλίου-30 Οκτωβρίου
The Mad and the Lonely
Ύδρα
Η φετινή έκθεση του ΔΕΣΤΕ αποτελείται από επιλεγμένα, μικρής κλίμακας έργα ζωγραφικής και γλυπτά του Αμερικανού καλλιτέχνη George Condo, τοποθετημένα μέσα σε πολύχρωμα κουτιά-πλαίσια. Ανασύροντας την παράδοση της προσωπογραφίας, απεικόνισε ετερόκλητα πρόσωπα, αποσυνάγωγους της κοινωνίας που μετεωρίζονται μεταξύ τρέλας και μοναξιάς, θύματα εσωτερικών ψυχικών αδιεξόδων, χαρακτήρες που αποδίδονται με αφηρημένο, συχνά απόκοσμο, αλλά ταυτόχρονα πολύ προσωπικό ύφος.
Τα έργα του ανακαλούν διάσημα έργα μεγάλων δασκάλων της ζωγραφικής που συχνά αποδίδονται με έναν απόκοσμο και ταυτόχρονα συνταρακτικό τρόπο. Μια πινακοθήκη επινοημένων και φανταστικών προσώπων που αποτυπώνουν ευφυώς την εποχή μας. Ειδικά για την έκθεσης της Ύδρας ο Condo συνδύασε το αρχαίο στοιχείο της πολυχρωματικής ελληνικής ζωγραφικής με τη μινιμαλιστική γλυπτική, παραδίδοντάς μας μια σειρά γκροτέσκων και στοιχειωμένων πορτρέτων.
ΔΕΣΤΕ, Σφαγείο Ύδρας
18 Ιουνίου-31 Οκτωβρίου
Luke Edward Hall: I walk over the mountains and the waves
Πάτμος
Μια νέα σειρά σχεδίων του Luke Edward Hall εμπνευσμένη από τη νησιωτική ζωή και τη μυστηριώδη ενέργεια της Πάτμου σε μια έκθεση με τίτλο που αναφέρεται στον Ύμνο του Απόλλωνα του ρομαντικού ποιητή Shelley και αντανακλά τη σχέση ανάμεσα στην τέχνη, στη φύση και στο υπερβατικό. Ένα βαθιά επηρεασμένο από την ελληνική φύση έργο, στο οποίο ο Βρετανός καλλιτέχνης συλλέγει αναμνήσεις, στιγμές, μυρωδιές και αφηγείται ιστορίες μέσα από πορτρέτα και τοπία του νησιού.
Το τοπικό πλαίσιο εμπλουτίζει τα έργα του με τη μαγεία καθημερινών σκηνών από τα χωράφια και τα βουνά μέχρι τη θάλασσα και τα πλάσματα της, ζωντανεύοντάς τα με ερωτισμό και λυρικότητα. Ένα νησί με έντονη πνευματικότητα, όπου ο Ιωάννης έγραψε την Αποκάλυψη και το οποίο προσέφερε στον Hall την ευκαιρία να διερευνήσει, μεταξύ άλλων, και θέματα πίστης. Η δουλειά του παρουσιάζει αγίους και αρχαγγέλους δίπλα σε μυθικές μορφές και απλούς ανθρώπους –λουόμενους, παραθεριστές και ψαράδες– βγαλμένους από την κληρονομιά της Πάτμου.
The Breeder
Παλαιό Σχολείο Χώρας Πάτμου
22-30 Αυγούστου
All things become islands before my senses
Λέρος
Μια ομαδική έκθεση με site-specific εγκαταστάσεις ενταγμένες στα οικοδομήματα της Λέρου που ανήκουν στην ιταλική ρασιοναλιστική αρχιτεκτονική της δεκαετίας του 1930 και όχι μόνο. Πρόκειται για εμβληματικά κτίρια που βρίσκονται διάσπαρτα σε όλο το νησί και χτίστηκαν την περίοδο της ιταλικής κατοχής ως μέρος του οραματιζόμενου Portolago: το Muro d’Ascolto στο όρος Πατέλλα, ο Ναυτικός Όμιλος Λέρου, το Perasma Space που στεγάζεται σε νεοκλασικό αρχοντικό του 1886 στην Αγία Μαρίνα, οι εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις του ψυχιατρείου.
Μια έκθεση που διερευνά την πολύπλοκη ιστορία του νησιού της Λέρου μέσα από έργα ξένων και Ελλήνων δημιουργών όπως ο William Kentridge, ο οποίος παρουσιάζει την ταινία του Shadow Procession, η Πολωνή Goshka Macuga, ο Cevdet Erek, η Ιρακινοαμερικανή Maryam Turkey, η Lindsey Mendick, ο Κωστής Βελώνης, η Μαλβίνα Παναγιωτίδη, η Ελληνοαιγύπτια Φαρίντα ελ Γκαζάρ, κ.ά.
Επιμέλεια: Μπουρτσού Φικρέτογλου και Γκιζέμ Ναζ Κουντούνογλου, πλατφόρμα Perasma
30 Ιουνίου-18 Αυγούστου
Hera Büyüktaşciyan & Μαρία Τσάγκαρη: Flying too close to the sun
Σάμος
Η ετήσια καλοκαιρινή έκθεση του Ιδρύματος Schwarz στο Art Space Pythagorion της Σάμου παρουσιάζει φέτος δύο καλλιτέχνιδες σε συνομιλία, το έργο των οποίων βασίζεται στην έρευνα και αφορά κυρίως την ιστορία και τη μνήμη της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα της Ελλάδας και της Τουρκίας στον απόηχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της παγίωσης της ιδέας του έθνους-κράτους.
Το πολυμεσικό έργο και των δύο, που περιλαμβάνει βίντεο, γλυπτική και εγκαταστάσεις, είναι επικεντρωμένο σε μια αναμέτρηση με το παρελθόν. Μέσω μιας διεπιστημονικής προσέγγισης, συνυφαίνουν αναμνήσεις, στοχασμούς και διηγήσεις με σκοπό να δείξουν πώς το προσωπικό και το ιστορικό στοιχείο συγκλίνουν και διασταυρώνονται.
Επιμέλεια: Κατερίνα Γρέγου & Ιόλη Τζανετάκη
Art Space Pythagorion, Λιμάνι Πυθαγορείου, Σάμος
6 Αυγούστου έως 29 Σεπτεμβρίου
Καθημερινά 10.00-13.00 και 19:00-24:00
Τα όνειρά μου γκρεμίστηκαν στα τείχη σου
Χίος
Οκτώ καλλιτέχνες από την Ελλάδα, την Κύπρο, την Τουρκία και τη Ρουάντα συμμετέχουν σε μια ανοιχτή, υπαίθρια έκθεση με αναθέσεις και υπάρχοντα έργα τους, εξερευνώντας τον χώρο μεταξύ κίνησης και αδράνειας, σιωπής και θορύβου, «μέσα» και «έξω». Αφουγκράζονται περιοχές όπου ο χρόνος σταματά και ξεκινά ξανά μέσα στα σοκάκια του μεσαιωνικού οικισμού της Βέσσας, μεταμορφώνοντας τον περίπατο σε εμπειρία σύγχρονης τέχνης.
Οι καλλιτέχνες αντιπαραβάλλουν τις διαφορετικές εικαστικές φωνές τους στην ηχώ της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής και ατμόσφαιρας, παρουσιάζοντας μια πολυμεσική ποιητική αφήγηση σε λαβυρινθώδη μορφή. Συμμετέχουν οι Ahmet Doğu Ipek, Ανδρέας Λόλης, Francis Offman, Μαλβίνα Παναγιωτίδη, Γεωργία Σαγρή, Σωκράτης Σωκράτους, Hale Tenger και Antrea Tzourovits.
Δημόσιος χώρος στον μεσαιωνικό οικισμό Βέσσα, νοτιοδυτική Χίος
Οργάνωση: DEO μη κερδοσκοπικός οργανισμός για τη σύγχρονη τέχνη
6 Ιουλίου-8 Σεπτεμβρίου
Ενδιαφέρουσες εκθέσεις πραγματοποιούνται σε ολόκληρη τη χώρα. Από αυτές ξεχωρίζουμε τη «Magic Mirror» στην Ύδρα, η οποία παρουσιάζεται σε δύο διαφορετικά κτίρια, στο Hydrogoios / Keresbino και στη Wilhelmina’s art gallery στο Mandraki Resort, τη «The warp of time» στο Old Carpet Factory, την 25η έκδοση του Hydra School Projects που είναι χωρισμένη σε δύο μέρη και έχει τίτλο «8 Femmes» στο Λύκειο της Ύδρας και στην γκαλερί Eva Presenhuber στο Μέγαρο Τέχνης & Μουσικής «Μελίνα Μερκούρη» στο λιμάνι, και την ομαδική με έργα Γερμανών και Ελλήνων εικαστικών με τίτλο «Modern Fiction» στον εκθεσιακό χώρο του Καλλιτεχνικού Σταθμού της ΑΣΚΤ (Αρχοντικό Τομπάζη).
Στη Νάξο ο Πύργος Μπαζαίου φιλοξενεί την έκθεση «Ο Φώσφορος είναι ο Έσπερος», μια συνομιλία των Λιθουανών καλλιτεχνών Diana Radavičiūtė και Saulius Valius με τον εκλιπόντα καλλιτέχνη Klaus Pfeifer στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου 2024, ενώ στην Άνδρο το Ίδρυμα Κυδωνιέως γιορτάζει τις 30ές Πλοές με την ομαδική έκθεση «Προς τη Χώρα των Εσπερίδων».
Στην Κρήτη, στο παλιό κατάστημα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Καντάνου, ο Ηλίας Παπαηλιάκης παρουσιάζει έκθεση με τίτλο «Ο μικρός και ο μεγάλος χρόνος» και στην άλλη άκρη του Αιγαίου, στη Λέσβο, η K-Gold Temporary Gallery φέρνει το «On an island» του Κωστή Σταφυλάκη που περιλαμβάνει εγκαταστάσεις, γλυπτά, βίντεο και περφόρμανς.
Από τις 27 Ιουλίου έως τις 25 Αυγούστου το Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου που βρίσκεται στο χωριό Πύργος και είναι παράρτημα του Λαογραφικού Μουσείου Κύμης θα παρουσιάζει την «Εσωτερική πλευρά του ανέμου» σε επιμέλεια Χριστόφορου Μαρίνου. Από τις 24 Ιουλίου έως τις 6 Αυγούστου το Δημοτικό Θέατρο Αργοστολίου «Κέφαλος» θα φιλοξενεί την έκθεση «Υποθαλάσσιες πολυμορφίες», μια συνομιλία του εικαστικού Γιώργου Σταματάκη με τον ωκεανογράφο, υποβρύχιο φωτογράφο και κινηματογραφιστή Γιάννη Ίσσαρη.
Τέλος, στο πλαίσιο του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», μεταξύ 20 Ιουλίου και 20 Αυγούστου εννέα καλλιτέχνες θα στήσουν στη Μονή Ουρσουλινών της Τήνου την έκθεση «+Θλίψη», ενώ μέχρι τις 31 Ιουλίου το αρχοντικό Ταβανιώτη στη Μαρώνεια θα φιλοξενεί την ομαδική έκθεση «Αστερισμοί που εκ νέου εκρήγνυνται».
To άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
