ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΙΟ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟΥΣ σύγχρονους Γερμανούς σκηνοθέτες, ο Ulrich Rasche διακρίνεται για τo ιδιότυπο, καταιγιστικό, χορωδιακό θεατρικό ιδίωμά του. H αυστηρή συναρμογή του λόγου με την κίνηση και τον ρυθμό συνθέτει μια χορογραφία υψηλής ακρίβειας και σθένους που εκτελείται από τους ακούραστους ηθοποιούς του επάνω σε μηχανοκίνητες περιστρεφόμενες σκηνές, με ζωντανή μουσική υπόκρουση.
Έχοντας σπουδάσει Ιστορία της Τέχνης και Συγκριτική Λογοτεχνία, ο Rasche τράβηξε την προσοχή του θεατρικού κόσμου το 2004, όταν ανέβασε στο Palast der Republik στο Βερολίνο το χορωδιακό Singing! Immateriel Arbeiten (Τραγουδώντας! Άυλα Έργα), στο οποίο σώμα, μουσική και γλώσσα εναρμονίστηκαν σε τόσο έντονο βαθμό, ώστε αναδύθηκε μια συναρπαστική ροή, παρόμοια με την αφηγηματική τεχνική του «ρεύματος της συνείδησης» στη λογοτεχνία.
Κάποιοι τον κατατάσσουν στους καλλιτέχνες που έχουν κατακτήσει έναν ριζοσπαστικό τρόπο έκφρασης – με γνωρίσματα της δουλειάς του τη μνημειακότητα, τη χορικότητα, τον ρυθμικό καταιγισμό και το σκοτάδι.
Σταδιακά ανέπτυξε αυτή την τεχνική και την τελειοποίησε σε ένα μοναδικό στυλ σκηνοθεσίας που θεωρείται από τα πιο συναρπαστικά και υποσχόμενα στο θέατρο σήμερα. Ο Θάνατος του Δαντόν, που ανέβασε το 2015 στο Schauspiel Frankfurt, εξυμνήθηκε ως ένα «συγκλονιστικό ορατόριο για την επανάσταση». Το 2017, το περιβάλλον που δημιούργησε για τους Ληστές του Σίλερ στο Μόναχο ψηφίστηκε ως «η σκηνογραφία της χρονιάς» από τους κριτικούς του περιοδικού «Theater Ηeute».
Στην παράσταση, ο Rasche τοποθετεί τους ηθοποιούς του σε τεράστιους κυλιόμενους διαδρόμους που περιστρέφονται, υψώνονται προς τον ουρανό και γέρνουν προς την άβυσσο. «Όλοι περπατούν σαν σκλάβοι στις γαλέρες, υπό τους αρχαϊκούς ήχους κρουστών. Σε αυτή την οπερατική, ζοφερή βραδιά, οι επαναστατικές φαντασιώσεις και η κριτική της εξουσίας που πυροδοτούν τους πρωταγωνιστές του Σίλερ συμπυκνώνονται σε ένα αποκαλυπτικό μνημείο», έγραψε η κριτική επιτροπή.
Υπάρχουν, βέβαια, και φωνές δυσαρέσκειας. Οι Βάκχες που ανέβασε το 2019 συνάντησαν αμφισβήτηση: «Ακόμα και ο πιο υπομονετικός κριτικός σύντομα δεν θα έχει τίποτα καινούργιο να πει για τον Ulrich Rasche, εφόσον ο Γερμανός σκηνοθέτης κάνει πάντα το ίδιο πράγμα. Η αμφιλεγόμενη ιδέα με τους περιστρεφόμενους δίσκους και τους ατελείωτους κυλιόμενους διαδρόμους, επάνω στους οποίους οι ηθοποιοί κομματιάζουν τη γλώσσα –και το νόημα–, ενώ εκτελούν ένα αδιάκοπο περπάτημα, έχει πλέον κυριολεκτικά εξαντληθεί», ήταν η άποψη που εξέφρασε ο κριτικός θεάτρου Bernd Noack.
Άλλοι πάλι τον κατατάσσουν στους καλλιτέχνες που έχουν κατακτήσει έναν ριζοσπαστικό τρόπο έκφρασης – με γνωρίσματα της δουλειάς του τη μνημειακότητα, τη χορικότητα, τον ρυθμικό καταιγισμό και το σκοτάδι. Υποστηρίζουν, μάλιστα, ότι ο Rasche δύναται να οδηγήσει τον θεατή σε ένα είδος έκστασης, όπως αυτό που βιώνει –σε ιδανικές συνθήκες– ένας πιστός που συμμετέχει σε μια νυχτερινή λειτουργία μέσα σε έναν ναό.
Το 4.48 Ψύχωση της Σάρα Κέιν, που παρουσίασε το 2020 στο Deutsches Theater Berlin, χαρακτηρίστηκε «μια υποδειγματική παράσταση ενός κλασικού μετα-δραματικού έργου».
Όσον αφορά το αρχαίο δράμα, εκτός από τις Βάκχες, ο Rasche έχει ανεβάσει τους Πέρσες του Αισχύλου, το 2018 σε μια τετράωρη παράσταση στο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ, που τιμήθηκε με το βραβείο Nestroy ως η καλύτερη παράσταση γερμανόφωνης χώρας.
Residenztheater – Ulrich Rasche
Αγαμέμνων του Αισχύλου
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
22/7-23/7, 21:00
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
